Skip to main content
telewerken
  • 27/07/2020

Telewerken zit in de lift

Hoe plaatsonafhankelijk werken tijdens de coronacrisis een hefboom kan zijn voor mobiliteitsoplossingen van de toekomst. 

Productiever en tevredener

Of het gestegen aandeel thuiswerkers ons leert dat we dan maar met z’n allen massaal aan het thuiswerken moeten slaan, durven we niet beweren. Wel zijn er alvast enkele duidelijke voordelen verbonden aan telewerken.

Een eerste voordeel – we komen er verderop nog op terug – is dat een toename van het telewerk voor minder woon-werkverkeer zorgt, met minder files en dus ook minder vervuiling tot gevolg. Een duidelijk voorbeeld hiervan zagen we tijdens de coronalockdown, toen zich een spectaculaire daling van het verkeer op onze wegen voordeed.

Het zal je misschien verbazen, maar verder toont onderzoek aan dat thuiswerkers productiever zijn dan hun collega’s die op kantoor werken: ze gaan ’s ochtends stipter aan het werk, nemen minder vaak pauzes en hebben een betere concentratie. Die hogere productiviteit zorgt op zijn beurt voor meer voldoening en een hogere werktevredenheid. Een kleine kanttekening hierbij als het specifiek gaat om thuiswerk omwille van de coronacrisis: bedrijven die voor de crisis nog geen thuiswerk aanboden aan hun personeel, vrezen vaker dat thuiswerk net leidt tot een lagere productiviteit, in tegenstelling tot bedrijven die voor de crisis wel al thuiswerk aanboden en er dus al mee vertrouwd zijn.

Tot slot leidt thuiswerken tot meer autonomie, een van de grootste troeven van deze manier van werken. In combinatie met de verhoogde werktevredenheid zorgt dat gevoel van zelfstandigheid voor minder stress en een beter evenwicht tussen werk en privéleven. Door die betere balans komt er dan weer meer tijd vrij voor sport en ontspanning, wat de fysieke en mentale gezondheid van het personeel alleen maar ten goede komt.

Hoewel we voornamelijk over thuiswerk spreken, zijn bovenstaande voordelen voor een groot stuk ook van toepassing op ander ‘nieuwe werkvormen’, zoals bijvoorbeeld satellietwerk, waarbij de werknemer werkt vanop een werkplek die voorzien wordt door de werkgever. 

Telewerken

Alleen is maar alleen

Thuiswerken lijkt voor velen dan wel de ideale oplossing, uiteraard zijn er ook enkele valkuilen aan verbonden.  

Zo kan te lang wegblijven van de werkvloer en een gebrek aan sociaal contact met collega’s een gevoel van eenzaamheid teweegbrengen of de relatie met collega’s zelfs schaden. Een gezond evenwicht – een combinatie van enkele dagen thuiswerken en enkele dagen op kantoor werken – is daarom aangewezen. Wanneer dat door omstandigheden – bijvoorbeeld door corona – niet mogelijk is, houden medewerkers best voldoende contact met elkaar via de digitale weg.

Daarnet vermeldden we al dat meer afstandswerk tot meer voldoening leidt, alleen is dat maar het geval tot op bepaalde hoogte. Uit onderzoek blijkt dat het effect van de verhoogde voldoening afvlakt na zo’n 15 uur weg te zijn van kantoor, waarna de tevredenheid weer wat daalt. Weet wel dat deze nog steeds hoger blijft dan bij wie slechts af en toe of helemaal niet aan telewerk doet.

Ten derde leent niet elke taak zich even goed tot thuiswerk. Voor complexe projecten met een strakke deadline en veel betrokkenen bijvoorbeeld, is thuiswerken niet de meest aangewezen manier van werken. Hoewel dergelijke taken het vlotst verlopen in een rechtstreekse, fysieke samenwerking, zijn er de laatste jaren gelukkig tal van toepassingen ontwikkeld die efficiënt samenwerken vanop afstand mogelijk maken. Zeg nu zelf: wie heeft er de laatste weken geen gebruik gemaakt van tools als Zoom, Teams of Skype for Business?

