Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • "Regelneverij maakt nieuwe oplossingen onmogelijk"
Durven experimenteren
  • 23/11/2018

"Regelneverij maakt nieuwe oplossingen onmogelijk"

Een zelfrijdende bus uittesten? Een nieuw productieproces uittesten waardoor afvalwater hergebruikt wordt? Innovatieve oplossingen, maar volgens de strikte regels van de wet mag het niet. "We moeten opletten dat onze regelgeving niet vastroest", waarschuwt Steven Betz, senior adviseur milieu en ruimtelijke ordening bij Voka, in zijn nieuwe paper 'Experimenteren met regelgeving'. "Een doorgedreven regelneverij maakt oplossingen onmogelijk." Meer gebruik maken van experimentwetgeving en regelluwe zones kan soelaas bieden, net als nieuwe wetten technologieneutraal opstellen.

De klimaatverandering, waterschaarste, de verstedelijking, en noem maar op... Er komen talloze maatschappelijke uitdagingen op ons af. De technologie zoekt volop naar oplossingen voor deze problemen, maar vaak lijkt onze starre wetgeving een probleem voor elke mogelijke oplossing. "Onze regelgeving schrijft te vaak in detail voor wat we wel en niet mogen doen om een bepaald doel te bereiken. Zo sluit je uit dat er innovatieve oplossingen worden gezocht", zegt Steven Betz. "Regelgeving wordt problematisch als ze innovatie in de weg staat. Om de juiste voorwaarden te scheppen voor innovatie moeten we soms kunnen afwijken van het bestaande regelgevend kader."

Experimenteren

Durven experimenteren
Download de paper hier

En dat kan ook, door gebruik te maken van experimentwetgeving en regelluwe zones. Bij regelluwe zones worden bepaalde regels tijdelijk buiten werking gesteld of op maat aangepast. Dit is bijvoorbeeld nuttig bij testen met zelfrijdende wagens. Zo komen er op de Antwerpse ring en op de E313 in Ranst rijstroken om te experimenteren met zulke auto's. De rijstroken zullen sensoren bevatten die informatie uitwisselen met deze wagens. Dit proefproject loopt vanaf 2019 tot juni 2020 in vijf Europese regio's. 

Bij experimentwetgeving wordt een nieuwe wettelijke regeling eerst in verschillende varianten in de praktijk uitgetest om te bekijken wat het beste werkt. Zo startte Nederland via experimentwetgeving met zogenaamde 'bedrijveninvesteringszones'. Dat is een afgebakend gebied, zoals een winkelzone of bedrijventerrein, waarbinnen ondernemers samen investeren in de kwaliteit van de omgeving, door bijvoorbeeld meer groen aan te leggen of evenementen te organiseren. Zij schrijven daarvoor een plan en betalen mee aan de uitvoering. Door het grote succes hiervan, werd deze experimentwetgeving uiteindelijk omgezet in een permanente regeling. "We zouden in Vlaanderen moeten werken met zulke bedrijveninvesteringszones", bepleit Steven Betz.

Buitenlandse successen tonen aan dat Vlaanderen de trein van experimentwetgeving en regelluwe zones niet mag missen. Dat heeft ook de Vlaamse regering begrepen. Er wordt nu wel al bij ons met zulke experimenten en regelluwe zones gewerkt, maar zonder algemeen beleidskader. Eind juni heeft de regering daarom een aanzet gedaan om een minimumkader te voorzien. Dit najaar buigt het Vlaams Parlement zich hierover. Het komt erop neer dat volgens dit kader de gewone regelgeving maximaal 10 jaar 'on hold' mag worden gezet. Er moet ook een duidelijke motivering zijn waarom het experiment nodig is, wat het doel ervan is en hoe het zit met de kosten en baten ervan. 

Daarnaast gaat de Vlaamse regering regelluwe zones instellen waar er geëxperimenteerd kan worden op het vlak van energie, bijvoorbeeld met nieuwe technieken om de energieprestaties van gebouwen te verbeteren. "Nieuwe technologieën en marktmodellen kunnen in regelluwe zones sneller getest worden, want men moet minder procedures doorlopen en vergunningen aanvragen", werpt Vlaams minister van Energie Bart Tommelein op. Het decreet dat dit toelaat werd op 25 oktober goedgekeurd in de commissie Energie in het Vlaams Parlement.

Technologieneutraal

"Dat zulke tijdelijke ingrepen mogelijk gemaakt worden is positief, maar legt ook de gebreken bloot in onze bestaande wetgeving", werpt Steven Betz op. "Het is vaak omdat het bestaande juridische kader tekort schiet, dat er een nood bestaat om het probleem 'tijdelijk' op te lossen. Een vooruitziende overheid zou die gebreken kunnen vermijden." Hoe? Door niet alles in detail te willen voorschrijven. "Het is voor iedereen vanzelfsprekend dat we niet meer met de postduif verzenden. Zo zou het ook evident moeten zijn dat bekendmakingen en consultaties digitaal gebeuren. Maar dat is het niet. De laatste jaren zijn veel wetten en decreten aangepast omdat de oorspronkelijke tekst geen rekening hield met andere communicatiekanalen dan deze van pakweg veertig jaar geleden."

Daarom pleit hij ervoor dat nieuwe regelgeving simpelweg het doel vastlegt waarop gemikt wordt, zonder in detail te omschrijven op welke manier en met welke instrumenten dat bereikt moet worden. Betz: "Een regelgeving die technologieneutraal is geformuleerd, met de nodige vrijheid over hoe de doelen worden gehaald, vermijdt dat die door de tijd wordt ingehaald. Zo krijgen bedrijven de kans om zelf innovatieve en kostenefficiënte oplossingen te zoeken."

Download de Voka Paper 'Durven experimenteren met regels om innovatie te stimuleren' hier.

Contactpersoon

Katrien Stragier

Adviseur Strategische Communicatie

ING
SD  Worx