Vlaams OpleidingsVerlof: Wat houdt het in?

03/08/2018 , Sonja Teughels - arbeidsmarkt

De Vlaamse Regering keurde een ontwerp goed dat het stelsel van Betaald Educatief Verlof grondig wijzigt. Met de hervormingen die ingaan op 1 september 2019 wil de regering enkel nog inzetten op arbeidsmarktgerichte opleidingen en daarbij het aanbod aanzienlijk vereenvoudigen en digitaliseren. Zo komt de hervorming tegemoet aan diverse eisen van Voka.

De belangrijkste wijzigingen

De hervorming omvat 5 krachtlijnen:

  1. Een arbeidsmarktgerichte en Vlaams opleidingsverloftoekomstgerichte focus
  2. Eén generiek kwaliteitskader
  3. Eén erkende opleidingsdatabank
  4. Een uniforme monitoring en evaluatie
  5. Transparantie en digitalisering

Het toepassingsgebied wordt vastgelegd voor alle werknemers in de private sector, die werken in een onderneming gevestigd in Vlaanderen. Voor werknemers die in andere gewesten werkzaam zijn, geldt de respectievelijke Brusselse of Waalse regelgeving.

Elke voltijdse werknemer heeft jaarlijks recht op 125 uur. Zowel het aantal uren als de periode worden vastgelegd per besluit en zijn gemakkelijk aanpasbaar indien nodig. Dit is een verschil ten aanzien van vroeger waar er 4 urengrenzen werden gehanteerd.

De definitie van opleiding wordt verstrengd. Zo moet het gaan om opleidingen die competenties aanleren die overdraagbaar zijn. Bedrijfsspecifieke opleidingen zijn uitgesloten en behoren tot de verantwoordelijkheid van de werkgever. Ook opleidingen die te ver staan van de arbeidsmarkt of behoren tot de recreatieve sfeer worden voortaan geweerd. Hierdoor komt er meer focus en gerichtheid in de opleidingen. 

Het leren moet plaatsvinden in een georganiseerde en gestructureerde leeromgeving. Leren op de werkvloer of werkplekleren is toegestaan bij een andere werkgever. Aanvankelijk was dit niet toegestaan maar mede door inbreng van Voka is toch mogelijk mits de opleiding gebeurt met een externe erkende lesgever die toekijkt op het opleidingsplan. Tot slot dient de opleiding te eindigen in een certificaat.

Enkel arbeidsmarktgerichte en loopbaangerichte opleidingen komen in aanmerking. Er zijn drie types van arbeidsmarktgerichte opleidingen:

  1. De opleidingen zoals vermeld in het decreet. Dit zijn de opleidingen van het Vlaams volwassenenonderwijs, het Vlaams hoger onderwijs, de trajecten richting de centrale examencommissie, de Erkennen van Competenties(EVC)-trajecten, de ondernemerschapsopleidingen van de Syntra vzw en de opleidingen van de representatieve werknemersorganisaties.
  2. Sectorale opleidingen zoals goedgekeurd door het Paritair Comité.
  3. Opleidingen zoals goedgekeurd door de Vlaamse erkenningscommissie.

Alle arbeidsmarktgerichte opleidingen dienen aan minimale voorwaarden te voldoen:

  1. Ze leiden tot het verwerven van ten minste één van de volgende groepen van competenties (via een beoordelingssysteem):
    1. Basiscompetenties
    2. Beroepsspecifieke competenties
    3. Algemene arbeidsmarktcompetenties
  2. Minimaal 32 contacturen of minstens 3 studiepunten in het volwassenenonderwijs.
  3. De opleiding wordt gegeven door een dienstverlener die erkend is als opleidingsverstrekker.
  4. De opleidingen worden geregistreerd in 1 opleidingsdatabank.

Naast arbeidsmarktgerichte opleidingen kunnen Trainingook loopbaangerichte opleidingen recht geven op Vlaams OpleidingsVerlof. Dit zijn opleidingen die aansluiten op een Persoonlijk OntwikkelPlan na het volgen van loopbaanbegeleiding. Hiermee wil de wetgever expliciet de mogelijkheid voorzien dat bij uitzondering specifieke opleidingen toch recht geven op Vlaams OpleidingsVerlof. In tegenstelling tot de arbeidsmarktgerichte opleidingen dienen deze opleidingen niet geregistreerd te zijn één databank. Ze moeten wel voldoen aan de overige voorwaarden zoals hierboven geschetst.

