Skip to main content

Vier taboes die zorg transformeren

  • 18/04/2018

De zorg is een burning platform, met enorme meeruitgaven tegen 2040. De vraag is waar we de middelen halen om dat op te vangen zonder extra begrotingstekort op te bouwen en de belastingdruk te verhogen. Tegelijk willen we niet raken aan de kwaliteit en het innovatieve en sociale karakter van de zorg. In een recente Voka Paper geven we de antwoorden: waar we de middelen halen en welke drivers in het zorgsysteem daarvoor moeten wijzigen. Zo benoemen we vier taboes in de zorg.

  • De groeinorm van 1,5 procent per jaar zorgt voor 10 miljard extra zorgbudget in 2040.
  • Gepaste zorg kan ons 2,5 miljard euro doen besparen.
  • Betere preventie zorgt voor nog eens 2,5 miljard euro.
  • Flexibele verantwoordelijkheden kunnen voor een verdere 800 miljoen zorgen.

Er zijn drastische veranderingen nodig in de zorg. Als we niets doen, vragen de vergrijzing, de nieuwe medische technologieën e.a. liefst 18,3 miljard euro meeruitgaven tegen 2040. Tien miljard daarvan kunnen worden gedekt door de toename van de middelen in de zorg via de bestaande groeinorm van 1,5%. We moeten dus de meeruitgaven afremmen met 8,3 miljard euro om de zorgkosten gedekt te houden. Zoals bijgaande tabel toont, is dat mogelijk door de zorg anders en beter te organiseren.

Zorg transformeren
Hoe de zorgkosten opvangen met betere kwaliteit van zorg

 

In de Voka Paper tonen we aan dat we 2,5 miljard euro kunnen halen uit meer gepaste zorg (medische beeldvorming, chirurgie, geneesmiddelengebruik, etc.). Daarvoor corrigeren we dus de 10% actuele verspilling in de zorg.

Meer en betere preventie kent een hefboomeffect dat nog eens 2,5 miljard euro vrijmaakt, als we inzetten op meer preventie inzake voeding, beweging, alcohol & drugs, roken en mentaal welzijn. Dat betekent dat we een derde van de voorkombare uitgaven wegwerken.

We gaan over naar 100% veilige zorg en maken zo 700 miljoen euro vrij in de curatieve zorg. Vandaag kennen we immers 8% fouten met een kost van 10% van het totaalbudget.

“We kunnen de rekening laten kloppen via een betere zorg en zorgorganisatie.”

Niet enkel de zortransformatie bij zorgginhoud, maar ook de zorgorganisatie moet anders en beter. De zorg verschuift van verblijfsopnames naar de thuisomgeving en naar tussenvormen (minder spoedgevallen, meer daghospitalisatie, minder opnames, enz.). In de thuisomgeving vervangt de interdisciplinaire groepspraktijk (arts, kine, psycholoog, verpleegkundige…) de huidige solo-benadering. De ziekenhuizen differentiëren hun aanbod via netwerken. We verschuiven van een gebetonneerde taakverdeling naar flexibele verantwoordelijkheden (hervorming KB78). En de farmaceutische zorg gaat over van apotheekdistributie naar e-distributie.

Dat alles moet 800 miljoen euro aan efficiëntiewinst opleveren, wat haalbaar is, gezien de fundamentele impact van deze maatregelen.

Bovendien maken we 400 miljoen euro vrij door bij de geneesmiddelen het marktaandeel van generieken en biosimilars te verhogen tot het EU-niveau. En hetzelfde bedrag halen we op uit administratieve winst via automatisering en één i.p.v. meerdere ICT-platformen.

We kunnen de rekening dus laten kloppen via een betere zorg en zorgorganisatie. Maar dit kan enkel slagen als we de inherente drivers juist zetten: het betalingsmodel bij de aanbodzijde en de prikkel tot zorggebruik bij de vraagzijde. Daarvoor moeten we vier taboes aanpakken:

  • Aanbod: het betalingsmodel moet overgaan van een volumefocus per prestatie met beperkt financieel risico naar een all-in betalingsmix met een vast budget per doelgroep, kwaliteitsprikkels en maximaal 25% betaling per prestatie per zorgverstrekker (taboe 1).
  • Om dezelfde focus op objectieve meerwaarde te bevorderen, moeten we ‘deconventionering’ en ereloonsupplementen afschaffen als onderdeel van deze overgang (taboe 2).
  • We moeten verder de prikkel voor de burger (remgeld) volledig differentiëren volgens meerwaarde: bv. gratis bij preventie, maar hoog bij ongepaste spoedgevallen (taboe 3).
  • Naar Nederlands voorbeeld voeren we een jaarlijkse zorgfranchise in bij de curatieve zorg ter waarde van 177 euro, gekoppeld aan verplicht zorgsparen (taboe 4). Dat maakt 1 miljard euro vrij die we o.a. benutten voor een sociale versterking via een maximumfactuur ouderenzorg en thuiszorg.

Als we de moed hebben om deze taboes te doorbreken, zal de zorg transformeren en de rekening kloppen en dit met meer kwaliteit, innovatie en toegankelijkheid dan vandaag.

Pieter Van Herck - Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid - pieter.vanherck@voka.be - 0498 75 10 28

Contactpersoon

Daan Aeyels

Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid

IMU - btonic
VZW - DigiChambers 2021
IMU salesforce
VZW - eATA 2021
VZW - Take The Lead
IMU - LOOK&FIN
ING
SD  Worx