“Gezondheid is een all-inverhaal dat verdergaat dan geneeskunde.”

10/09/2018

De zorg- en welzijnssector staat voor de nodige uitdagingen maar toch beweegt er nog te weinig. Health Community, het netwerk voor de witte economie van Voka wil daarom de transformatie op gang trekken, beginnend met hun jaarlijks congres op 2 oktober. In deze reeks interviews laten zij – als vooruitblik op het congres – experten uit het veld aan het woord. Vandaag stellen wij Eric Mortier aan je voor.

Eric Mortier, UZ GentAls gedelegeerd bestuurder van het Universitair Ziekenhuis Gent, wil Eric Mortier blijven inzetten op een ziekenhuis waar de patiënt altijd centraal staat. En innovatie en kwaliteit de toon zetten. Hij gaat daarom de uitdagingen van de toekomst niet uit de weg, maar trotseert ze vol overgave. “We gaan de goede richting uit, dat is een begin.”

Lessen trekken en financiering aanpassen
Een eerste uitdaging die Mortier aanhaalt, is het huidige betalingsmodel van de zorg. “Er zijn verschillende zaken die herzien moeten worden. Zo ligt er nog een te grote nadruk op het curatieve luik van de gezondheidszorg. Proportioneel gezien wordt er te weinig geïnvesteerd in preventie. Er zijn wel al initiatieven, en Vlaanderen is goed op weg. Maar vooral in termen van financiering zijn we er nog niet.”

“Ten tweede moeten de betalingsvoorwaarden aangepast worden aan de kwaliteit van de zorg. Dat hangt ook samen met het fee-for-service principe, dat momenteel het betalingsmodel van de zorg beheerst. Zal dat zaligmakend blijven zoals het nu is? Een incentive blijft er volgens mij wel, dat lijkt me correct. Maar waarvan moet dat afhangen? Daarvoor is een andere manier van financiering nodig. Om zoiets op poten te zetten, hebben we eerst simulaties nodig. Simulaties die ons iets leren over de financiering van de zorg zoals we ze nu kennen. Waaruit we lessen trekken voor de toekomst en een nieuw model opbouwen.”

Gatekeeper van geïntegreerde zorg
“Om van onze zorg een geïntegreerde zorg te maken, is een evolutie naar transmurale trajecten nodig. Maar we moeten dan wel keuzes maken. En vooral beslissen wie de gatekeeper zal zijn. Zo is er de vitale functie van de huisarts, zowel voor follow-up als preventie. Hij zou dan de communicatie leiden met ziekenhuizen en alle betrokken partijen. Het is belangrijk om dat allemaal goed op elkaar af te stemmen en een goed systeem te ontwikkelen. Want we moeten ervoor zorgen dat we kwaliteit aanbieden op een manier die haalbaar is voor ons belastingsbetalersysteem. Dat is de taak van de politiek. Maar ook zonder die politieke uitspraak vind ik dat we al heel wat hebben verwezenlijkt.”

Technologie als blijver
“Het is een onmiskenbaar feit dat technologie een belangrijke plaats inneemt”, vervolgt Mortier. “Maar we moeten wel goed afwegen hoe en wat we gaan investeren in technologie. En hoe zorgen we ervoor dat ze zo vlug mogelijk beschikbaar zijn voor de bevolking? Dat kan door bestaande technologieën sneller goedkoper te maken. Door ze selectief te gebruiken en onderscheidende criteria voor nieuwe technologieën in te voeren, springen we zorgvuldiger om met technologie en financiering. Bedenk je bijvoorbeeld maar eens hoeveel operatierobotten er bestaan per tienduizend inwoners. Hebben we dan niet eerder nood aan betere programmatie dan aan meer robots?”

Klassieke geneeskunde overschrijden
Mortier ziet ook veel mogelijkheden buiten de klassieke geneeskunde. “Het is een uitgelezen kans voor een universitair ziekenhuis zoals het UZ Gent dat wij een groot aantal disciplines verzamelen. We kunnen zo heel wat andere expertises optimaal benutten, uit domeinen die de klassieke geneeskunde overschrijden. Hier werken genetici, ingenieurs, natuurkundigen... Die verschillende profielen bieden ons een goede achtergrond om systemen te optimaliseren. En om onze geneeskunde naar een hoger niveau te tillen. Dat creëert echt enorme opportuniteiten, zeker op het vlak van innovatie. Daarom ben ik ervan overtuigd dat universitaire geneeskunde, waarin zo’n kruisbestuivingen mogelijk zijn, van groot belang zal blijven. En hoop ik dat we hierin blijven investeren.”

Preventie: een all-inverhaal
“Overgaan naar een preventieve zorgsector is niet simpel, want dat begint al bij de opvoeding. Het vraagt veel inspanning om duidelijk te maken dat je met een goede levensstijl ziektes kunt vermijden. Maar we mogen niet pessimistisch zijn, want schadelijke gewoontes gaan er stilaan uit. Kijk maar naar roken. Zulke campagnes vertalen zich niet in onmiddellijke resultaten, maar uiteindelijk lonen ze wel.”

“Maar gezondheid gaat verder dan letten op je eigen gezondheid. We moeten bijvoorbeeld ook aandacht besteden aan ecologie. Onze samenleving heeft zuivere lucht nodig, proper drinkwater… Gezondheid is dus echt een all-inverhaal dat verdergaat dan zorg en geneeskunde. Dat verhaal moet deel uitmaken van de opvoeding en vorming. Net zoals elk kind L.O. krijgt op school. Gezond proberen te leven moet vanzelfsprekend worden.”

Minder concurreren, meer samenwerken
“Ten slotte hoop ik dat de zorgsector zich verder ontwikkelt zoals ze nu bezig is. Mijn eigen droom voor de zorgsector klinkt eigenlijk ook vrij eenvoudig. Al is het misschien toch moeilijk te bereiken. We worden alsmaar ouder, dus zijn er meer zorgende mensenhanden nodig. Wie in de zorgsector werkt, heeft dus werkzekerheid. Daarom zou ik graag zien dat concurrentie wat meer plaats maakt voor samenwerking. Natuurlijk is een beetje concurrentie goed. Maar ik geloof nog meer in de kracht van samenwerken”, besluit Mortier. Uiteindelijk heeft iedereen in de zorg één maatschappelijk doel: de zorg en de gezondheid van de patiënten. Ik hoop dat dat de bovenhand haalt.”

Waar zie jij de kansen en uitdagingen van de zorgsector? Denk met ons mee en schrijf je nu in voor het congres van Voka Health Community, dat plaatsvindt op 2 oktober 2018 in Brussel. Want samen kijken we anders naar zorg en welzijn en samen hebben we een breder en beter perspectief. Help mee transformeren!