Skip to main content
Betoging
  • 13/02/2019

Geen tijd voor politieke stakingen

De vakbonden houden vandaag een nationale staking. Hun eisen zijn vrij duidelijk: sterkere loonstijgingen voor de komende twee jaar, want “nu het economisch zo goed gaat, moeten de werknemers daar meer van profiteren”. Het lijkt eenvoudig, maar helaas rammelt die slogan aan alle kanten.

  • De statistieken wijzen erop dat veruit de meeste Belgen aan koopkracht winnen. 
  • De prijsstijgingen, ook die van elektriciteit, worden meegenomen in de automatische loonindexering.
  • In België is de economische dynamiek aan het verzwakken: bestellingen en marges van bedrijven zakken snel.
  • De vakbonden zouden beter terugkeren naar de onderhandelingstafel.

Vanuit sommige hoekenStaking wordt al geruime tijd het beeld opgehangen dat we met z’n allen aan koopkracht verliezen. Toch wijzen de statistieken erop dat veruit de meeste Belgen aan koopkracht winnen. Ja, het leven werd de voorbije jaren duurder. En ja, de elektriciteitsprijzen stegen spectaculair met bijna 13% per jaar. Maar al die prijsstijgingen, ook die van elektriciteit, worden meegenomen in de automatische loonindexering. Als de prijzen stijgen, stijgen de lonen en de uitkeringen automatisch mee. Het zijn dus de werkgevers die de hogere prijzen betalen, niet de werknemers.

Naast de indexering waren er de voorbije jaren nog andere factoren die de koopkracht ondersteunden. Zo was er de stevige jobcreatie. Sinds midden 2014 kwamen er netto 229.000 jobs bij, wat voor evenveel gezinnen een stevige koopkrachtinjectie betekent. En dan is er ook nog de taxshift, die een substantiële belastingverlaging inhoudt voor iedereen, en vooral voor de lagere inkomens. Alles samen zorgde dat de voorbije jaren voor een stevige toename van de koopkracht. 

Volgens de Nationale Bank steeg de gemiddelde koopkracht van 2014 tot 2018 met 3,9%, bovenop de inflatie die al gecompenseerd wordt via de automatische indexering en dit jaar zou daar nog eens een dikke 2% bovenop komen. Dit zijn gemiddelde cijfers, maar simulaties van de KU Leuven geven aan dat zowat alle werkenden de voorbije jaren hun koopkracht zagen toenemen. Het beeld van hoe we met z’n allen aan koopkracht verliezen, klopt gewoon niet.

Verslechterende vooruitzichten

Het uitgangspunt van de vakbonden lijkt te zijn dat het economisch heel goed gaat en dat daardoor forsere loonstijgingen ‘eerlijk’ zijn. Ook dat uitgangspunt moet genuanceerd worden. De economische vooruitzichten zijn immers al een tijdje duidelijk aan het verslechteren. De eurozone kon eind 2017 nog een degelijke economische groei van 2,6% voorleggen, maar dat is ondertussen teruggevallen tot minder dan 1%. In Duitsland, nog altijd de motor van de eurozone, is de economische groei stilgevallen. In Italië zakte de economie alweer in recessie. Ook in België is de economische dynamiek gevoelig aan het verzwakken: meer en meer Vlaamse bedrijven zien hun bestellingen en marges snel zakken. Daarnaast zijn er zware risico’s bij een harde brexit, een handelsoorlog met de VS en een scherpe terugval van de Chinese groei, wat snel tot een economische malaise bij ons kan leiden. 

“De werkgevers blijven vragende partij om tot een sociaal akkoord te komen, want het land platleggen helpt alvast niet.”

In zo’n onzeker klimaat risico’s nemen met te hoge loonstijgingen, is geen goed idee. Temeer daar de loonindexering sowieso al een loonstijging met 3,8% meebrengt voor 2019-2020, iets waarmee onze handelspartners geen rekening moeten houden. Op die manier dreigt onze concurrentiepositie snel terug onder druk te komen, net op het moment dat het economische klimaat terug versombert. Dat is een fout die we in het verleden al meermaals maakten en die recht naar banenverlies zou leiden. 

Willen de vakbonden wel een akkoord? Of zijn ze in campagne?

De argumentatie achter de staking klinkt misschien aannemelijk, maar strookt dus niet met de realiteit. Het feit dat ook de vakbonden uit de publieke sector zich aansluiten bij de staking is niet aanvaardbaar. Het gaat immers over een discussie over de lonen in de privésector. Door de staking uit te breiden tot de ambtenaren, maken de vakbonden duidelijk dat het hen eigenlijk te doen is om een louter politieke staking, met als doel om hun verzuchtingen hoog op de verkiezingsagenda te plaatsen. De vraag is dus of ze wel bereid zijn om te onderhandelen over een sociaal akkoord.

Door deze politieke staking creëren ze veel onzekerheid op een moment dat de economie vertraagt. Ze zetten de jobs en verhogingen van lonen en uitkeringen op het spel voor heel veel mensen. Hoe is dit risico te verantwoorden?  

De werkgevers blijven alvast vragende partij om tot een sociaal akkoord te komen, dat een gezond evenwicht inhoudt tussen meer koopkracht enerzijds en bescherming van de competitiviteit anderzijds, en dit alles binnen het kader van de loonkostenwet. Het land platleggen helpt alvast niet. De vakbonden zouden moeten inzien dat ze zich hiermee in de voet schieten en zouden beter terugkeren naar de onderhandelingstafel.
 

Contactpersoon

Niko Demeester

Secretaris-Generaal

ING
SD Worx