Tot slot: hoewel de prestaties van thuiswerkers aanzienlijk beter zijn, krijgen ze net minder snel promotie dan kantoorwerkers. Een mogelijke verklaring voor dit fenomeen, is dat een leidinggevende een thuiswerker minder ziet, waardoor de medewerker minder fysiek in de picture loopt. Een andere mogelijke verklaring is dat bepaalde leidinggevende posities waarbij medewerkers op kantoor aanwezig moeten zijn thuiswerkers minder aanspreekt.

Het perfecte profiel?

Afstandswerken is niet voor iedereen weggelegd. Chirurgen, bouwvakkers, verpleegkundigen en vele anderen hebben nu eenmaal niet de mogelijkheid om van thuis uit te werken. Maar naast het specifieke jobtype hangen de slaagkansen van thuiswerk ook sterk af van iemands persoonlijkheid.

Voor mensen die graag zelfstandig werken en dus veel nood hebben aan autonomie is thuiswerk een prima regeling. Zij geloven vaak dat ze hun lot in eigen handen hebben en vertrouwen in hun professionele kunnen. Een goede thuiswerker is ook iemand met toewijding, een gevoel van plichtsbesef, en iemand die loyaal is aan de werkgever. Ook introverte mensen, die sociale situaties vaak uitputtend vinden en het niet erg vinden om lange tijd alleen te, zijn vaak gebaat bij telewerk.

Andere persoonlijkheden ligt thuiswerk dan weer minder. Extraverten, mensen die energie putten uit de aanwezigheid van en omgang met anderen, hebben het moeilijk om voldoening en betrokkenheid te voelen als ze vanop afstand werken. Voor deze ‘gezelschapsdieren’ is thuiswerk niet de beste optie. Hetzelfde geldt voor personen die last hebben van uitstelgedrag. Buiten de kantooromgeving zullen zij makkelijker zwichten voor afleidingen.

Maar uiteraard hoef je niet hét perfecte profiel te hebben om een goede telewerker te zijn. Je kan stappen ondernemen om tegemoet te komen aan bepaalde aspecten van je profiel. Wie last heeft van uitstelgedrag, zou zijn werkdag bijvoorbeeld kunnen starten met taken waar hij net veel zin in heeft. Extraverten zouden ervoor kunnen kiezen om op vaste momenten een online vergadering te organiseren met collega’s om even bij te praten met een kopje koffie erbij. 

Naast je eigen persoonlijkheid spelen ook externe factoren uiteraard een rol. Wie thuis geteisterd wordt door lawaaierige renovatiewerken of niet over een aparte, afgesloten bureauruimte beschikt, zal wellicht minder geconcentreerd kunnen werken. Gelukkig kunnen dergelijke problemen vaak relatief eenvoudig opgelost worden. Denk in dit geval aan de plaatsing van een tijdelijke (kartonnen) wand of het gebruik van een geluiddempende hoofdtelefoon. Voor wie thuis echt niet de nodige rust en concentratie vindt, vormt co-working, een comfortabele werk- en ontmoetingsomgeving met gelijkgezinden, een goed alternatief.

Telewerken

Samen met verhoogde werktevredenheid zorgt het gevoel van zelfstandigheid voor minder stress en een beter evenwicht tussen werk en privéleven.

Helder thuiswerkbeleid

Ondanks de bewezen voordelen van telewerk houden sommige leidinggevenden liever vast aan het vertrouwde. Of ze dat nu doen omdat ze sceptisch tegenover verandering staan of ze vrezen dat ze bij thuiswerk minder goed een oogje in het zeil kunnen houden, feit is dat een bedrijf zichzelf in de voet schiet door telewerk uit te sluiten. Dergelijke bedrijven bieden namelijk geen perspectief aan talent dat graag flexibel of zelfstandig wil werken en zullen het moeilijker hebben om personeel te houden. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat thuiswerkers veel minder snel geneigd zijn hun job op te zeggen dan medewerkers die vijf dagen per week op kantoor werken.