Naast de opleidingen vermeld in het decreet zijn er twee instanties die beslissen over wel of geen erkenning: enerzijds de paritaire comités en anderzijds deVlaamse opleidingscommissie bestaande uit interprofessionele sociale partners. De opleidingsverstrekkers vermeld in het decreet beslissen zelf over de erkenning maar moeten wel voldoen aan de hierboven geschetste voorwaarden. Uit de jaarlijkse evaluatie zal blijken of dit correct wordt toegepast. Die jaarlijkse evaluatie en toetsing is nieuw en moet garantie bieden dat de in het decreet vermelde opleidingen (zoals deze van de vakbondsorganisaties) ook nauwgezet de criteria toepassen en zich in lijn plaatsen met het beleid.

Alle aanvragen voor erkenning worden voortaan ingediend bij het Departement Werk en Sociale Economie. Het Departement beslist welke instantie bevoegd is voor de goedkeuring (paritair comité of erkenningscommissie). Het zal ook de al dan niet toekenning van de erkenning communiceren aan de opleidingsverstrekker.

Er komt eveneens een beroeps- en evaluatiecommissie (zonder sociale partners) die klachten of beroep tegen negatieve beslissingen behandelt.

Jaarlijks wordt een evaluatierapport opgemaakt dat zal nagaan of de opleidingen blijven voldoen aan de criteria en zal er eveneens worden voorzien in een globale beleidsmonitoring. Het rapport wordt gemaakt door het Departement en overgemaakt aan de sociale partners en de Vlaamse Regering. Om de drie jaar wordt het jaarlijks evaluatierapport aangevuld met bijkomend onderzoek naar het gebruik van het Vlaams OpleidingsVerlof, het profiel van de werknemers en de noodzaak om de erkenningscriteria bij te sturen. Ook de meerwaarde van de opleidingen voor de arbeidsmarkt wordt dan onderzocht, alsook het gebruik van werkplekleren. Deze rapporten kunnen een basis zijn voor beleidsbijsturing.

De werkgevers kunnen een terugbetaling krijgen volgens een forfait van €21,3. Dit bedrag is vastgelegd per besluit en staat los van de federale bepaling van het referteloon. Dat referteloon wordt periodiek geïndexeerd in tegenstelling tot het Vlaams forfait dat enkel maar kan verhogen na aanpassing van het besluit.

Er komt een digitaal platform voor werknemer en werkgever waar men de uren en de status van het dossier kan opvolgen. De werkgevers kunnen eveneens digitaal het dossier indienen met oog op terugbetaling volgens het forfait. Ook de opleidingsverstrekkers moeten de nodige gegevens zoals aanwezigheidsattest e.d. bezorgen via dit platform. Ook de terugbetaling zal deels worden geautomatiseerd via check van DMFA.

De werknemer dient de opleidingen nauwgezet te volgen (aanwezigheidsattest). Indien hij/zij dit niet doet, kan de werknemer gesanctioneerd worden met een reductie van 25% opleidingsuren. Ook wordt er voorzien in een arsenaal aan administratieve geldboetes. De sancties zijn strenger dan voorheen en moeten correcter gebruik in de hand werken.

Inwerkingtreding

Voor de opleidingen die starten in september 2018 verandert er niets. De verwerking van de terugbetalingsaanvragen voor het schooljaar '18-'19 zal zoals vandaag gebeuren op basis van de huidige regelgeving.

De inwerkingtreding van de hervormde regelgeving staat gepland op 1 september 2019. Er wordt voorzien in uitzonderingen voor meerjarige opleidingen die reeds gestart zijn vòòr 2019.

Een gedetailleerd overzicht van het Vlaams OpleidingsVerlof kan je terugvinden onder het Lobbydossier 'Vormingspact & Vlaams OpleidingsVerlof'.