Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Recepten ABVV maken sociale zekerheid net onzekerder
  • 30/01/2020

Recepten ABVV maken sociale zekerheid net onzekerder

Dinsdag organiseerde de socialistische vakbond ABVV een nationale betoging. We delen haar doelstelling voor een sterke sociale zekerheid, maar de oplossingen daarvoor zijn net het omgekeerde…

Volgens de organisatoren van de betoging wordt de sociale zekerheid vandaag uitgekleed en moet het dringend anders. De eisen  zijn onder meer een minimumpensioen van 1.500 euro netto, een wettelijke pensioenleeftijd van 65 jaar en sociale uitkeringen boven de armoedegrens. 

We delen de doelstelling voor een sterke sociale zekerheid, maar niet deze ‘oplossingen’.

Nu al torenhoge sociale uitgaven

We hebben vandaag al een goede sociale zekerheid. Ondanks alle stemmingmakerij rond de vermeende keiharde besparingen van de voorbije jaren zijn de sociale overheidsuitgaven in ons land de tweede hoogste onder de industrielanden. Van sociale afbraak kan dan ook moeilijk sprake zijn. 

Die uitgaven kunnen zeker efficiënter ingezet worden, maar niettemin mogen de resultaten gezien worden. Het Belgische systeem van uitkeringen en belastingen hoort bij de meest herverdelende in Europa. Dat resulteert in een zeer gelijke inkomensverdeling in ons land. Voor indicatoren van inkomensongelijkheid staat België in de top 5 van Europa. We doen het op dat vlak trouwens beter dan landen als Finland, Nederland en Zweden. 

Sociale zekerheid zeker houden

Op het vlak van armoede is het beeld minder eenduidig. Het armoederisico ligt in België in de buurt van het Europese gemiddelde. Anderzijds hoort Vlaanderen wel bij de regio’s met de laagste armoede in Europa; armoede is vooral een probleem in Brussel en Wallonië omdat daar veel te weinig mensen aan de slag zijn. 

We hebben dus een sterke sociale zekerheid, en die stellen wij op zich zeker niet ter discussie. We staan wel voor een enorme uitdaging om de sociale zekerheid in de toekomst even zeker te houden

Zware vergrijzingsfactuur

De veroudering van de bevolking zal de komende decennia de uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorg immers fors verhogen, met liefst 22 tot 32 miljard tegen 2070. We hebben een van de zwaarste vergrijzingsfacturen van Europa, vooral omdat wij de voorbije decennia minder hervormd hebben dan andere landen om ons daarop voor te bereiden. 

Om onze sterke sociale zekerheid te behouden, moeten we dus een manier vinden om die factuur op te vangen

Eisen zoals een hoger minimumpensioen of hogere uitkeringen die de actievoerders ook op tafel leggen, duwen die factuur uiteraard nog hoger. Volgens de doorlichting door het Planbureau voor de verkiezingen komt de jaarlijkse factuur van het hogere minimumpensioen en de hogere uitkeringen alleen al op 4,5 miljard euro. 
 

“Er zou net betoogd moeten worden omdat de nodige hervormingen uitblijven voor onze economie.”

Niko Demeester

Geen onbeperkte pot belastinggeld

Voor de actievoerders ligt het voor de hand: het gaat om de sociale zekerheid, dus moeten we dat gewoon betalen. En dat kan makkelijk via ‘eerlijke’, versta hogere, belastingen op kapitaal en vermogen. 

Ze negeren dus straal het eenvoudige feit dat we vandaag al de tweede zwaarste belastingdruk van Europa hebben. De totale belastingdruk bedraagt in ons land 47,2% van het bbp. Enkel in Frankrijk lag die met 48,4% nog hoger. 

Als we de vergrijzingsfactuur en de hogere uitkeringen willen opvangen met extra belastinginkomsten, dan stelt de vakbond dus eigenlijk voor om de totale belastingdruk nog te verhogen tot bijna 53% van het bbp, wat met ruime voorsprong de hoogste van Europa zou zijn. Dat zou niet lukken zonder belangrijke economische schade aan te richten, waardoor de verhoopte inkomsten zich niet zullen realiseren. 

Economische activiteit niet aantasten

Extra inkomsten voor de sociale zekerheid mag dus makkelijk klinken, zeker als die betaald zouden worden door ‘anderen’, zoals de grote vermogens of de multinationals. De realiteit is dat de overheidsinkomsten in ons land al zeer hoog liggen en dat er limieten zijn aan hoe ver we die belastingdruk nog kunnen opdrijven.    

We zullen onze sociale zekerheid dus op een andere manier moeten verzekeren. Minder lang werken en hogere belastingen zijn niet het antwoord. Daarmee zou immers de economische activiteit, het fundament van de sociale zekerheid, aangetast worden. De vermeende oplossingen van het ABVV zouden dus de sociale zekerheid net ondermijnen.

Bewezen recepten: langer werken en efficiënte overheid

De recepten om de sociale zekerheid te versterken zijn nochtans gekend en worden al langer met succes toegepast in onder meer Scandinavië: meer mensen langer aan het werk en efficiënter omgaan met de bestaande overheidsmiddelen

Zo geven de OESO en de Europese Commissie aan dat onze gezondheidszorg dezelfde kwaliteit zou moeten kunnen leveren met zo’n 6 miljard euro minder. Dat zijn potentiële efficiëntiewinsten waarvan we het ons niet langer kunnen veroorloven om die te negeren. 

Noodzakelijke hervormingen blijven uit

Maar daarvoor werd dinsdag dus niet betoogd. Integendeel, veel van de maatregelen om meer mensen aan het werk te houden zoals een hogere pensioenleeftijd, de afschaffing van het brugpensioen of meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt botsten eerder al op protest. Toch moeten we die richting uit voor een sterke sociale zekerheid in de toekomst. 

Er zou net betoogd moeten worden omdat de noodzakelijke hervormingen uitblijven om onze economie beter te doen draaien en op die manier de fundamenten van de sociale zekerheid te versterken. In tegenstelling tot het ABVV lijkt te denken, is er immers geen onbeperkte pot belastinggeld waarmee we alle uitdagingen van de sociale zekerheid makkelijk kunnen opvangen. 
 

Contactpersoon

Niko Demeester

Secretaris-Generaal

ING
SD  Worx