"Impact door inzicht, doorzicht en uitzicht"

19/02/2018 , sandy.panis@voka.be

Nu we in een tijdsgewricht leven waar alles snel moet gaan, iedereen meer flexibiliteit aan de dag moet leggen en waar burgers steeds mondiger worden, komt het institutioneel sociaal overleg wel eens onder vuur te liggen. Wat brengt het op en is het nog wel van deze tijd? Wij vroegen het aan Hans Maertens, gedelegeerd bestuurder van Voka. Sinds 1 januari 2018 is hij gedurende één jaar voorzitter van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV), het Vlaams overlegorgaan van vakbonden en werkgevers.

Hans Maertens
Hans Maertens

Tussen 1987 en 1992 schreef je als Wetstraatsjournalist over het sociaal overleg, vandaag sta je er als gedelegeerd bestuurder van Voka en voorzitter van de SERV middenin. Is er sindsdien veel veranderd? 

"Een eerste vaststelling is dat heel wat zaken waar ik eind jaren 80 over schreef vandaag nog steeds aan de orde zijn: de koppeling van de lonen aan de index, de baremieke en de anciënniteitsverloning, de kost van de sociale zekerheid, de vergrijzing, en ga zo maar door."

Klopt het dan als sommigen zeggen dat het sociaal overleg traag, zelfs te traag gaat?

"Sociaal overleg vraagt inderdaad tijd, maar het belang ervan mag niet onderschat worden. Vergeet niet dat wij in de SERV, via de vakbonden meer dan 2 miljoen werknemers, werkzoekenden en hun bijhorende gezinnen vertegenwoordigen en via de werkgevers ongeveer 150.000 ondernemingen. Als we samen overleggen over materies als vorming, arbeidsmarkt, enzovoort, dan nemen we de tijd om geleidelijk tot inzicht te komen, om samen doorzicht te krijgen over wat er moet veranderen, en uiteindelijk uitzicht te hebben op een oplossing. Maar als we dat goed aanpakken en iedereen wil mee, dan is zo'n advies van de SERV van groot maatschappelijk belang, net omdat we zoveel gezinnen en ondernemingen vertegenwoordigen."

Toch stellen we de vraag: zijn organisaties als vakbonden en werkgeversgroepering in deze tijd nog wel genoeg 'bij de tijd' nu alles sneller moet gaan, en burgers ook mondiger worden? 

"Het is inderdaad zo dat vakbonden en werkgeversgroeperingen hun eigen rol voortdurend tegen het licht moeten houden: hoe kunnen we best reageren op de nieuwe vragen van werknemers en ondernemers? En we zien inderdaad een nieuwe beweging met tal van burgerbewegingen, Facebookgroepen, Twittergroepen, plaatselijke actiegroepen,.. Het is belangrijk dat we deze nieuwe vormen van burgerdemocratie omarmen, dat ze ons kietelen en uitdagen. Maar langs de andere kant is het niet goed dat het beleid te afhankelijk wordt van dergelijke ad hoc-groeperingen. Want de overheid, die verkozen is door een meerderheid om zijn beleid te voeren, heeft nood aan een gestructureerde partner, die met constructieve oplossingen komt, met een groot draagvlak en gestoeld op de 'common sense' in de maatschappij."

En de SERV is zo'n partner?

"Wij vervullen grosso modo 2 rollen: enerzijds zijn we een overlegorgaan en formuleren we gedragen adviezen aan de overheid. Anderzijds nemen we ook eigen initiatieven en denken we na over de lange termijn. Anderzijds nemen we ook eigen initiatieven en denken we na over de lange termijn. Een mooi voorbeeld daarvan is de visie die de SERV ontwikkelde over digitalisering en robotisering op de arbeidsmarkt. We hebben daarmee de aanzet gegeven om een integrale beleidsagenda op te zetten om als maatschappij beter in te spelen op digitalisering. Daarnaast bereiden we ook een visie voor op verduurzaming en circulaire economie. Ook dat is de toekomst, en we willen daar een breed maatschappelijk draagvlak rond creëren met visie en concrete oplossingen."

Welke accenten wil je zelf als voorzitter van de SERV leggen?

"Ik wil vooral een ambassadeur zijn van het sociaal overleg. We doen dat goed in Vlaanderen, ondanks dat er soms wrijvingen zijn. We staan gekend voor onze consensuspolitiek. Wel wil ik er over waken dat we onze impact behouden. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat we ons niet laten verleiden om aan politiek te doen via het sociaal overleg. Ik stel namelijk vast dat er soms stakingen worden georganiseerd, niet tegen een bepaalde werkgever, maar tegen het beleid. Daar moeten we ons over zetten. Onze werknemers, onze ondernemers en onze burgers zullen daar baat bij hebben."

Tags