Skip to main content
Efficiënte overheid
  • 30/04/2019

Nood aan een efficiëntere overheid

Het regent de jongste weken verkiezingsbeloftes. Daarbij nemen de politieke partijen al te zelden de moeite om aan te geven hoe ze die beloftes willen financieren. En al helemaal niemand lijkt een concreet plan te hebben om de factuur te betalen van onder meer het bestaande begrotingstekort en de onvermijdelijke stijging van de uitgaven voor pensioenen en zorg die sowieso al klaar ligt voor de volgende legislatuur. 

 
  • Voor elke uitdaging die de voorbije weken in de schijnwerpers stond, kwam al snel de roep om meer geld.
  • Maar niemand heeft een concreet plan om de factuur te betalen van onder meer het bestaande begrotingstekort en de stijging van de uitgaven voor pensioenen en zorg.
  • De overheidsuitgaven kunnen nog een pak efficiënter.

De jaarlijkse factuur loopt op tot een kleine 15 miljard in euro’s van vandaag. En dat is nog voor ook maar één verkiezingsbelofte uitgevoerd wordt. De narekening van de prioriteiten van de verschillende partijen door het Planbureau bevestigt dat plaatje. Met die prioriteiten zijn we op weg naar begrotingstekorten van 2,3% tot zelfs 4,9% van het bbp in 2024. En dat beeld wordt ook bevestigd in de dagelijkse mediahype. Voor elke uitdaging die de voorbije weken in de schijnwerpers stond, kwam al snel de roep om meer geld: meer geld voor onderwijs, meer geld voor zorg, meer geld voor klimaat, meer geld voor pensioenen, meer geld voor justitie, meer geld voor openbaar vervoer, … 

efficiëntie

“De Belgische overheid moet een hogere kwaliteit afleveren voor het huidige uitgavenniveau.”

Bart Van Craeynest

Na 26 mei zal de pijnlijke financiële realiteit snel op tafel komen. De volgende regering zal sowieso budgettaire middelen moeten vinden. Extra jobs zijn de makkelijkste manier om die ruimte te creëren, maar de resultaten op dat vlak zullen toch in belangrijke mate afhangen van het internationale conjunctuurklimaat. En zelfs in de beste scenario’s zal de jobcreatie niet volstaan om de volledige budgettaire uitdaging te dragen. Om het even wie straks de regering kan vormen, zal toch voor de keuze tussen hogere belastingen of nieuwe besparingen geplaatst worden. De uitgaande regering nam al maatregelen om de belastingdruk te verlagen, maar we blijven op dat vlak bij de top van Europa. Zowel voor de overheidsontvangsten uit belastingen op arbeid, op vennootschappen als op vermogen hoort België bij de hoogste van Europa. Teruggrijpen naar belastingverhogingen zou onze economie geen goed doen, terwijl die de jongste jaren al achterop hinkte in vergelijking met de rest van Europa. 

Daarnaast kan de regering ook opteren voor nieuwe besparingen. Vanuit een breed top-downperspectief zijn er op dat vlak nog heel wat mogelijkheden. Een vergelijking van het niveau van de overheidsuitgaven en indicatoren van de kwaliteit van het overheidsbeleid in verschillende Europese landen illustreert dat. In meerdere landen, waaronder Nederland, Duitsland en de meeste Scandinavische landen, levert het overheidsbeleid een hogere kwaliteit voor minder uitgaven. Dat geldt zowel voor de totale overheidsuitgaven, als voor verschillende specifieke domeinen zoals zorg, openbaar vervoer, veiligheid, … Ook de Voka Waar-voor-je-geld-index bevestigt dat de de overheidsuitgaven efficiënter moeten kunnen. Dit soort macroanalyses impliceert dat de Belgische overheid een hogere kwaliteit zou moeten afleveren voor het huidige uitgavenniveau, of dezelfde kwaliteit moet leveren met minder uitgaven. Tegen de achtergrond van de budgettaire uitdagingen die op ons afkomen, moet de komende jaren vooral op dat laatste ingezet worden.   

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW - vGD
ING
SD Worx