Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Relance door regionaal te investeren in MOED
geld
  • 24/06/2020

Relance door regionaal te investeren in MOED

Overheidsinvesteringen spelen een cruciale rol in de exit uit deze crisis, daar zijn alle economen het over eens. Vooral de regio’s moeten investeren in ‘MOED’: Mobiliteit, Onderzoek & Ontwikkeling, Energie en Digitalisering. Ja, dat kost geld maar het gaat slechts om eenmalige uitgaven om ons opnieuw te lanceren na de coronaklap. En die relance zullen we hard nodig hebben, voor onze economie én voor onze overheidsfinanciën.

Alle Belgische overheden samen investeren al decennialang te weinig. Sinds midden jaren 80 schommelen de netto-overheidsinvesteringen maar rond 0%. Ze volstaan met andere woorden amper om de normale slijtage op de infrastructuur te compenseren. Maar per saldo hebben we de laatste 35 jaar dus geen meter vooruit gezet inzake uitbouw en versterking van onze fysieke en immateriële infrastructuur

In navolging van Duitsland, dat net een toekomstgericht investeringspakket van 50 miljard euro aankondigde, moeten onze overheden dus veel meer investeren. Dit is vooral een verantwoordelijkheid voor de gewestelijke overheden, want zij beschikken over de hefbomen, bevoegdheden en budgetten om te investeren.

Productieve investeringen

De huidige crisis is de grootste ooit sinds de Tweede Wereldoorlog en verplicht ons dus om eindelijk iets te doen aan die investeringsachterstand. Van alle overheidsuitgaven hebben productieve investeringen de grootste multiplicator. Dat betekent dat ze per euro die de overheid uitgeeft het meeste aan bijkomende economische activiteit opleveren. In crisisperiodes is die multiplicator trouwens nog groter dan in normale tijden.

We kunnen onszelf uit het economische en budgettaire moeras trekken door gericht en productief te investeren in MOED

Niko Demeester

De cruciale vraag is natuurlijk waarin? Uiteraard moet het gaan om investeringen die het langetermijngroeipotentieel van onze economie verhogen, eenmalige uitgaven met een groot hefboomeffect. Dit betekent dat ze toekomstgericht en duurzaam moeten zijn. De prioritaire investeringen laten zich bundelen onder het acroniem MOED: mobiliteit, onderzoek & ontwikkeling, energie en digitalisering. Die bevoegdheden – en de bijhorende middelen – zitten vooral op regionaal niveau. Willen we onze economie in Vlaanderen weer op de rails krijgen, dan is het vooral dus de Vlaamse regering die MOED moet tonen.

MOED

De pijler mobiliteit zet in op infrastructuurprojecten die bottlenecks wegwerken op de weg, op het spoor, in de binnenvaart en in de havens. En het is nog altijd wachten op een uitgebreid netwerk van elektrische laadpalen. Ten tweede, een overheid die investeert in de toekomst hecht veel belang aan onderzoek & ontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan de aandrijving van elektrische wagens, de opslag van hernieuwbare energie in batterijen of de recyclage van batterijen en afval.

In het energieluik ligt dan weer veel werk op de plank inzake het klimaatneutraal maken van het gebouwenpark. Onze woning zijn sterk verouderd en zijn verantwoordelijk voor een zeer groot deel van de CO2-uitstoot. We moeten daarom dringend inzetten op sloop, renovatie en heropbouw. Het luik digitalisering, tot slot, richt zich bij uitstek op de gezondheidszorg en het onderwijs. Zo zullen bijvoorbeeld geïntegreerde digitale zorgplatforms zorgen voor een veel efficiëntere informatiedoorstroming tussen ziekenhuizen, huisartsen, apothekers en patiënten. In het onderwijs is een update nodig van de ICT-mogelijkheden en nieuwe manieren van lesgeven, zodat meer aandacht kan gaan naar digitaal leren in al zijn aspecten

Hoe financieren?

Heeft Vlaanderen voldoende geld beschikbaar om die broodnodige investeringen te financieren? Dat ligt niet zomaar direct beschikbaar, maar het kan wel gevonden worden en dit op twee manieren.
Ten eerste zou de Vlaamse overheid kunnen besparen op haar lopende uitgaven om daardoor budgettaire ruimte te creëren voor meer investeringen. Een echte zerobasedbudgeting, waarbij elke lopende uitgave fundamenteel geherevalueerd wordt naar zijn noodzaak en toegevoegde waarde, is nog altijd niet gebeurd. En dit terwijl Vlaanderen intussen over een budget van meer dan 40 miljard euro beschikt, dus daar moet toch marge te maken zijn?

Ten tweede heeft Vlaanderen nog altijd een relatief lage overheidsschuld. Zolang de groei hoger ligt dan de rente, zal de schuld automatisch afnemen als het primair tekort binnen de perken blijft. Het rendement van de hierboven vermelde investeringsprojecten ligt ongetwijfeld hoger dan de huidige lage rente. In die zin betalen die investeringen zichzelf op termijn terug en mogen de eenmalige uitgaven daarvoor via schuld gefinancierd worden indien nodig.

We kunnen onszelf dus uit het economische en budgettaire moeras trekken door gericht en productief te investeren in MOED. We roepen de Vlaamse regering dan ook op om deze investeringen als absolute prioriteit naar voor te schuiven in haar relancestrategie.

Contactpersoon

Niko Demeester

Secretaris-Generaal

VZW - De Tijd - Herstart
VZW - IMU - Staples
ING
SD  Worx