Skip to main content
  • Nieuws
  • Meldingskanaal voor klokkenluiders verplicht in bedrijven vanaf 17/12

Meldingskanaal voor klokkenluiders verplicht in bedrijven vanaf 17/12

  • 09/12/2021

Tegen 17 december 2021 moet België de Europese klokkenluidersrichtlijn hebben uitgevoerd. Vanaf dan moeten organisaties en ondernemingen een werkbaar intern meldingskanaal hebben voor klokkenluiders die wantoestanden aan het licht brengen. 

Edward Snowden, Chelsea Manning of Frances Haugen … het zijn maar enkele namen in de rij van bekende klokkenluiders die lijf en leven riskeerden voor een hoger doel. Hun beweegredenen mogen dan wel nobel zijn, het risico op zware straffen is nog altijd groot en dus is de bescherming van klokkenluiders noodzakelijk. Europa scherpt de regels nu aan.

Waarover gaat de klokkenluidersrichtlijn? 

De richtlijn legt minimumnormen vast voor de bescherming van klokkenluiders. Dat zijn personen die tijdens hun tewerkstelling bij of samenwerking met een overheids- of privaat bedrijf bepaalde inbreuken hebben vastgesteld en deze willen melden. Schendingen van de regels rond overheidsopdrachten, financiële diensten, witwaspreventie, volksgezondheid, milieubescherming, gegevensbescherming … de voorbeelden zijn legio. 

Concrete acties 

Alle ondernemingen en organisaties – uit de private en publieke sector – met minstens 50 medewerkers moeten een intern meldingskanaal opzetten. Uiteraard met voldoende garanties op het vlak van onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid, opvolging en gegevensbescherming.

Wie beschermt deze richtlijn?

De bescherming geldt voor alle personen die economisch kwetsbaar zijn en die een inbreuk willen melden die in werkgerelateerde context is vastgesteld. Het gaat zowel over huidige als ex-werknemers, ambtenaren of zelfstandigen maar evengoed stagairs en vrijwilligers komen in aanmerking. Net als familie, collega’s en vertrouwenspersonen van de klokkenluider. Ook anonieme klokkenluiders vallen onder de richtlijn, wanneer zij later geïdentificeerd worden. 

Vanaf wanneer wordt de klokkenluidersrichtlijn toegepast? 

Op 16 december 2019 trad de Europese klokkenluidersrichtlijn in werking. De lidstaten kregen tot 17 december 2021 om die om te zetten in nationale wetgeving. Het is op dit moment onzeker of België die deadline haalt. Wij volgen de evolutie op de voet en brengen je op de hoogte zodra er meer details bekend zijn. 

Niemand weet wat de gevolgen zullen zijn als België de richtlijn niet tijdig omzet. Maar het lijkt ons verstandig om die datum alvast in je agenda te noteren.

De Richtlijn vereist immers dat ondernemingen met een personeelsbestand van minstens 250 werknemers tegen 17 december 2021 een interne klokkenluidersregeling hebben.

Private bedrijven met 50 tot en met 249 werknemers hebben nog tijd tot 16 december 2023, tenzij België anders bepaalt.

Ook voor gemeenten met minder dan 10.000 inwoners of 50 medewerkers en andere publieke entiteiten die geen 50 werknemers tellen, zijn uitzonderingen mogelijk.

De verplichting komt er sowieso en misschien wel sneller dan je denkt. Wacht dus niet op de overheid, maar neem nu al actie.

Wat levert het jou op?  

De klokkenluidersrichtlijn gaat in essentie over het bewaken van de integriteit bij het ondernemen. Hoewel de procedure niet belet dat medewerkers of derden de (sociale) media opzoeken om een aanklacht te melden, verlaagt het wel de kans erop. De bescherming is dan immers gegarandeerd. Door nu al initiatieven te nemen, ben je als werkgever alvast in orde met de Europese minimumvereisten.

 

In samenwerking met SD Worx

SD Worx organiseert op 14 december ook een gratis webinar over dit topic. Meer info vind je hier.

 

IMU - vzw - De belegger