Skip to main content

Geen leven zonder groei

  • 26/09/2018

In het Europees Parlement was er vorige week een conferentie waar economische groei in vraag gesteld werd. Het uitgangspunt is dat de nadruk op groei de oorzaak is van allerlei problemen in onze samenleving, zoals milieuvervuiling en ongelijkheid. Maar volgens Bart Van Craeynest, de nieuwe hoofdeconoom van Voka, zal pleiten voor een einde aan de economische groei meer problemen creëren dan oplossen.

  • Er is een toenemende polarisatie van het publieke debat over economische groei.
  • Ons huidige samenlevingsmodel is gebouwd op de verwachting van economische groei.
  • We moeten inzetten op een sterkere, gezonde economische groei.
Bart Van Craeynest
© Dieter Telemans

Groeicritici stellen onder meer dat we moeten nadenken over een economisch systeem ‘post-groei’. Daarbij wordt evenwel nogal snel voorbij gegaan aan het feit dat economische groei en vooruitgang essentiële pijlers zijn van ons samenlevingsmodel. Daar worden de jongste decennia terecht kanttekeningen bij geplaatst. Ongebreidelde economische groei ten koste van het milieu of gepaard met onaanvaardbare ongelijkheid is nefast voor de samenleving. Daarom worden er via het beleid ook correcties ingebouwd op het vlak van milieubescherming, regelgeving, herverdeling, sociale zekerheid, …

Anderzijds is een klimaat zonder enige economische vooruitgang ook nefast. Ons huidige samenlevingsmodel is gebouwd op de verwachting van economische groei. Zowel op Belgische als op wereldvlak blijft de bevolking toenemen, en tenzij we er allemaal collectief op achteruit willen gaan impliceert dat dat we economische groei nodig hebben. Meer nog, de wijdverspreide wens van ouders dat hun kinderen het later beter zouden hebben dan henzelf, kan enkel op grote schaal gerealiseerd worden dankzij economische groei. En ook in een enger economisch-financieel kader is groei essentieel in ons model. De verwachtingen rond loonstijgingen doorheen de carrière, toenemende bedrijfswinsten en rendementen op spaargelden steunen op economische groei. De dynamiek waarbij overheden, bedrijven en gezinnen schulden aangaan om te investeren of om een huis aan te kopen, steunt op de verwachting van groei die het makkelijker maakt om die schulden later terug te betalen.

“Als er al een samenlevingsmodel zou bestaan dat zonder economische groei overeind blijft, dan werd dat in de moderne tijd nog niet met succes toegepast op een ernstige schaal.”

De voorbije jaren is er een toenemende polarisatie van het publieke debat en wordt meer en meer gekeken naar allerlei populistische en ‘extremere’ antwoorden. De oorzaak daarvan ligt op z’n minst ook gedeeltelijk in de trend van vertragende economische groei in de westerse wereld. Dat zorgt samen met onder meer de technologische revolutie en de geopolitieke dynamiek voor onzekerheid. Het antwoord daarop is niet om het idee van economische groei te laten vallen, maar eerder om in te zetten op een sterkere gezonde economische groei. Innovatie en technologie moeten daarbij belangrijke motoren zijn. Dat is uiteraard niet makkelijk, maar het alternatief zonder economische groei ligt nog veel moeilijker. Als er al een samenlevingsmodel zou bestaan dat zonder economische groei overeind blijft, dan werd dat in de moderne tijd nog niet met succes toegepast op een ernstige schaal. Pleiten voor een einde aan de economische groei zal meer problemen creëren dan het zou oplossen.

Bart Van Craeynest - Hoofdeconoom Voka - bart.van.craeynest@voka.be
VZW - DigiChambers 2021
IMU - btonic
VZW - Take The Lead
VZW - eATA 2021
ING
SD  Worx