Skip to main content
  • Nieuws
  • “Persoonsgerichte zorg leidt tot dynamisering”

“Persoonsgerichte zorg leidt tot dynamisering”

  • 13/09/2019

Ons zorgsysteem menswaardig, duurzaam en toegankelijk houden? Dan moet het kwalitatiever, veiliger en efficiënter worden. Nu veranderen en verbeteren is dus de boodschap. Hoe? Dat ontdekt u op 24 september tijdens het congres van Voka Health Community. In de aanloop geven enkele toekomstdenkers hun visie op zorg en welzijn. Deze week aan het woord: Dirk Dewolf.

Het is een evolutie die de laatste jaren heel duidelijk voelbaar is: personen met een zorgnood staan meer en meer centraal in het zorgaanbod. “De benadering ‘one size fits all’ zal dan ook snel achter ons liggen”, kadert Dirk Dewolf. Hij is administrateur-generaal van het Vlaams agentschap Zorg en Gezondheid.

Dirk Dewolf

“Als we het menen met persoonsgecentreerde zorg, kunnen we zorgnoden niet kunstmatig onderverdelen in ‘gezondheidszorg’ en ‘welzijnszorg’.”

Dirk Dewolf

Het takenpakket van het agentschap is heel divers. Het beslaat het hele terrein van preventie, geestelijke gezondheidszorg en het ziekenhuisbeleid (wat investeringen en kwaliteitsbewaking betreft). Sinds de zesde staatshervorming is het ook bevoegd voor ouderenzorg en thuiszorg. Daarnaast heeft het een afdeling die zich bezighoudt met de Vlaamse sociale bescherming en tot slot een afdeling voor de erkenning van zorgberoepen. Daar wordt ook het databeleid gecentreerd. “Geen evidente opdracht gezien de verscheidenheid aan bevoegdheden, in combinatie met de zeer uiteenlopende taken per dienst. Per afdeling zijn er verschillende benaderingen van klantengroepen en preventie is dan weer van een heel andere aard dan curatie”, duidt Dirk Dewolf.

Als overheidsadministratie is het agentschap sterk gelieerd aan de politiek; het is rechtstreeks afhankelijk van de bevoegde minister. Toch kan het een meerwaarde creëren, vertelt Dirk Dewolf: “Wij moeten enerzijds door een goeie beleidsvoorbereiding ideeën aanreiken aan de politiek. Daarnaast moeten we bij de uitvoering van het beleid goede service bieden aan burgers en voorzieningen. En tot slot moeten we vanuit een objectieve positie evalueren hoe de zorg georganiseerd is.” Het agentschap doet dat vanuit de visie van ‘quadruple aim’: een verhoging van het welzijn en de gezondheidswinst, een efficiëntiewinst, de beleving van de zorggebruiker en het welbevinden van de zorgverstrekkers. “Om dat te kunnen bewerkstelligen, moeten we continu innovatief zijn.” 

Dynamisering in de sector
Gevraagd naar een voorbeeld van die innovatie, aarzelt Dewolf niet lang. “We werken bijvoorbeeld aan een methode om een betere planning van het aanbod in de zorg toe te laten, de zogenaamde ‘zorgstrategische planning’. Het komt erop neer dat we objectieve gegevens uit studies van bijvoorbeeld het Kenniscentrum gebruiken om de vraag naar investeringen door voorzieningen te evalueren. Om voor investeringen een infrastructuursubsidie te ontvangen, moeten ziekenhuizen kunnen aantonen dat hun planning overeenkomt met trends in de samenleving. Als we die methodiek doortrekken naar allerlei soorten van zorg, kan dat leiden naar een zorgaanbod dat nog beter aangepast is aan de noden van de populatie.”

Een andere best practice waarnaar Dewolf verwijst, is de persoonsvolgende financiering. “Daarin waren de collega’s van gehandicaptenzorg voortrekker op aangeven van de minister. De zuivere aanbodfinanciering werd omgebogen naar een zorgbudget voor de persoon met een beperking; hij of zij koopt dan met de nodige begeleiding zelf zorg in. Die benadering gaat uit van een persoonsgerichte zorgpolitiek, waarbij de belangen van zorggebruikers meer op het voorplan komen. Dat genereert een belangrijke dynamisering in de sector.”

