Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Leidt een klimaatwet wel tot een beter klimaatbeleid?
Klimaatmars
  • 13/02/2019

Leidt een klimaatwet wel tot een beter klimaatbeleid?

Nadat een aantal academici een klimaatwet op papier hadden gezet, werd deze door Ecolo en Groen als wetsvoorstel ingediend. Dit voorstel legt een heel aantal beleids- en klimaatdoelstellingen vast en stelt de oprichting van nieuwe instellingen voor. Is dit echter wel de juiste manier om de vraag naar een beter klimaatbeleid vorm te geven? We durven het betwijfelen. 

  • De klimaatwet poneert doelstellingen, zonder impactanalyse of maatschappelijk debat over de implicaties.
  • Een bijzondere wet die taken uitbesteedt aan een ‘neutrale’ wetenschappelijke raad garandeert geen sterker gedragen beleid.
  • Alleen met concrete voorstellen, met becijferde voor- en nadelen en overleg met alle stakeholders kunnen we stappen vooruit zetten.
Klimaatmars
©Shutterstock.com

We zullen samen – politiek, bedrijven, sectoren, onderzoeksinstellingen en burgers – naar oplossingen moeten zoeken. De hete aardappel naar elkaar doorschuiven brengt ons geen stap vooruit. Ook bedrijven willen nog meer doen. Want bedrijven zijn niet het probleem, maar deel van de oplossing! Door onderzoek en ontwikkeling zullen onze bedrijven innoveren in producten en processen die beter zijn voor milieu en klimaat. Onze ondernemingen hebben trouwens al heel veel gedaan, zo blijkt uit alle studies. 

Het wetsvoorstel dat nu op tafel ligt wordt breed gesteund door alle partijen aan Waalse zijde. Aan Vlaamse kant is er meer terughoudendheid. Daar houden de meerderheidspartijen voorlopig nog de boot af. En ook sp.a zegt “Ja, maar …”. Dat is verstandig. Want met dit concreet voorstel dreigen we niet veel op te schieten.

In de eerste plaats is er geen enkele indicatie dat de vooropgestelde targets voor België (en Vlaanderen) wel haalbaar zijn. Er wordt een reeks doelstellingen geponeerd zonder dat hier een impactanalyse aan vooraf is gegaan, laat staan een breder maatschappelijk debat over de implicaties. 

“Het is aan onze politici om concrete voorstellen op tafel te leggen, mét oog voor economie en klimaat.”

Voor zeer diepgaande reducties zal er ook meer nodig zal zijn dan enkel hoge nationale en lokale doelstellingenkaders. Innovatie en een klimaat voor investeringen in koolstofarme oplossingen zijn daarbij cruciaal. Laat dat nu net zaken zijn waar de overheid wél een grotere rol in kan spelen, maar die in het huidige wetsvoorstel niet eens aan bod komen.

Ambities wettelijk verankeren zonder realistische routekaart dreigt de staat bovendien al snel met boetes op te zadelen. En zo dreigt een ‘verjuridisering’ van wat in essentie een (dwingend) maatschappelijk en politiek probleem is. Ga maar eens bij onze noorderburen luisteren hoe zo’n discussie afloopt. 

Beleid kan daarenboven enkel effectief zijn als het breed gedragen is, ongeacht het probleem. Een wet creëert geen draagvlak uit het niets. Werken aan het klimaat is dus bij uitstek een opdracht voor de politiek, om ervoor te zorgen dat iedereen mee is. Een bijzondere wet die taken uitbesteedt aan een ‘neutrale’ wetenschappelijke raad garandeert geen sterker gedragen beleid. Integendeel. 

Meer samenwerking tussen de regio’s in ons land is belangrijk voor het klimaat, maar we moeten wel opletten dat de Vlaamse klimaatinspanningen daardoor niet afgeremd worden. Zo zou de slimme kilometerheffing op veel meer weerstand botsen beneden de taalgrens, omdat het fileprobleem daar veel minder acuut is. En ook bij de energieprestatieregels voor nieuwbouw zien we in Vlaanderen een beweging naar meer flexibiliteit en innovatie, die niet door de andere regio’s wordt gevolgd. ‘Samen waar het kan, alleen waar het moet’, lijkt ons momenteel dan ook de beste manier om een wendbaar en krachtdadig klimaatbeleid te kunnen vormgeven. Maar dat kan ook door de bestaande overlegstructuren (NKC, ENOVER, de interparlementaire commissie klimaat) daartoe een mandaat te geven.

De roep om meer klimaatactie klinkt in België luider dan ooit, maar deze gerechtvaardigde eis vergroot ook het risico op steekvlampolitiek, zeker in aanloop naar de verkiezingen. Het is aan onze politici om deze signalen van de bevolking ernstig te nemen, maar ook om nu de nodige koelbloedigheid aan de dag te leggen en niet over één nacht ijs te gaan. Leg concrete voorstellen op tafel, bereken de voor- en nadelen, overleg met alle stakeholders en implementeer dan concrete maatregelen, mét oog voor economie en klimaat. Alleen zo zetten we stappen vooruit en raken we verder dan holle retoriek en symboolwetgeving.

Meer voorstellen van Voka omtrent een beter klimaatbeleid vind je op www.durfkiezen.be/themas/klimaat-en-energie.

Contactpersoon

Klaas Nijs

Senior adviseur energie en klimaat

VZW - vGD
VZW - Actiris - Oktober2019
ING
SD Worx