Skip to main content
Terug naar het overzicht

Vlaanderen nog geen top in digitalisering

Hoe kunnen we een digitaal tandje bijsteken?

De digitale revolutie blijft aan snelheid winnen, zeker in deze coronatijd. Willen ondernemingen in een open economie zoals die van Vlaanderen competitief blijven, dan is het noodzakelijk om mee te zijn in die trend. Dat blijkt vandaag meer dan ooit. De overheid kan hierbij een cruciale rol spelen, in de eerste plaats door de eigen overheidsdiensten verder te digitaliseren, maar ook door Vlaamse ondernemingen en burgers te ondersteunen. Hoe doen we het op het vlak van digitalisering, en in het bijzonder inzake digitale overheid in Vlaanderen? Dieter Somers, adviseur digitale transformatie bij het Voka-Kenniscentrum maakt een balans op en vertelt waar we nog een tandje kunnen bijsteken.

Als we kijken naar de internationale digitaliserings-ranking, dan draait die balans niet echt positief uit. We staan niet aan de top en meer zelfs, we verliezen steeds meer terrein. Zo bekleden we slechts de 25ste plaats in de IMD World Digital Competitiveness Ranking 2019. In de Europese DESI-index 2019 staan we op een bescheiden 9de plaats, en zelfs slechts op de 15de plaats als we enkel kijken naar digitale overheidsdiensten.

Als we vervolgens kijken naar de onderstaande sub-indicatoren voor Vlaanderen zien we dat we een stuk onder de referentielat liggen. We scoren vooral slecht op E-government en digitale vaardigheden.

Facts & figures

Digitale overheid
Vlaanderen
59%

Legende:
Interactie van burgers (16-74) met de overheid via het internet in de voorbije 12 maanden (in %)

Recentste cijfer: 2018
Bron: Eurostat

Facts & figures

Meer gezinnen met breedband
Vlaanderen
85%

Legende:
Gezinnen met breedband in % van het totale aantal gezinnen

Recentste cijfer: 2018
Bron: Eurostat

Facts & figures

Meer computergebruik
Vlaanderen
91%

Legende:
Individuen die al een computer gebruikt hebben in % van het totale aantal individuen

Recentste cijfer: 2017
Bron: Eurostat

Facts & figures

Minder digibeten
Vlaanderen
25%

Legende:
Individuen met lage digitale vaardigheden in % van het totale aantal 16- tot 74-jarigen

Recentste cijfer: 2017
Bron: Statistiek Vlaanderen

Op het vlak van e-government zijn we bijzonder ver verwijderd van de referentie. In 2018 had slechts 59% van de Vlaamse burgers (16-74) interactie met de overheid via het internet. De referentie ligt op 84%, terwijl de absolute top 92% bedraagt, met andere woorden: hier is duidelijk werk aan de winkel. We scoren ook opmerkelijk slecht op het vlak van digibeten. Het percentage van digibeten ligt maar liefst meer dan twee keer zo hoog in vergelijking met de top. Maar liefst 14 EU-landen scoren hier beter. Ook qua computergebruik en beschikbaarheid van breedband van respectievelijk individuen en gezinnen scoren we onder de referentielat en zijn we nog stuk verwijderd van de top. Qua adoptiegraad en gebruik van bepaalde digitale technologie bij bedrijven scoren we dan wel beter: zowel qua investeringen in software en het gebruik van big data-analyse scoren we boven de referentie (weliswaar nog steeds onder de top). Een kanttekening hierbij is dat deze resultaten vooral gedreven worden door grotere bedrijven; zo ligt het big data gebruik bij ondernemingen groter dan 250 werknemers op maar liefst 57%.

Het percentage van digibeten ligt maar liefst meer dan twee keer zo hoog in vergelijking met de top.

Rol een gebiedsdekkend 5G-netwerk uit

Het economisch potentieel van 5G is gigantisch. Naast de mogelijkheid om snel enorme hoeveelheden data te versturen is het veel betrouwbaarder en treedt er minder snel congestie op. Deze zaken zijn noodzakelijk voor de optimale ontplooiing van innovatieve toepassingsdomeinen zoals energienetwerken en smart cities. Vlaanderen kent echter nog steeds geen commerciële uitrol van 5G door het uitblijven van de federale veiling. We blijven zitten met een economische handicap. Het voorstel van het BIPT om te werken met tijdelijke gebruikersrechten is een stap in de goede richting, maar het blijft een tussenoplossing.

Voer standaarden in voor data pooling en sharing

Steeds meer ondernemingen verzamelen en analyseren data. De mogelijkheden zijn echter gigantisch wanneer ondernemingen hun beschikbare data zouden uitwisselen (dit geldt ook voor de overheid). Dit kan tal van nieuwe inzichten creëren en horizontale én verticale integratie binnen en tussen ondernemingen stimuleren. Data zitten vaak echter in afzonderlijke silo’s overheen bedrijven, sectoren en overheidsdiensten. Daarnaast wordt het vaak opgeslagen in verschillende formats en structuren wat de uitwisseling bemoeilijkt. Vandaar het belang om dit via standaarden te stimuleren en faciliteren. Dit kan ook via proefprojecten.
 

Maak van het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO)  een datadriven agentschap

VLAIO is een belangrijke spil binnen het ecosysteem van ondernemers en innovators. Het agentschap werkt hierbij samen met andere partners om bedrijven te connecteren en te ondersteunen. Veel is echter mogelijk als het agentschap gebruik maakt van de hoeveelheid data die binnen het netwerk, maar ook binnen de eigen projectenportfolio wordt verzameld. Via big-data analyse kan men onder meer ondernemingen beter connecteren en synergiën blootleggen. VLAIO heeft inmiddels al de eerste stappen naar een meer data-driven agentschap gezet, nu is het zaak om de ingeslagen weg verder te bewandelen.

Ga Digital First met de overheid

Een verregaande vereenvoudiging en digitalisering van de overheidsdiensten creëert niet enkel grote efficiëntiewinsten, maar kan ook sterk de kwaliteit dienstverlening verbeteren. Deze verregaande digitalisering en het oprichten van virtuele loketten was één van de doelstellingen van het actieplan Vlaanderen Radicaal Digitaal dat in 2015 werd gelanceerd. 5 jaar na datum zien we echter dat de meeste doelstellingen van dit actieplan niet of slechts gedeeltelijk werden behaald. Hopelijk slaagt Vlaanderen Radicaal Digitaal 2.0 wel volledig in zijn doelstellingen.
 

Stimuleer smart cities

Via het ondersteunen van smart cities wordt innovatie tussen lokale besturen en ondernemingen sterk ondersteund. Daarbovenop hebben deze ontwikkelingen vaak een sterke maatschappelijke meerwaarde en is er een win-win voor alle betrokken partijen. Inmiddels ondersteunde de Vlaamse overheid al verschillende projecten, nu kan het zaak zijn om te leren uit de best practices.

Dieter Somers

Wie?

Dieter Somers
Senior adviseur Digitale transformatie
dieter.somers@voka.be

Dieter Somers volgt op het Voka-kenniscentrum dossiers op rond digitalisering, artificiële intelligent, cybersecurity en big data.