Skip to main content

Hoofdstadtoets

  • 20/03/2017

Is er een nieuwe Brexit in de maak? Naast de exit van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, lijkt het alsof Brussel een koers richting exit uit de Belgische Unie aan het varen is, meteen ook weg van zijn Europese rol. Voor vele Brusselse beleidsverantwoordelijken is de nationale luchthaven een Vlaams dossier, niet hun dossier. In het Brusselse mobiliteitsbeleid wordt vooral van de niet-Brusselse pendelaar verwacht dat hij zich aanpast en zijn auto thuis laat, ook al heeft hij geen alternatief. Gelooft politiek Brussel nog in de rol van nationale en Europese hoofdstad?

Ja, Brussel blijft een trekpleister voor talent en bedrijven, een internationaal centrum, zonder gelijke in ons land. Die internationale aanwezigheid wordt verder verankerd. Eind vorig jaar opende de Europese raad hier zijn nieuwe gebouw. Dit voorjaar neemt de NAVO zijn gloednieuwe kantoren in Evere in gebruik.

Maar we moeten ook zelf blijven geloven in die internationale toekomst, en er naar handelen. De jongste tijd zijn daar twijfels over. Bedrijven en hun medewerkers twijfelen er aan of ze nog wel het gevecht met de files willen aangaan om in het gewest te komen werken. Een recente studie geeft aan dat op drie jaar tijd per saldo 7.700 jobs verhuisden uit Brussel door het vertrek van bedrijven. Het aantal pendelaars is de voorbije jaren gedaald. Buitenlandse investeerders kregen in 2016 twijfels over de veiligheid in Brussel en de rechtszekerheid in ons land. Intussen kibbelen de federale en regionale overheden over het toekomstige werkingskader voor Brussels Airport, en dreigen ook luchtvaartmaatschappijen Brussel de rug toe te keren.

We begrijpen perfect de zorg voor een leefbare omgeving, die iedereen deelt. Maar welzijn kan niet zonder welvaart vanuit een bloeiende economie en jobs. En laat het nu net die nationale en vooral internationale rol van Brussel zijn, die daar kan voor zorgen. Die rol vergt een goede bereikbaarheid van Brussel, langs de weg en langs de luchthaven. Dat is, voor alle duidelijkheid, niet enkel een verantwoordelijkheid voor de Brusselse overheid, maar ook voor de Vlaamse, Waalse en federale.

De verstrengde Brusselse geluidsnormen en het aanhoudend politiek gehakketak rond de vliegroutes bedreigt de toekomst van de luchthaven, en zo tienduizenden jobs. Het is triest dat er juridische procedures van belangenconflicten nodig zijn om alle betrokken overheden rond de tafel te krijgen. Maar er wordt eindelijk dan toch overlegd. Er is hoop.

Hopelijk is het voor een akkoord over een nieuw werkingskader voor de luchthaven niet zo lang wachten als op de memorandum of understanding inzake grote intergewestelijke mobiliteitsdossiers, waar Vlaamse en Brusselse regering reeds bijna twee jaar over praten. We kunnen niet blijven wachten op akkoorden over de tramlijnen tussen Vlaamse rand en Brussel, de aanleg van transitparkings aan de stadsrand, de werken aan de ring…

De voorbije decennia zijn Brussel en het omliggende Vlaanderen steeds meer verstrengeld geraakt, economisch, sociaal, demografisch…Denken we aan de grote pendelstromen, de verhuisbewegingen, en de sluipende verstedelijking in de rand. De politieke wereld is deze ontwikkelingen maar ten dele gevolgd. Voor de ontwikkeling van Brussel en grote delen van het omliggende Vlaanderen is het nodig om het beleid af te stemmen.

Op bepaalde vlakken zien we stappen vooruit. Zo werken VDAB en Actiris goed samen rond de opleiding en toeleiding van Brusselse werkzoekenden naar jobs in Vlaanderen. Inzake ruimtelijke planning hebben Brusselse en Vlaamse administratie zich gevonden in een ontwikkelingsplan voor de Noordrand. Maar voor heikele dossiers van mobiliteit en de luchthaven, zien we een polarisering.

Stakeholdermanagement wordt vandaag als vanzelfsprekend beschouwd voor bedrijven en maatschappelijke organisaties. Maar de politiek kijkt vaak naar de eigen navel. Voor Brussel is dit stakeholdermanagement van bijzonder groot belang, gelet op zijn rol als hoofdstad en internationaal centrum, die het lokale Brusselse belang ver overstijgt.

Laat ons, zoals economieprofessor Jan De Gadt voorstelt, een “hoofdstadtoets” introduceren, waarbij Brusselse overheden voor hun beslissingen kijken naar de effecten voor de rest van het land. Net als de “Brussel-toets” die Vlaanderen kent best kan worden veralgemeend voor alle Vlaamse en federale beslissingen met belangrijke effecten voor Brussel.

 

Lees hier het volledige magazine 'Ondernemers in de Brusselse Metropool' - editie maart

 

Jean-Paul Van Avermaet
Voorzitter Voka Metropolitan
BMW Brussels
ING
Logo Mensura
SD  Worx
Logo KPMG