Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Nieuwe aanpak om langdurig zieken te activeren
Dokter schrijft iets voor
  • 13/02/2019

Nieuwe aanpak om langdurig zieken te activeren

Er zijn in ons land te weinig mensen aan het werk. We moeten de groep die niet aan de slag is maximaal activeren. Een groot deel hiervan is langdurig ziek of heeft een beperking. Willen we hen re-integreren, dan moeten we de huidige aanpak rond welzijn op het werk grondig herzien.

  • Dokter schrijft iets voor405.000 Belgen zijn langdurig ongeschikt. Dit aantal is op 15 jaar tijd verdubbeld.
  • Maar 3% van de personen met een beperking is aan het werk.
  • Een grondige herziening van de huidige aanpak om hen te activeren dringt zich op.
  • In plaats van ziektebriefjes moeten er ‘fitnotes’ komen, waarin de arts noteert wat de persoon in kwestie wél nog kan.

Eén op de drie werkzame 55-plussers kampt met aanhoudende gezondheidsproblemen. 405.000 Belgen zijn langdurig arbeidsongeschikt. In de laatste 15 jaar verdubbelde dit aantal. Als een communicerend vat doet dit alle budgettaire winst vanuit de daling van werkloosheid teniet. Ook bij personen met een beperking is slechts 3% aan het werk, blijkt uit cijfers van de FOD Sociale Zekerheid. 

“We moeten nu werk maken van een volledige transformatie van welzijn en gezondheid op het werk.”

Voka formuleert daarom de volgende vijf aanbevelingen, die in de verkiezingsprogramma’s centraal moeten staan:

(1)    Realiseer quick wins

Welzijn en gezondheid op het werk verschuift naar preventie, sneller optreden (direct na uitval), evidence based-trajecten en een totaalaanpak. Obstakels in gegevensdeling en het beroepsgeheim werken we weg, met de introductie van een uniek gedeeld dossier per persoon en automatische data-uitwisseling. De geautomatiseerde quick scan, die oorspronkelijk voorzien was bij de re-integratietrajecten, wordt ingevoerd. Bij personen met een beperking werken we de bestaande inactiviteitsval binnen het huidige uitkeringsstelsel weg.

(2)    Gebruik evidence based richtlijnen en beloon of sanctioneer waar nodig

We verschuiven van ziektebriefjes naar ‘fitnotes’, waarbij men steeds verplicht noteert wat de persoon nog wel kan in termen van functioneren, verplaatsing, types van professionele activiteit. Huisartsen kunnen in het Voka-voorstel enkel nog kortdurende arbeidsongeschiktheid attesteren (max. 1 maand).

(3)    Benut digitalisering en artificiële intelligentie

Het takenpakket van arbeidsartsen, preventieadviseurs en adviserend artsen wordt gemoderniseerd binnen een ruimere interdisciplinaire teamwerking met state-of-the-art digitale ondersteuning (elektronische dossiers, gegevensdeling en decision support). We volgen het voorbeeld van Finland, dat alle processen en administratie gedurende de eerste maanden van arbeidsongeschiktheid volledig automatiseert onder aansturing van artificiële intelligentie.

(4)    Moderniseer de wetgeving en KB’s ‘welzijn op het werk’, gericht op output

We maken de overstap van input naar output en dit voor alle relevante partijen binnen een globaal ecosysteem. In plaats van regelgeving komen output en financiering van de juiste aanpak centraal te staan, met pay for quality en een collectieve bonus/malus op basis van kwaliteit en uitkomsten van preventie, begeleiding en re-integratie. Huisartsen, adviserend artsen, ziekenfondsen en preventiediensten worden financieel geresponsabiliseerd vanuit een gezamenlijke win-winopportuniteit (besparing op het uitkeringsbudget), naast sancties bij onwil of gebrekkige medewerking zoals reeds toegepast bij de werkgevers. Begeleiders ontvangen dus vooral een belonende component.

(5)    Introduceer een slimme carenzdag

Het ontbreken van zo’n drempel doet ziekteverzuim toenemen met 10 tot 15%. Werknemers worden daarom ook voor de korte termijn geresponsabiliseerd: de nettolooncomponent van de tweede dag van ziekte per ziekteperiode (gemiddeld 70 euro) wordt gedragen door de werknemer. De hierdoor vrijgekomen middelen worden integraal benut om de groei in langetermijnuitkeringen bij arbeidsongeschiktheid te ondersteunen.

We moeten nu werk maken van een volledige transformatie van welzijn en gezondheid op het werk als we de negatieve effecten op medewerkers en bedrijven willen beperken. Tegelijk realiseren we dan ook meer geëngageerde medewerkers, een hogere productiviteit en een daling in bedrijfskosten, met een positieve return on investment. In de volgende bijdrage van dit tweeluik gaan we verder in op de implicaties voor begeleiders (preventiediensten, adviserend artsen, …) en de overheid (VDAB, RIZIV, …).
 

Contactpersoon

Pieter Van Herck

Senior Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid

VZW - vGD
ING
SD Worx