Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Tijd voor meer overheidsinvesteringen
Bart Van Craeynest
  • 02/07/2020

Tijd voor meer overheidsinvesteringen

Terwijl er de voorbije weken heel wat aandacht ging naar gratis treinritten, horecacheques en feestpremies, blijft het wachten op een ernstig relanceplan. Een cruciale rol daarvoor ligt bij de overheidsinvesteringen.

Dat relanceplan moet er niet alleen op gericht zijn om onze economie de komende weken en maanden terug op een normaal toerental te krijgen, maar vooral op het duurzaam sterker maken van onze economie voor de komende jaren.

Een cruciale rol daarvoor ligt bij de overheidsinvesteringen. Van alle overheidsuitgaven hebben productieve investeringen de grootste multiplicator. Dat betekent dat ze per euro die de overheid uitgeeft het meeste aan bijkomende economische activiteit opleveren. In crisisperiodes is die multiplicator trouwens nog groter dan in normale tijden.

Bovendien investeren alle Belgische overheden samen al decennialang te weinig. Sinds midden jaren 80 zijn de overheidsinvesteringen nog net voldoende om de normale slijtage op de infrastructuur te compenseren. De netto-overheidsinvesteringen liggen al 35 jaar rond 0%. En dat terwijl onze economie natuurlijk wel gegroeid en geëvolueerd is.

Decennialang onderinvesteren vertaalt zich ook in een ondermaatse publieke infrastructuur: het IMF raamt de publieke kapitaalvoorraad in België op 50% van het bbp. Dat hoort samen met Duitsland (44%) bij de laagste van West-Europa. Ter vergelijking: in Nederland en Frankrijk is dat respectievelijk 69% en 75%. 

De huidige crisis zou een trigger moeten zijn om op het vlak van overheidsinvesteringen een paar versnellingen hoger te schakelen

Bart Van Craeynest

Een serieuze inhaalbeweging op vlak van overheidsinvesteringen dringt zich dan ook op, en de huidige crisis zou een trigger moeten zijn om daarbij een paar versnellingen hoger te schakelen. In 2019 bedroegen de overheidsinvesteringen in België 2,6% van het bbp. In toplanden als Zweden en Finland was dat gemiddeld 4,6%. Om gewoon al aansluiting te vinden met die landen moeten alle Belgische overheden samen jaarlijks 2% van het bbp, of zo’n 9 miljard euro, extra investeren.

Essentieel daarbij is dat het gaat om investeringen die het langetermijngroeipotentieel van de Belgische economie verhogen (en niet om lopende uitgaven die voor de vorm bestempeld worden als investeringen). Belangrijke speerpunten daarbij zijn mobiliteit, onderzoek & ontwikkeling, energie en digitalisering. Dat soort investeringen zullen ook op langere termijn onze economische groei opkrikken.

Sommigen zullen opwerpen dat België de middelen niet heeft, maar dat klopt niet. De gemiddelde rentevoet die de Belgische overheid dit jaar betaalde op haar langetermijnleningen is 0,16%. Het rendement van de hierboven vermelde investeringsprojecten ligt ongetwijfeld hoger dan die lage financieringskost. In die zin betalen die investeringen zichzelf op termijn terug.

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW - Digitaal Dossier - EdTech
ING
SD  Worx