Voka pleit voor de invoering van een uitgavennorm

21/02/2018 , Tom Demeyer - Woordvoerder Voka - tom.demeyer@voka.be

In de voorbije 10 jaar is er eigenlijk niet veel bespaard door onze regeringen, dat blijkt uit een nieuwe studie van Voka, Vlaams Netwerk van Ondernemingen. Onze primaire overheidsuitgaven stegen met gemiddeld 2,1% per jaar fors. Hoewel er sinds het begin van deze legislatuur een duidelijke trendbreuk merkbaar is, blijft de reële uitgavengroei nog steeds licht stijgend. Voka roept dan ook op om werk te maken van een duidelijke uitgavennorm. “Als we echt duurzaam willen saneren, moeten we niet kijken naar het begrotingsevenwicht maar naar de uitgaven. Een uitgavennorm zou alvast een betere indicator zijn om de gezondheid van onze overheidsfinanciën te meten.” aldus Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka.

Slechts vijf EU-lidUitgavennorm staten kenden in de afgelopen tien jaar een grotere toename van de overheidsuitgaven dan België, tot deze vaststelling komt een nieuwe Vokastudie die het begrotingsbeleid van de verschillende regeringen analyseert. België scoort hierbij ver boven het Europese gemiddelde. Deze vaststelling staat haaks op de retoriek dat er de voorbije jaren fiks werd bespaard door de verschillende regeringen.

De primaire uitgaven stegen de afgelopen twintig jaar, van ongeveer 44% bbp in 2002 tot iets meer dan 52% bbp in 2014. Sindsdien zien we een dalende tendens. In vergelijking met de rest van de EU stegen de primaire overheidsuitgaven de voorbije 10 jaar met gemiddeld 2,1% per jaar fors.

Deze vaststelling brengt volgens Voka een belangrijke contradictie aan het licht: de indruk wordt gewekt dat we wel al 20 jaar serieus op overheidsuitgaven hebben bespaard, terwijl het tegendeel waar is. 

Hoogstens werd de reële groei van de overheidsuitgaven nu en dan wat afgeremd maar écht bespaard hebben we in globo nauwelijks gedaan. Ook de budgettaire marge door dalende rentelasten wordt telkens weer opgesoupeerd door bijkomende uitgaven.

“We moeten ons begrotingsbeleid fundamenteel anders sturen.” aldus Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka. “Een netto-uitgavennorm zou een veel betere indicator zijn om de overheidsfinanciën gezond te maken. Deze focust immers enkel op begrotingscomponenten die beleidsmarkers rechtstreeks controleren. De netto-uitgavennorm corrigeert ook onverwachte fluctuaties aan de inkomstenzijde, terwijl het geen rekening houdt met dalende interestuitgaven, want dit zijn in essentie meevallers.”

Daarnaast roept Voka in de studie op om de begrotingscoördinatie tussen de verschillende regeringen beter af te stemmen. Zo zien we dat de verschillende entiteiten en de federale overheid nog steeds geen akkoord hebben bereikt over de individuele begrotingstrajecten. De Europese Raad stelt dit coördinatiedeficit jaarlijks aan de kaak maar tot heden zonder resultaat.

Onze regeringen kunnen volgens Voka inspiratie putten uit het systeem in Duitsland. De financiële ondersteuning in Duitsland is doelgerichter en conditioneler. De werking van de Stabiliteitsraad verloopt gestructureerder dan die van het Overlegcomité. En begrotingsnormering is (grond)wettelijk verankerd in Duitsland.

“Onze studie toont aan dat er nog veel werk op de plank ligt,” aldus Hans Maertens. “Hoewel we een duidelijke kentering zien, blijft de weg naar een echt gezonde begroting nog lang. De volgende regeringen zullen duidelijke keuzes moeten maken. Een uitgavenorm zou alvast een eerste belangrijke stap zijn om werk te maken van een transparant en ambitieus begrotingsbeleid.”

Lees de volledige studie

Tom Demeyer - Woordvoerder Voka - tom.demeyer@voka.be - 0472 84 15 99