Skip to main content
Illustratie 5G
  • 26/03/2020

Missen we de trein van 5G?

Proximus lanceert een 5G-aanbod in 30 gemeenten in België. Het gaat om een light-versie, gebruik makend van de bestaande infrastructuur. Intussen loopt er bij het BIPT een procedure om tegen de zomer bepaalde bandbreedtes voor 5G voorlopig te veilen. Maar het blijft wachten op een echte doorbraak voor 5G, met een definitieve veiling, passende normen en uitrol van antennes.

Tekst: Jan Van Doren

Met 5G  betreden we een nieuw digitaal tijdperk. Terwijl de 3G en 4G-technologie vooral draaide rond het connecteren van mensen, is de inzet thans het connecteren van machines en apparaten – Internet of Things - en verwerken van immense volumes aan data. De 5G-technoloie kan aldus enorme productiviteitswinsten opleveren in tal van bedrijfsprocessen. Het biedt tevens enorme maatschappelijke opportuniteiten, zoals snellere en betere medische zorgen zoals robotchirurgie of een betere organisatie van het verkeer, onder meer met zelfrijdende wagens.

Vier jaar geleden reeds lanceerde de Europese Commissie een plan voor de ontwikkeling van 5G, met de ambitie tegen 2020 in elke lidstaat minstens één stad te hebben met 5G. België koos voor Brussel. Intussen zitten vele lidstaten on track. Tegen eind dit jaar hebben we 5G in Amsterdam, Barcelona, Berlijn, Bristol, London, Madrid, Malaga, Milaan, Stockholm…. Maar voor Brussel, of enig andere stad in België, blijft het alsnog een verre wensdroom.

Veiling in lopende zaken

Belangrijk knelpunt in ons land is de veiling tussen telecomoperatoren van het spectrum (golfbreedtes) waarop 5G mag ontwikkeld worden. Deze veiling dient federaal te worden georganiseerd. Reeds in 2017 werden de eerste stappen daartoe gezet, maar federale en regionale regeringen bereikten geen akkoord over de verdeling van de opbrengsten van de veiling. 
“We kunnen deze veiling niet op de lange baan blijven schuiven en wachten op een nieuwe federale regering om een akkoord te maken. Gezien het grote economische belang en de urgentie kan je stellen dat de federale regering in lopende zaken dit al kan opnemen. Het is ook aan  de nieuwe regionale regeringen om het initiatief te nemen voor het bereiken van een akkoord over de verdeling van de middelen.”, aldus Dieter Somers, senior adviseur digitale transformatie bij Voka.

Voor Brussel stelt zich een ander groot obstakel: de stralingsnormen. Het Brusselse gewest hanteert  6 volt per meter als norm. Ter vergelijking: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hanteert een norm van 41V, Vlaanderen heeft een norm van 21V, het Belgische Instituut voor Post en Telecommunicatie (BIPT) beveelt minstens 14,5V aan. 

“De Brusselse norm is eigenlijk 48 keer strenger dan de ICNIRP-norm van de WHO, als je het uitdrukt in vermogen”, specifieert Serge Vanhoffelen, head of digital services bij  Ericsson Belux. “Daar kunnen we niet mee aan de slag”. Ericsson is wereldleider inzake ICT, en inzonderheid netwerkinfrastructuur voor  5G-toepassingen. Onder de vorige Brusselse regering was er wel een akkoord om de norm te versoepelen tot 14,5. Dat blijft ontoereikend voor een full scale 5G-netwerk.

Nog een knelpunt betreft de inplanting van zendmasten en het verkrijgen van vergunningen. Een lastige en tijdrovende procedure, waarbij in Brussel de gemeenten aan zet zijn, die niet altijd oog hebben voor het strategisch economisch belang. Tekenend zijn de gemeentelijke taksen op antennes.
 

Illustratie 5G

De visie van minister Maron

Binnen de Brusselse regering is minister Alain Maron (Ecolo) aan zet, als minister belast met klimaattransitie (waar ook economie onder zit) en leefmilieu. “5G vormt een strategische uitdaging voor het Brusselse gewest. Maar we moeten voorzichtig blijven en het dossier objectiveren. Daar ben ik mee bezig, met mijn administratie en de operatoren. De gezondheid vormt daarbij de eerste zorg. Daarnaast heb je nog de problematiek van uiteenlopende belastingen en de vergunning voor de inplanting van antennes. Dit dossier moet globaal en transversaal worden benaderd. Daarbij dient in lijn met ons regeerakkoord ook rekening te worden gehouden met onder meer het energieverbruik door de operatoren of de maatschappelijke impact van een overconsumptie aan data.”

