Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Vijf gedurfde maatregelen om lerarentekort aan te pakken
  • 09/03/2020

Vijf gedurfde maatregelen om lerarentekort aan te pakken

Volgens de recente werkbaarheidspeiling van de SERV daalt de werkbaarheid binnen onderwijs van 60% naar slechts 46%. Dat zijn dramatische cijfers die geen goede hoop geven om het lerarentekort dat er vandaag al is op te vangen. Kwalitatieve leerkrachten zijn nochtans broodnodig willen we komen tot een kwalitatief onderwijs. Voka schuift daarom vijf gedurfde pistes naar voren om de kwaliteit van het lerarenberoep op te krikken. 

Evolutie werkbaarheidsgraad in onderwijs en de Vlaamse arbeidsmarkt

Bron: Vlaamse werkbaarheidsmonitor werknemers 2004 -  2019
Werkbaarheidsmonitor

Zonder leerkrachten is er geen onderwijs, laat staan kwalitatief onderwijs. Het plan van de Vlaamse regering om de kwaliteit van het onderwijs te verhogen, dreigt dus in het water te vallen als er niet voldoende kwalitatieve leerkrachten voorhanden zijn. Het lerarentekort laat zich vandaag al volop voelen op het terrein. Directeurs moeten soms noodgedwongen kiezen tussen geen leerkracht of een slechte kandidaat. De leerkrachten krijgen gelukkig een prominente plaats in het regeerakkoord met goede maatregelen zoals duaal lesgeven, het optrekken van anciënniteit voor zij-instromers en het terugdringen van de planlast. Tegelijkertijd is ook het Vlaams parlement volop bezig met hoorzittingen om oplossingen te zoeken. Eén ding is echter nu al duidelijk, de ambitie zal nog hoger moeten liggen. 

Gerommel in de marge zal dus niet volstaan. Er zijn gedurfde maatregelen nodig. Voka schuift 5 pistes naar voren:  
1. Schaf de vaste benoeming af. Jonge leerkrachten verlaten het onderwijs of beginnen er zelfs niet aan omdat ze de eerste jaren versnipperde lesopdrachten in verschillende scholen aan elkaar moet knopen. Vaak zijn dat vervangingsopdrachten van vastbenoemde collega’s. De voordelen wegen absoluut niet op tegen de nadelen van het vastgeroest systeem.  

2. Doorbreek de vlakke loopbaan. Er zijn verschillende mogelijkheden om afwisseling te brengen in het lerarenberoep. Begin alvast met het invoeren van junior-, expert- en seniorleerkrachten. Ook duaal leren, met een kwalitatieve invulling van de rol van trajectbegeleider, biedt hier opportuniteiten. Zorg bovendien voor meer flexibiliteit tussen onderwijs en andere beroepssectoren. Het moet veel gemakkelijker worden om te switchen tussen lesgeven en werken buiten de schoolmuren, en omgekeerd. 

“Zorg voor een variabele verloning op basis van competenties, inzet en takenpakket.”

Jonas De Raeve

3. Zorg voor een variabele verloning op basis van competenties, inzet en takenpakket. Vandaag ligt het loon van leerkrachten vast voor de rest van hun carrière. Het enige dat hier impact op heeft, is het aantal jaren dat ze het beroep uitoefenen. Dat is niet correct. Een algemene loonsverhoging zal niets oplossen, wel is er nood aan differentiatie. Leerkrachten die in de moeilijkste klassen staan, zouden bijvoorbeeld het best vergoed kunnen worden. Of leerkrachten die het meeste leerwinst bij hun leerlingen realiseren, zouden een bonus moeten kunnen krijgen. 

4. Laat schoolbesturen zelf een kwalitatief en wendbaar HR-beleid voeren. Vandaag wordt het personeelsbeleid voor 160.000 leraren in Brussel bepaald via een kluwen van regeltjes, statuten en stelsels waar niemand nog aan uit kan. Geef schoolbesturen en directeurs de nodige autonomie om leerkrachten aan te werven, te professionaliseren en te belonen, maar ook om ze te evalueren en te ontslaan.

5. Gebruik technologie om leraren terug les te laten geven. Leraren besteden 20 tot 40 procent van hun tijd aan activiteiten die door technologie geautomatiseerd kunnen worden. Daardoor hebben ze te weinig tijd voor hun kerntaak, lesgeven. Dat is nochtans wat ze het liefste doen en waarmee ze de grootste impact creëren. Geef hen dan ook de nodige ruimte en autonomie. 

Contactpersoon

Jonas De Raeve

Adviseur Onderwijs

ING
SD  Worx