Die trend naar meer persoonsgecentreerde zorg zal bespoedigd versneld worden door nieuwe tools op IT-vlak, en ook daar speelt het agentschap op in. “We zijn nu bezig met het opstellen van een concept voor een digitaal zorg- en ondersteuningsplan. Dat is vooral bedoeld voor mensen met chronische aandoeningen, waarbij de zorggebruiker samen met het team tot een goede opvolging in de zorgverlening komt. De levensdoelen van de zorggebruiker zullen mee de zorgdoelen bepalen. Dus ook daar is die trend naar de focus op de persoon duidelijk voelbaar.” 

Autonomisering
Het toekomstbeeld van Dewolf is aan die evolutie gelinkt. “We moeten rekening houden met een toenemende autonomisering van de persoon die zorg nodig heeft. We komen uit een paternalistische relatie, zijn geëvolueerd naar de burger die ‘dokter Google’ gebruikt en zetten die trend nu verder in de richting van ‘dokter Watson’, die een diagnose stelt op basis van algoritmes. Heel wat aandoeningen zullen na verloop van tijd achter een PC opgelost kunnen worden. Ik denk dat iedere innovatie daarmee rekening moet houden. De zorggeletterdheid van mensen in combinatie met de info over het menselijk genoom zal meer gepersonaliseerde preventie en medicatiegebruik toelaten. De benadering ‘one size fits all’ zal snel achter ons liggen, maar ik hoop wel dat die evolutie zich voor iedereen in de samenleving zal kunnen doorzetten. Want dat is wel een bekommernis: we moeten vermijden dat je inkomen de kwaliteit bepaalt van de zorg die je nodig hebt.”

Een andere bezorgdheid van Dewolf heeft te maken met de versnipperdheid. “Als we het menen met die persoonsgecentreerde zorg, kunnen we zorgnoden natuurlijk niet kunstmatig onderverdelen in ‘gezondheidszorg’ en ‘welzijnszorg’ - beide moeten geïntegreerd worden aangeboden. Er zou één aansturing moeten komen. Ik maak er geen geheim van dat ik een voorstander ben van de defederalisering van de gezondheidszorg, vanuit de overtuiging dat dat de enige manier is om het systeem te verbeteren.” 

Tot slot verwijst Dewolf naar een andere verbetering die volgens hem een meerwaarde kan creëren: verschillende databases met elkaar laten communiceren. “Alle gegevens die relevant zijn voor het beleid zitten momenteel erg verspreid. Het zou zeker positief zijn om die beschikbaar te maken, ook voor andere niveaus zoals ziekenhuizen en samenwerkingsinitiatieven. Zo kunnen we gemakkelijker tot ‘population health management’ komen en aan fijnere, intelligentere beleidsvoorbereiding doen”, besluit hij.

Om de zorg- en welzijnssector te veranderen en te verbeteren, hebben we nood aan durvers, dromers en doeners. Hoort u daar ook bij? Wil u graag inspiratie van andere toekomstdenkers? Schrijf dan nu in voor het congres van Voka Health Community op 24 september in Londerzeel! 

Ontdek hier de visie van onze andere toekomstdenkers.

Contactpersoon

Ria Binst

Projectmanager Health Community

Toekomstdenkers over welzijn en zorg gezocht!

Bent (of kent) u ook een toekomstdenker? En wil u uw visie op welzijn en zorg delen? Deel dan een filmpje of tekst op Twitter of Facebook met de hashtag (#) toekomstdenkers.
De meest opmerkelijke uitspraken delen we voor, tijdens of na het congres en nemen we mee als insteek voor verder studiewerk.

IMU salesforce
VZW - Take The Lead
VZW - eATA 2021
IMU - LOOK&FIN
VZW - DigiChambers 2021
ING
SD  Worx