Voluit kiezen voor ondernemingen

16/04/2018 , bert.mons@voka.be

Voluit kiezen voor ondernemingen: met die slogan trekt Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen naar de lokale verkiezingen van oktober. In ons verkiezingsmemorandum combineren we onze concrete vragen aan de toekomstige lokale bestuurders met een globale visie op de toekomst van dit bestuursniveau. We hebben acht thema’s geïdentificeerd die voor de Vlaamse bedrijven van belang zijn en onze vragen aan de lokale bestuurders telkens per thema gebundeld. Op www.vokakiest.be vindt u daarover alle informatie terug. 

Onze ambitie hier in de regio? Vanuit het geloof dat ondernemerschap de motor is van welvaart en welzijn, willen we van West-Vlaanderen tegen 2025 de regio maken met de hoogste graad van ondernemerschap in West-Europa. Net zoals sterke economische spelers succesvol zijn door op een slimme manier de krachten te bundelen, onderscheiden ook sterke besturen zich door slim samen te werken met sterke regionale stakeholders. Dit is de boodschap die we meegeven aan de lokale besturen: baken de kerntaken af, toon ondernemerschap en vervul een verbindende rol.

Op een aantal omgevingsfactoren zullen lokale besturen Bert Monsde volgende jaren beleidsmatig moeten inspelen: vergrijzing, klimaatopwarming, digitalisering, internationalisering, blockchain, de data-explosie,… De economische groeivoorspellingen zijn redelijk goed, maar sommige subregio’s in Vlaanderen liepen de voorbije jaren een groeiachterstand op. De budgettaire situatie tot slot is in globo verbeterd. De gemeenten hielden hun exploitatie-uitgaven onder controle en bouwden hun financiële schuld af. Daar staat tegenover dat hun inkomsten sterker stegen dan in de voorbije legislatuur. Heel wat gemeenten verminderden ook hun investeringsinspanningen.

Voka vraagt de lokale besturen om, parallel met de Vlaamse overheid, ook dringend een kerntakendebat te voeren. In plaats van te focussen op uitvoerende taken moeten ze een meer verbindende rol vervullen. Dat blijkt uit een recente bevraging bij meer dan 2.000 Voka-leden. We roepen de lokale besturen op om de dialoog met ondernemers over het gevoerde beleid te versterken. Ondernemers vragen ook meer voorafgaande betrokkenheid, bijvoorbeeld bij de uitwerking van belastingreglementen. Veel uitvoerende taken kunnen ook door ondernemingen zelf worden uitgevoerd. Het kerntakendebat is dan ook geen abstract debat onder bestuurskundigen.

Schaalgrootte

Hebben onze gemeenten voldoende schaalgrootte om hun resterende kerntaken uit te voeren? Een lineair verband tussen schaalgrootte en bestuurskracht bestaat niet. Een aantal evoluties maken echter dat gemeenten van minder dan 10.000 inwoners nu al onvoldoende waar voor hun geld bieden. We tonen dat aan op basis van empirische studies over de communicatie, de digitale maturiteit en de bedrijfsvoering ervan. Vandaar ons pleidooi voor een verplichte fusie van gemeenten tot minimaal 10.000 inwoners (waarvan 19 in West-Vlaanderen). We pleiten ook voor vrijwillige fusies tussen grotere gemeenten. Vandaag werken ze al samen op regioschaal.

Op regioschaal moet men gemeentelijke bevoegdheden/budgetten met grensoverschrijdende impact en de gewestelijke bevoegdheden/budgetten met regionale impact bundelen. Deze verschuiving van bevoegdheden en middelen heeft niet tot doel een bijkomend beleidsniveau te creëren. Integendeel. We herbevestigen net onze vraag om per beleidsmaterie maximaal twee beleidsniveaus bevoegd te laten. De verschuiving beoogt wel een effectieve ontvoogding en empowerment van de regiowerking. Samenhangende gebiedsprogramma’s komen gemakkelijker tot stand indien ze ook financiële voordelen opleveren. Men moet daarom een correcte verdeelsleutel uitwerken om de financiële inkomsten en uitgaven bij een ruimtelijk ontwikkelingsproject billijk te verevenen. We vragen ook de pooling van bestaande middelen voor regionale infrastructuurprojecten in een Regiofonds. Indien een regio erin slaagt een consensus te bereiken rond een omvattend en samenhangend gebiedsprogramma, dan zou die regio ook de daartoe voorziene middelen uit dit Regiofonds moeten kunnen aanwenden. Bedrijven verwachten van lokale besturen ook een bijdrage aan een rechtszeker speelveld, met oog voor hun onderlinge concurrentiepositie. De lokale bedrijfsfiscaliteit vormt in te veel gevallen een aanfluiting op dit redelijk verwachtingspatroon. Voka vraagt daarom een nieuw Fiscaal Pact.

Gemeenten en steden hebben de volgende jaren een enorme opportuniteit om hun dienstverlening te verbeteren en efficiënter te organiseren.

Steden vormen het ideale living lab om te experimenteren met tal van Smart City-toepassingen. Zo kan het omarmen van technologische innovaties helpen om een antwoord te bieden op de uitdagingen op het vlak van de toenemende in- en uitgaande stedelijke logistieke stromen. De blockchaintechnologie kan leiden tot een daadwerkelijk eenvoudige overheid door de automatisering van administratieve procedures en kan ook de veiligheid van Internet of Things-toepassingen verhogen. Door hun businessmodellen te herzien, kunnen de lokale besturen aanzienlijke kostenbesparingen realiseren en de dienstverlening aan burgers en ondernemingen naar een veel hoger, gepersonaliseerd niveau tillen.

Voor Voka ligt daar de inzet van de lokale verkiezingen.

Op www.vokakiest.be kan u het volledige memorandum terugvinden.