Wa zegt ge?

04/06/2018

In 2016 startte Sofie Begine met Goesting in Taal. Met dat project wil ze de taalbarrière tussen Vlamingen en anderstaligen doorbreken. Ze laat anderstaligen op verschillende manieren kennis maken met de Vlaamse spreektaal, met als meest recente initiatief haar boek “Wa zegt ge? Vlaamse spreektaal voor anderstaligen”.
 

Sofie Begine (foto Dirk Leemans)

Sofie Begine werkt nu vijf jaar als trainer Nederlands voor anderstaligen in de bedrijfswereld. Tijdens haar lessen merkte ze dat haar studenten enorm vooruitgingen, maar dat ze toch moeite bleven ondervinden om hun Vlaamse collega’s en klanten te begrijpen en om een informeel babbeltje te slaan. Tijdens de lessen leerden de studenten bijvoorbeeld “Ben je gek?”, maar in realiteit hoorden ze dingen als “Zijdegij zot?”, wat voor veel verwarring en soms frustratie zorgde. “Ik ging op zoek naar lesmateriaal dat me kon helpen om die barrière te overbruggen, maar dat bleek bijna niet te bestaan. En toen heb ik gezegd: ‘Als
dat niet bestaat, ga ik het maken’”, vertelt Sofie Begine.

De initiële motivatie voor Goesting in Taal was dus om nieuwkomers te helpen om Vlamingen te begrijpen. Maar Begine vertrok ook vanuit haar eigen ervaring: “Mijn man komt uit Libanon. Ik had in België Standaardarabisch geleerd, maar toen ik bij zijn familie kwam, begreep ik helemaal niets. Daarom heb ik ter plaatste in Libanon een cursus spreektaal gevolgd. Na twee weken begreep ik zo veel! Dat was echt een deur die voor mij openging. En ook het feit dat ik de plaatselijke uitdrukkingen kon gebruiken bracht veel positieve reacties teweeg.” Volgens Begine is het een heel krachtig wapen voor anderstaligen als ze de spreektaal actief kunnen gebruiken: “Een anderstalige die in Vlaanderen ergens binnenkomt en zegt ‘Amai, da’s hier kweenie hoe tof!’ kan meteen op sympathie van de Vlamingen rekenen.”

Standaardtaal

“Dit is absoluut geen pleidooi tegen standaardtaal”, verduidelijkt Begine. “Ik wil absoluut niet zeggen dat standaardtaal onbelangrijk is en dat we daar geen energie in moeten investeren. Maar ik vertrek vanuit de vaststelling dat het niet kennen van spreektaal een even grote of misschien zelfs een grotere handicap is dan het niet kennen van de standaardtaal. We kunnen ons niet blijven veroorloven hier zo weinig rekening mee te houden in ons NT2-onderwijs.”

“Ik merk dat andere leerkrachten er zich ook erg van bewust zijn”, gaat Begine verder. Soms stellen ze vast dat er in hun school een (taal)probleem is of dat het wel tof is om iets te doen rond de kloof tussen standaardtaal en spreektaal. Maar meestal weten ze niet goed hoe ze dat moeten aanpakken. “Daar kan ik ook mee helpen”, zegt Begine. “Ik geef workshops om uit te leggen hoe je te werk kan gaan en hoe je dat thema tof kan maken.”

Taaltraining bij bedrijvenSofie Begine (foto Dirk Leemans)

Maar ook voor bedrijven waar Vlaamse en anderstalige werknemers samenwerken is het voor de veiligheid en de sfeer op de werkvloer essentieel om rekening te houden met spreektaal. Daarbij is het volgens Begine heel belangrijk om op maat te werken. “Je moet eerst diepgaand bekijken wat de situatie van het bedrijf
is en dan voor die specifieke situatie een oplossing uitwerken. Dat geeft ook de vrijheid om te experimenteren en het stimuleert de creativiteit om tot een goede oplossing te komen”, vindt Begine. Die oplossing kan bestaan uit filmpjes waarin de Vlaamstalige medewerkers uitleggen wat ze doen, maar er kan bijvoorbeeld ook een “Survival guide for the office” uitgewerkt worden waarin de belangrijkste sleutelzinnetjes voor dat specifieke bedrijf aan bod komen.

Toekomstmuziek

Begine heeft duidelijke plannen voor de toekomst van Goesting in Taal: “In de toekomst wil ik graag nog meer focussen op bedrijven, omdat ik er echt in geloof dat zij er enorm veel baat bij kunnen hebben als ze de realiteit van spreektaal op de werkvloer erkennen.” Daarnaast werkt Begine aan een West-Vlaamse versie van haar handboek “Wa zegt ge?”, dat de titel “Wuk zeg je?” zal krijgen. En eind april verschijnt er een video waarvoor Begine samenwerkte met onderzoekster Anne-Sophie Ghyselen van de Universiteit van Gent. Die video legt uit welke typische klanken het moeilijk kunnen maken om Vlamingen uit verschillende regio’s te begrijpen.

Tot slot vertelt Begine over haar ambitie om samen te werken met de overheid  om de Vlaamse spreektaal voor iedereen toegankelijk te maken. “Ik denk daarbij aan een ontsluiting van de spreektaal via de moderne kanalen, zoals een app of een Youtubekanaal. Onze taal in al zijn variaties voor anderstaligen ontsluiten zal een wereld van verschil maken”, besluit Begine.

Meer info over Bryo?
julie.haubourdin@voka.be en tim.jaenen@voka.be

www.voka.be/bryo

Foto's: Dirk Leemans

 

Dit artikel verscheen eerder in Ondernemers Vlaams-Brabant, editie mei.