Skip to main content
  • Nieuws
  • Hoogsensitiviteit op de werkvloer: geen uitdaging maar een kracht

Hoogsensitiviteit op de werkvloer: geen uitdaging maar een kracht

  • 29/05/2019

Burn-out, bore-out, stress… het lijken fenomenen die de laatste jaren alleen maar toenemen. Ook hoogsensitiviteit is een term die vaker opduikt op de werkvloer. Hoogsensitieve medewerkers lijken misschien een uitdaging voor een bedrijf, maar het tegendeel is waar. Als je hen op de juiste manier omringt, zijn ze een grote meerwaarde. Klinisch psychologe prof. dr. Elke Van Hoof van de VUB en zaakvoerder van Huis voor Veerkracht vertelt er ons alles over.

Tekst: Jolien Vandeven

Hoe kan je hoogsensitiviteit herkennen?

Elke: “Hoogsensitieve mensen komen altijd met de meest innovatieve oplossingen maar niet noodzakelijk op het juiste moment. Als er in een vergadering bv. een nieuw plan uit de doeken wordt gedaan, gaan ze dat zeer kritisch bekijken en nog voor het hele plan op tafel ligt, lijken ze het af te schieten. De ontvanger van die opmerkingen voelt zich dan vaak persoonlijk aangevallen. Terwijl als je die conversatie zou bekijken zonder de emotie, dan blijken het vaak terechte opmerkingen te zijn. De verpakking en het tijdstip van de communicatie zijn dus niet op elkaar afgestemd. Vandaar dat hoogsensitieve collega’s vaak conflicten lijken uit te lokken. Maar tegelijkertijd voelen zij als geen ander aan wat een collega nodig heeft. Ze zijn de lijm van de groep en goede teamspelers. Meestal vallen ze dus niet zo op.”

elke van hoof

Wat kan je doen als je zelf hoogsensitief bent?

Elke: “Ik zou heel hard investeren in je communicatievaardigheden. En in zelfzorg, zodat die overprikkeling onder controle blijft. Je moet een goede ‘emotieregulator’ zijn. Als je overprikkeld wordt en er komt emotie bij, zou je heel snel die emotie moeten kunnen reguleren waardoor je niet overspoeld raakt. Want het is de overprikkeling, samen met de emotie, die ervoor zorgt dat hoogsensitieve mensen de pedalen verliezen. En als je dan goed bent in communicatie, dan kan je dat gewoon even melden. Dan kan je zelf aangeven dat je even ruimte nodig hebt en er later op zal terugkomen.”

“Maar leren communiceren en leren voor jezelf zorgen zijn vaardigheden die bij het merendeel van de mensen onderontwikkeld zijn. Mensen met hoogsensitiviteit vallen daarin gewoon sneller op omdat ze in een team waar slecht gecommuniceerd wordt, het snelst gaan reageren met onaangepast gedrag. Hoogsensitieve mensen floreren in een positieve, ondersteunende context maar tonen verhoogde kwetsbaarheid in een negatieve context.”

Wat kan je als collega of manager doen?

Elke: “Geef hen ruimte en probeer niet zelf die persoon te stabiliseren als die overspoeld is. Laat hen zelf de controle terugvinden. Dat is het allerbelangrijkste. En communiceer in twee fases. Als je een boodschap moet brengen, los van de inhoud, kom daar dan later nog eens op terug om te zien of alles wel goed begrepen is. En of er geen ruis op je boodschap is ontstaan. Maar dat is een tip die je kan gebruiken bij elke medewerker. “

“Over het algemeen moet er niets specifieks voor hoogsensitieven gebeuren. Het is belangrijk om binnen een bedrijf een cultuur te creëren waar elke identiteit en elk talent tot zijn recht komt. Bij elk probleem met eender welke medewerker zou je moeten gaan kijken welke coaching of opleiding je kan aanbieden om de oorzaak van het probleem op te lossen. Ik ben er dan ook grote voorstander van om dingen in te zetten die een meerwaarde zijn voor elke werknemer. Het kan niet de bedoeling zijn dat je mensen met hoogsensitiviteit met fluwelen handschoenen gaat aanpakken. Dat is ook niet nodig. Wat we wel zien, is dat hoogsensitieve medewerkers sneller tegen stress en slechte communicatie aanlopen. En als je dat weet, kan je hier sneller ondersteuning voor voorzien. Zo kan je de oorzaak van veel problemen wegnemen.”

Is het een fenomeen dat meer voorkomt dan vroeger?

Elke: “Burn-out, bore-out, hoogsensitiviteit… het heeft altijd al bestaan en zal ook altijd bestaan. We hebben er nu gewoon betere woorden voor gevonden en zijn meer bezig met sensibilisering waardoor het meer opvalt dan vroeger. Maar we zien natuurlijk wel dat door innovaties en nieuwe technologieën mensen sneller overprikkeld en uitgeput raken. Uit onderzoek blijkt dat het aantal echte burn-outs niet gestegen is, maar wel de fase ervoor: mensen met uitputting. Die groep is enorm toegenomen. We kunnen met die vernieuwingen slechter omgaan dan verwacht en zien daardoor een stijging van mensen die slecht reguleren. Die komen dan extra in de problemen omdat ze niet goed weten hoe ze zich moeten aanpassen.”

“Vroeger was het ook zo dat als je ziek thuis was, je ook effectief niet aan het werk was. Nu leven we in een tijd waar we verwachten dat zieke mensen toch blijven werken. En dan valt het meer op als mensen kwetsbaarheden vertonen. We zetten ook meer in op diversiteit, waardoor dat ook zichtbaarder wordt.”

Staan bedrijven open voor hoogsensitieve werknemers?

Elke: “Absoluut. Bedrijven willen meer en meer een cultuur creëren waarin hoogsensitieve medewerkers kunnen floreren. Het is ook die groep die veel kenmerken heeft die moderne bedrijven nu nodig hebben: creativiteit, probleemoplossend denken… Bedrijven schakelen mij ook meer en meer in om lezingen, trainingen en advies te geven om de talenten van hoogsensitieven zo goed mogelijk te benutten op de werkvloer.”

“Ik vind het vooral belangrijk dat mensen hoogsensitiviteit niet gaan bekijken als een probleem. Je moet de skills van die mensen erkennen en die positief benaderen. Dat kan je bedrijf alleen maar ten goede komen.”

Het Huis voor Veerkracht

Het Huis voor Veerkracht is een expertisecentrum voor stress, burn-out, bore-out en veerkracht. Ze werken met bedrijven, trainen professionals en bieden ook hulp aan particulieren. Het Huis voor Veerkracht heeft zijn hoofdzetel in Hoegaarden, maar daarnaast hebben ze ook vestigingen verdeeld over de rest van Vlaanderen.

Gedurende anderhalf jaar heeft het Huis voor Veerkracht een pilootproject gedaan rond werkhervatting na stress. Ze dachten een unieke en innovatieve aanpak uit die uitgerold werd binnen de eerstelijnszorg. De aanpak leidt ongeveer 70% van alle deelnemers binnen de drie maanden terug naar de werkvloer (waarvan bijna de helft direct voltijds start). De aanpak wordt ondersteund door een elektronisch platform dat de huisarts toelaat om in één muisklik de patiënt naar de juiste psycholoog te leiden, die daar speciaal voor is opgeleid.

Meer info via elke@huisvoorveerkracht.be
huisvoorveerkracht.be

Dit artikel verscheen in het magazine Ondernemers, editie mei 2019.

Proximus
ING
Proximus
SD  Worx
Logo Premed
Logo Randstad