Groei vertraagt, krapte en inflatie zorgen voor extra druk

20/11/2018 , Kasper Demol - Persverantwoordelijke Voka

De Vlaamse bedrijven werden de voorbije maanden minder optimistisch over de economische vooruitzichten. Zo blijkt uit de zesmaandelijkse conjunctuurbevraging onder zevenhonderd Voka-leden. 41% van hen gaat ervan uit dat de economie voorbij de piek is, maar verwacht niet meteen een zware terugval. 16% verwacht dat de volgende recessie zich binnenkort aandient. De krapte op de arbeidsmarkt en de inflatie zorgen voor extra druk. “Vandaag ervaart bijna 1 op 2 bedrijven de krapte op de arbeidsmarkt als voornaamste rem op de groei. We moeten er dus alles aan doen om iedereen aan de slag te krijgen”, aldus Bart Van Craeynest, hoofdeconoom van Voka.

De minder positieve verwachtingen van de Vlaamse bedrijven bevestigen het beeld van de Europese economie die de jongste weken de broeksriem moest aanspannen. Een brede groeivertraging is ingezet, met het verrassende stilvallen van de Duitse economie in het derde kwartaal als meest opvallende indicatie. De vraag is ondertussen hoe ver die vertraging zal doorzetten. Het goede nieuws is dat er in de voorgaande jaren geen euforie overheerste. Er was daardoor niet echt sprake van zware overdrijvingen in bedrijfs- of vastgoedinvesteringen die dreigen te corrigeren. Dat suggereert dat het met die vertraging wel zal meevallen. 

Vlaamse bedrijven minder optimistisch

Het meest waarschijnlijke scenario vandaag is dat het beste in deze cyclus achter de rug ligt en dat de groeivertraging doorzet, zeker gezien vanaf 2019 de impact van de belastingverlagingen in de VS afneemt. Een reëel risico daarbij is dat ernstige beleidsfouten zoals de handelsoorlogen van Trump of de verslechterende relatie tussen Italië en de EU de economie naar een recessie duwen. 

Vlaanderen en België kunnen uiteraard niet ontsnappen aan die internationale dynamiek. Als open economieën zijn beide uiterst gevoelig voor verstoringen van de internationale handel. De exportperspectieven staan vandaag al onder druk. Daartegenover staat dat de gezinsbestedingen ondersteund worden door een stevige inkomensgroei, dankzij de aanhoudende jobcreatie en de belastingverlaging via de taxshift. Toch zal de economische groei in België afkoelen van naar raming 1,5% in 2018 naar 1,2% in 2020.

Inkomensgroei

Ondertussen worden Vlaamse bedrijven geconfronteerd met de krapte op de arbeidsmarkt. 47% van de respondenten in de enquête zien het gebrek aan geschikt personeel vandaag als belangrijkste belemmering voor de groeimogelijkheden van hun bedrijf. Door de vergrijzing lijkt die krapte structureel geworden. Dit zorgt voor een opwaartse druk op de lonen. Daarbovenop komt ook de tijdelijke opstoot van de inflatie, onder meer onder impuls van de energieprijzen, die via de automatische loonindexering voor extra loondruk zorgt. Het risico is reëel dat die combinatie voor een stevige loonstijging zorgt, net op het moment dat het internationale conjunctuurklimaat gevoelig verzwakt. Dat dreigt onze export nog meer onder druk te zetten.

verontrustende krapte

Bart Van Craeynest: “Het beste van de hoogconjunctuur ligt achter ons. Laat dat ons scherp houden om belangrijke keuzes te maken. Een verregaande flexibilisering van de arbeidsmarkt, waarbij alle groepen – dus ook ouderen, jongeren, langdurig werklozen, … – écht geactiveerd worden, hoort daar zeker bij. Ook de automatische loonindexering en baremieke loonsverhogingen worden best afgeschaft.”       

Kasper Demol - Persverantwoordelijke Voka - 0472 58 63 76 - kasper.demol@voka.be