Ons land is nog altijd gestold

13/03/2017

Vorig jaar publiceerden de academici Kristof Smeyers en Eric Buyst het boekwerk ‘Het gestolde land: een economische geschiedenis van België’, waarin ze aangeven dat de weerstand tegen verandering in ons land al meer dan 100 jaar zeer groot is. En precies daardoor raken onze economie en onze samenleving ‘gestold’: in plaats van te anticiperen op veranderingen, blijven we zitten en komen we enkel als het echt moet en veel te laat in beweging.

  • De hervorming van de vennootschapsbelasting zit in een impasse.
  • De nieuwe loonnorm wordt bedreigd door de opflakkerende inflatie.
  • Werkloosheidsuitkeringen moeten beperkt worden in de tijd.
  • We zijn niet klaar voor de transitie naar duurzame en decentrale energie.

 

In plaats van te anticiperen op veranderingen, blijven we zitten. Enkel als het echt moet komen we in beweging.

Het gevolg van een en ander is dat we veel kansen missen en dat we daarvoor een hoge prijs betalen: onze werkloosheid blijft veel te hoog en we krijgen onze overheidsfinanciën niet onder controle. Omdat we niet snel en doortastend ingrijpen wanneer het kan of moet, stollen deze problemen tot structurele handicaps, die steeds moeilijker weg te werken zijn.

 

Inertie en weerstand dreigen ons nu opnieuw parten te spelen, in deze disruptieve tijd met veranderingen die zich snel doorzetten, op economisch en maatschappelijk vlak. Die bieden namelijk veel kansen voor nieuwe bedrijven en nieuwe jobs maar ze brengen natuurlijk ook onzekerheid en bedreigingen mee. In plaats van deze onzekerheid snel weg te werken door een nieuw toekomstperspectief, proberen onze beleidsmakers alles zolang mogelijk bij het oude te houden om iedereen te sussen. Dat zal ons eerder vroeg dan laat zuur opbreken.

 

Niet dat onze regeringen niets proberen te doen, maar mag het een beetje meer zijn aub? Kunnen onze beleidsmakers zichzelf en de weerstand meer overstijgen en ervoor zorgen dat we niet nu al in ‘langlopende zaken’ vervallen? Vorige zomer publiceerde Voka een oproep in de media aan al onze regeringen om meer en sneller te hervormen in de tweede helft van de legislatuur. Helaas, sindsdien is er jammer genoeg niet veel vooruitgang geboekt. Er blijven nog meer dan twee jaren te gaan, dus er kan nog veel gebeuren… op voorwaarde dat de politieke wil en moed verzameld worden.

 

Enkele doorbraken zijn dringend nodig om onze structurele handicaps aan te pakken, zowel op het federale als het regionale niveau:

  • De hervorming van de vennootschapsbelasting zit al maanden in een impasse, terwijl de ondernemingen de voorbije jaren liefst 7 miljard meer vennootschapsbelasting ophoestten! Het tarief voor de vennootschapsbelasting moet zakken naar het Europese gemiddelde van 22% om internationaal competitief te blijven, zo niet riskeren we veel bedrijven te missen (en dus jobs en belastingen).
  • De nieuwe wet op de loonnorm die nu van kracht wordt, is steviger dan de vorige. Hij raakt echter niet aan het taboe van de loonindexering, terwijl onze inflatie al maanden ontspoort. We zijn intussen Europees kampioen inflatie! Ons mechanisme van loonindexering moet hervormd worden, want anders kan een tweede indexsprong noodzakelijk zijn.
  • De vacatures in Vlaanderen pieken als nooit tevoren: in de afgelopen 15 jaar waren er nooit zo veel jobaanbiedingen als vandaag. Er is maar één antwoord:  iedereen moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Dat is vandaag helaas niet het geval.  Voka pleit er daarom voor werkloosheidsuitkering te beperken in de tijd, het onderscheid tussen actief/aangepast/passief beschikbaar af te schaffen en de VDAB-controle op elke werkloze op te voeren.
  • Onze elektriciteitsmarkt is niet klaar voor de transitie naar duurzame en decentrale energie. Tegelijk betalen onze energie-intensieve ondernemingen soms tot 16% meer voor hun elektriciteit dan in de buurlanden. Tegen eind dit jaar moeten we een Nationaal Klimaat- en Energieplan neerleggen bij de EU. Daarin moet onder meer een dwingende energienorm worden opgenomen om onze kostenhandicap te verkleinen.
  • We zijn Europees kampioen filerijden en we laten onze nationale luchthaven continu terrein verliezen, terwijl we ons willen positioneren als een internationale logistieke hub! We moeten daarom dringend meer investeren  in vervoersinfrastructuur en de weerstand tegen grote openbare werken en nachtvluchten moet aangepakt worden.

 

We moeten vloeiend en wendbaar worden, en niet gestold. In disruptieve tijden breekt gestolde materie makkelijk, met alle gevolgen van dien. Vloeiende materie vindt altijd zijn weg vooruit.

 

Niko Demeester - secretaris generaal - niko.demeester@voka.be

 

Add to search index
Aan