Weerstand overwinnen

Het Brusselse regeerakkoord vermeldt de uitrol van 5G maar met een belangrijk voorbehoud: “met inachtneming van het voorzorgsbeginsel en pas nadat de impact op het milieu en de olksgezondheid, de economische efficiëntie, de gegevensbeveiliging en het respect voor privacy geëvalueerd zijn.” De bevoegde Brusselse minister Alain Maron (Ecolo) houdt die lijn aan (zie kader).

Een mogelijke piste om de Brusselse weerstanden inzake staling en antennes te doorbreken, is het gebruik van bestaande infrastructuur zoals straatverlichtingspalen,  om antennes op te plaatsen. Gert Roeckx, Country Leader Signify Belux, licht toe: “De kosten en gezondheidseffecten van 5G kunnen aanzienlijk worden beperkt door de uitrol van een straatverlichting met LED. Je kan verlichtingspalen perfect gebruiken om kleine antennes in de bouwen. Dat is veel goedkoper dan mastodonten van antennes en door de veelheid aan verlichtingspalen is er ook niet zo’n sterke straling nodig voor de 5G-dekking. Als je deze operatie nu al koppelt aan de verledding van de straatverlichting, maak je door een goedkopere energiefactuur middelen vrij om te investeren in 5G-infrastructuur, en maak je Brussel niet enkel smarter maar ook duurzamer.” 

Intussen zijn er op diverse plaatsen in Vlaanderen reeds testzones voor 5G gelanceerd, zoals in de havens van Antwerpen en Zeebrugge, en recent de ook de nationale luchthaven. Het 5G-netwerk op de Brusselse luchthaven zal einde maart operationeel zijn. Dankzij de hogere capaciteit van 5G, kan de luchthaven nog meer inzetten op geautomatiseerde voertuigen, mobiele veiligheidssystemen of track & trace - technologie. 

In afwachting van de veiling lanceerde het BIPT eerder dit jaar een systeem van tijdelijke gebruiksrechten op een deel van het spectrum. Voka-expert Dieter Somers: “Het is slechts een beperkt deel van het spectrum dat tijdelijk wordt toegewezen. Daarmee krijgen de investeerders nog geen duidelijke investeringshorizon. Die heb je wel als je een veiling organiseert met licenties van 20 jaar. Deze tussenoplossing is wel al een stap in de goede richting.”

De nood aan een veiling, aangepaste stralingsnormen en zendmasten blijft urgent. Thomas Van Damme, Branch Manager IoT & data analytics en innovatieve projecten bij Actemium Belgium (onderdeel van de VINCI-groep): “Bedrijven hebben zekerheid nodig over de toewijzing van de licenties. De toepassing van 5G binnen industriële productieprocessen is een belangrijk element van competitiviteit. Onze industrie, ook in Brussel dreigt aan concurrentiekracht met buitenland in te boeten. Bijzonder heikel voor Belgische filialen van multinationals.” Een niet mis te verstane boodschap voor de toekomst van onder meer Audi in Brussel.

De visie van minister Clerfayt

Binnen de Brusselse regering is minister Bernard Clerfayt (Défi) bevoegd voor digitalisering en tekent hij daartoe de strategie uit.

“5G vormt een strategische uitdaging voor de technologische en economische ontwikkeling van een internationale hoofdstad als Brussel. Het ontbreken van een overeenkomst over de licenties mag geen excuus zijn om geen vooruitgang te boeken op gewestelijk niveau. Deze technologie zal natuurlijk niet ontwikkeld worden indien blijkt dat zij negatieve gevolgen heeft voor de gezondheid. Laten we eens kijken wat andere steden en landen reeds doen en toelaten. Laten we niet roomser zijn dan de paus en laten we in het achterhoofd houden dat als Brussel de kans niet grijpt om de eerste 5G-stad van België te zijn, andere deze kans zullen grijpen. Daarom zal ik binnenkort een strategische nota indienen bij de regering om de coördinatie van het dossier te hervatten teneinde de zaken te versnellen.” 

Lees de jongste editie van het magazine “Ondernemers in de Brusselse Metropool”. De teksten werden afgesloten begin maart, voor de uitbraak van de Corona-pandemie.

Contactpersoon

Jan Van Doren

Directeur Voka Metropolitan

Artikel uit publicatie

BMW Brussels
ING
Logo Mensura
SD  Worx
Logo KPMG
Logo Federale Verzekering