Skip to main content
Stijn Decock
  • 27/01/2017

Het isolationisme van Trump

Wie gehoopt had dat VS-president Trump de gematigde toon van zijn overwinningsspeech ging aanhouden bij zijn inauguratie, kwam van een kale reis thuis. We kregen op 20 januari een harde, isolationistische Trump te horen. Op zijn eerste werkdag trok hij ook een streep door het Nafta- en het TPP-handelsverdrag en hij zei dat hij de douanetarieven zou optrekken.

Hopelijk zijn er voldoende checks & balances binnen de VS om Trump terug te fluiten in een onnodige handelsoorlog tussen twee historische bondgenoten.

 

  • Trump heeft nog niets gezegd over TTIP
  • Hij liet uitschijnen de douanetarieven te zullen verhogen tot 5%
  • Optrekken douanetarieven wordt afgevlakt door duurdere dollar

 

Over Europa heeft de Amerikaanse president nog niet veel gerept. Het Europees-Amerikaans vrijhandelsverdrag TTIP werd tijdens de campagne nooit vermeld. Eveneens was hij niet duidelijk of de verhoging van de importtarieven ook op Europa slaat. Hij liet wel al uitschijnen dat hij de douanetarieven zou optrekken tot 5%. Momenteel bedragen die gemiddeld 2,1% op Europese producten. De KU Leuven berekende dat dergelijke verhoging de Europese groei met 0,1% zou verlagen. In België zou dat een verlies van 1.200 jobs betekenen. Een verhoging van de tarieven tot 15% zou 5.000 jobs doen verdwijnen.

 

De VS zijn momenteel de vijfde exportpartner van België. We voeren zo’n 8 miljard aan goederen uit naar de VS. Dus iedere extra belemmering door hogere tarieven is slecht nieuws voor België. We moeten hier wel een belangrijke nuance maken. Sinds het aantreden van Trump is de euro tegenover de dollar 3,6% goedkoper geworden. Op het dieptepunt, eind december, waren Europese producten zelfs 6% goedkoper. Dus als hij de tarieven met 2,9%-punt zou optrekken, dan is er nog geen man overboord, aangezien dat via de wisselkoers gecompenseerd wordt.

 

Meer nog, het directe resultaat van een tariefverhoging (zeker ook op Aziatische producten) is hogere verkoopprijzen in de VS en dus hogere inflatie. Hierdoor zal de Federal Reserve de rente verder optrekken, waardoor de dollar duurder zal worden tegenover de euro. Dus bij een beperkte tariefverhoging van de douanerechten op Europese producten is de kans groot dat dit afgevlakt zal worden door een duurdere dollar.

 

Het risico zit elders. Trump is aan de macht gekomen met de belofte dat hij jobs zal terughalen naar de VS. Hij richt zijn pijlen in de eerste plaats op China. Hij heeft hier ten dele een punt aangezien de VS, veel meer dan Europa, de maakindustrie zag vertrekken naar China. China kon die jobs aantrekken door lage lonen en een goedkope munt. Minder prozaïsch is ook dat China vaak een loopje nam met patentrechten en bedrijven subsidieerde om als prijsbreker marktaandeel te winnen op internationale markten.

 

Het probleem voor Trump is dat een handelsoorlog met China weinig jobs zal terugbrengen. Voor arbeidsintensieve productieprocessen zoals confectie zijn de VS veel te duur. De Amerikaanse consument zal niet bereid zijn om het dubbele te betalen voor een T-shirt. Bovendien kennen de VS met 4,7% een zeer lage werkloosheid. Het land mist ook de knowhow om op grote schaal verloren jobs terug te halen. Apple produceert in China, niet alleen omdat het er goedkoop is, maar ook omdat een groot deel van zijn leveranciers in de productieketen in Azië zitten. Die knowhow en cluster plant je niet meteen over naar de VS, laat staan dat je gemakkelijk tienduizenden Amerikanen zou vinden die urenlang het geconcentreerde en verfijnde werk uitvoeren op de assemblagelijnen van Foxconn, de producent voor Apple. Lijnen die nu bevolkt worden door jonge Chinezen uit het Chinese binnenland die via enkele jaren hard werk in een fabriekscampus voldoende geld proberen bijeen te sparen voor een flat of een eigen zaak. De Mexicanen komen het dichtst bij de Chinese migrantwerkers, maar die wil Trump er net uit.

 

Europa loopt hier wel gevaar. De VS hebben weinig alternatieven voor producten die het land nu uit Azië invoert. Voor producten uit Europa heeft het die veel meer. De VS importeren uit Europa vooral auto’s, machines, chemische producten, farma en voedingsmiddelen. Voor elk van die producten zijn er nog wel eigen bedrijven die vanuit de VS opereren. Denk aan de auto-industrie in Detroit, de chemiehub rond Houston, de machines van General Electric, de wijnen uit Californië,… Dus een blokkade van Europese producten zou voor Trump meer jobs opleveren dan een handelsoorlog met China.

 

Anderzijds kan Trump Europa moeilijk verwijten dat het een onrechtvaardige concurrentiestrijd voert met de VS. Vanuit het internationaal recht heeft hij dus geen poot om op te staan om een handelsoorlog met Europa te ontketenen. Dus in principe zou hij enkel de douanetarieven kunnen optrekken, die met een stijging van de dollar wellicht afgevlakt worden. Maar zeg nooit nooit met Trump. Het zou best kunnen dat hij toch gaat proberen om de Europese import sterk te belemmeren. Hopelijk zijn er dan voldoende checks & balances binnen de VS, zoals het Congres, om Trump terug te fluiten uit een onnodige handelsoorlog tussen twee historische bondgenoten.

 

Stijn Decock - Hoofdeconoom Voka - stijn.decock@voka.be

 

ING
SD  Worx