Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Waarom België naast de Zalando-vestiging grijpt
Zalandoketen
  • 14/03/2018

Waarom België naast de Zalando-vestiging grijpt

Een Duits bedrijf dat vanuit Nederland de Belgische markt gaat bewerken… Het Zalando-verhaal is een pijnlijk ontwaken. Het legt de pijnpunten van België genadeloos bloot: de loonkost is te hoog, het sociaal klimaat te star, en de arbeidswetgeving kan flexibeler.

  • De Zalando-saga legt drie pijnpunten van ons land bloot.
  • De loonkost ligt nog altijd 10% hoger dan in de buurlanden, ondanks eerdere ingrepen.
  • Het sociaal klimaat is vaak niet van die aard om buitenlandse investeerders te overtuigen.
  • De arbeidswetgeving is wat versoepeld, maar ze blijft te stug om grote e-commerce-investeringen aan te trekken.

Het Waalse grensdorp Dour is bij ons vooral gekend van het gelijkZalandoketennamige festival, elk jaar medio juli. Wie dat al eens bezocht, weet dat Dour niet bepaald de rijkste gemeente van België is. Aan het straatbeeld en de troosteloze mijnterrils valt snel te zien dat dit dorp met hoge werkloosheid kampt. Uitgerekend hier overwoog de Duitse e-commerce gigant Zalando een distibutiecentrum voor de Franse en Belgische markt uit te bouwen, goed voor 1.500 broodnodige jobs. Dat plan gaat niet door. De investering en de jobs gaan naar Nederland. Het toont aan dat we er met het herstel van het concurrentievermogen in dit land nog niet zijn. We slagen er nu gelukkig beter in om bestaande bedrijven in België te houden en te laten uitbreiden. Voor nieuwe bedrijven die in een keer een grote investering willen doen, blijven ons land en zijn structuren te moeilijk.

De vele berichten over krapte op de Vlaamse arbeidsmarkt doen ons vergeten dat er nog heel wat gebieden in België zijn die met torenhoge werkloosheid kampen. Vooral Brussel en de oude Waalse industriebekkens in Henegouwen en Luik kampen nog steeds met pijnlijk hoge werkloosheidscijfers van 10 tot 15 procent. Die streken slagen er ook niet goed in om hun werklozen in Vlaanderen te laten werken (bv in Zuidwest-Vlaanderen), maar evenmin om grote nieuwe investering aan te trekken. 

“Dit toont aan dat we er met het herstel van het concurrentievermogen in ons land nog niet zijn.” 

Daar zijn verschillende redenen voor. Een eerste blijft de loonkost. Die ligt in België nog altijd minstens 10% hoger dan in de buurlanden. Vakbonden en bepaalde economen betogen graag dat dit loonkostverschil gecompenseerd wordt door onze hogere productiviteit. Maar dat is een gevaarlijk en verkeerd argument dat niet opgaat voor nieuwe activiteiten. Belgen zijn genetisch niet voorgeprogrammeerd om productiever te zijn dan Nederlanders. Dat nieuwe Zalando-magazijn zal in Nederland met dezelfde technologie werken als in België en dus even productief zijn. Waardoor onze hoge loonkost niet gecompenseerd wordt door productiviteit. Dat geldt ook voor het Amazon-verdeelcentrum dat in het Duitse Mönchengladbach komt, niet zo ver van Luik.

Sociaal klimaat

Een tweede pijnpunt blijft het sociaal klimaat. In Nederland of Duitsland zijn vakbonden veel minder volgens politiek-ideologische lijnen georganiseerd dan in België of Frankrijk. Duitse en Nederlandse vakbonden stellen zich veel pragmatischer op en denken mee in het belang van het bedrijf om de tewerkstelling te garanderen. In België heerst bij sommige vakbonden vooral het eigen ideologische gelijk, los van elke economische realiteit waarin een bedrijf moet werken. Dat gelijk primeert op tewerkstelling. Politieke stakingen die niets met de context van het betrokken bedrijf te maken hebben, komen in Nederland of Duitsland bijvoorbeeld niet voor. Zeker in streken met hoge werkloosheid zoals Wallonië zou het de taak van een vakbond moeten zijn om de streek aantrekkelijk te maken voor investeerders die veel jobs creëren. Nu lijkt eerder het omgekeerde waar.

Een derde pijnpunt is onze stugge arbeidswetgeving. Die kan pas na veel trekken en sleuren aangepast worden aan nieuwe realiteiten, zoals de noodzaak van meer nachtwerk voor e-commerce. Dat ‘trekken en sleuren’ komt meestal te laat. De aanpassingen die de regering afgelopen zomer doorvoerde, helpen nu wel een aantal bestaande bedrijven in België om hun e-commerce in België wat uit te bouwen (zoals Nike of Torfs), maar het blijft te complex voor een nieuwe investeerder.

Het Zalando-verhaal is een pijnlijk ontwaken. Een Duits bedrijf gaat Nederland gebruiken om de Belgische en Franse markt te bedienen, ondanks het aanbod van een strategisch zeer gunstige locatie in een regio die schreeuwt om jobs. Er is dus nog veel werk aan de winkel. De laatste jaren zijn er maatregelen genomen die het concurrentievermogen aanzwengelen. Maar er is meer nodig. De loonkost moet verder verlaagd worden en de arbeidsmarktwetgeving moet gemoderniseerd worden. En sommige vakbonden moeten zich ook eens afvragen wat primeert: jobs of het eigen grote gelijk. Want wat anders rest zijn vrachtwagens en bestelwagens die ons land doorkruisen voor hun Franse klanten. Met als enige voordeel wat opbrengsten uit de kilometerheffing. 

Stijn Decock - Hoofdeconoom Voka - stijn.decock@voka.be - 0497 59 37 72

Contactpersoon

ING
SD  Worx