Maak als bedrijf dus werk van een helder thuiswerkbeleid. Ga in dialoog met het personeel en maak duidelijke afspraken over doelstellingen, opdrachten, de frequentie van het thuiswerk, beschikbaarheid, werkmiddelen, enz. Blijf wel flexibel: afhankelijk van de functie en het type job kan thuiswerk soms anders ingevuld worden. Leg de gemaakte afspraken vervolgens ook vast op papier, zodat je bij twijfel iets hebt om op terug te vallen. In een thuiswerkpolicy kan je praktische afspraken opnemen over zaken zoals het soort werk, wanneer er van thuis uit gewerkt mag worden en wanneer niet, hoe de registratie van gewerkte uren gebeurt, afspraken over een eventuele kostenvergoeding voor het thuiskantoor, enz. Bekijk verder ook zeker aan welke werkinstrumenten een thuiswerker nood heeft. Denk aan zaken zoals een gsm, een laptop, internetaansluiting of bepaalde gespecialiseerde software. 

Weg met de files

We raakten het onderwerp daarnet al even aan: de positieve effecten van thuiswerken op mobiliteit –  tijdens de twee eerste weken van de lockdown daalde het autoverkeer op de Vlaamse hoofdwegen met 66 procent waardoor files verdampten – doet ons ook nadenken over ons verplaatsingsgedrag. Nu onze mobiliteit drastisch verminderd en veranderd is en veel werknemers en werkgevers merken dat telewerk goed werkt, zou het vreemd zijn als we met z’n allen teruggaan naar de situatie van voor de pandemie, waarbij we opnieuw op dezelfde uren reizen en in dezelfde files komen te staan. Het potentieel van telewerk is groot en laat toe problemen op te lossen die verbonden zijn aan de mobiliteit.

Een toenemende trend is bijvoorbeeld de combinatie van thuiswerk en kantoorwerk, waarbij de verplaatsingen naar kantoor bewust buiten de piekuren gebeuren. Er wordt verwacht dat de vraag om te werken met dergelijke glijdende uren alleen maar zal stijgen. Het gevolg van deze omslag? Verkeerspieken worden afgevlakt waardoor er minder files ontstaan, de verkeersveiligheid toeneemt, en de bezetting van het openbaar vervoer beter gespreid wordt. 

Een uitdaging voor werkgevers is om naast een samenhangend thuiswerkbeleid dus ook een duidelijk mobiliteitsbeleid te ontwikkelen waardoor slim werken en slim reizen op de lange termijn hand in hand gaan. Het gaat dan onder andere om het stimuleren van veilige en gezonde mobiliteitsoplossingen zoals elektrische fietsen, steps of speed pedelecs of het stimuleren van carpoolen.

Een toenemende trend is de combinatie van thuiswerk en kantoorwerk, waarbij de verplaatsingen naar kantoor bewust buiten de piekuren gebeuren.

Conclusie? 

Telewerk brengt heel wat voordelen met zich mee. Het zorgt ervoor dat er minder auto’s op de baan zijn, en heeft zo een positief effect op het klimaat. Bovendien zijn telewerkers ook productiever, hebben ze een hogere werktevredenheid en genieten ze meer autonomie. Dat betekent echter niet dat telewerk voor iedereen de oplossing is: veel hangt af van het type job, de persoonlijkheid van de medewerker en externe factoren. Langdurig telewerken kan echter negatieve effecten hebben en wordt dus afgeraden. Een gezonde combinatie tussen afstandswerk en kantoorwerk blijft de beste optie.

Contactpersonen

Wim Pannecoucke

Adviseur Mobiliteit en Logistiek - Mobiliteit en Bereikbaarheidsmanager

Kristien Depraetere

Projectmanager Duurzaam Ondernemen

BVI
British School of Brussels

Artikel uit publicatie

Made in Vlaams-Brabant
ING
Proximus
SD  Worx
Logo Premed
Logo Randstad