Skip to main content

Geen geld voor cadeautjes

  • 29/09/2021

Uit allerlei hoeken werden de voorbije weken ideeën gelanceerd voor budgettaire cadeautjes. Daar is eenvoudigweg geen geld voor. We moeten integendeel dringend werk maken van een geloofwaardig meerjarentraject om onze overheidsfinanciën terug op de rails te krijgen. 

Recht op minimumpensioen na 10 jaar ‘werken’, volledig recht op werkloosheidsuitkering bij vrijwillig ontslag, belastingverlaging, gratis trein, pensioen vanaf 60 jaar, … Een aantal van de voorstellen van de voorbije weken. De rode draad? Al die voorstellen kosten geld. Voor iemand die niet beter weet, lijkt het allicht alsof de Belgische overheid dringend van haar begrotingsoverschotten af moet. Ondertussen wordt het begrotingstekort voor 2022, dus na alle coronaheisa, geraamd op 21,3 miljard euro. Dat valt beter mee dan eerdere ramingen, dankzij het sneller dan verwachte economische herstel, maar blijft nog altijd een veel te hoog tekort. 

Voor iemand die niet beter weet, lijkt het allicht alsof de Belgische overheid dringend van haar begrotingsoverschotten af moet.

Bart Van Craeynest, hoofdeconoom Voka

Extra facturen

Bovendien zal dat tekort zonder budgettaire inspanningen de komende jaren terug gaan oplopen. De komende decennia zal de vergrijzing de overheidsuitgaven voor pensioenen en zorg verder opdrijven. Zo zullen de sociale overheidsuitgaven in 2045 in een optimistisch scenario zo’n 18 miljard in euro’s van vandaag hoger liggen dan in 2022.

Daarnaast zal de komende jaren ook onvermijdelijk een deel van de factuur voor de klimaattransitie bij de overheid terecht komen. Verder moet de overheid ook rekening houden met risico’s die voor extra overheidsuitgaven zouden zorgen, zoals een nieuwe crisis waarbij de overheid moet bijspringen (denk maar aan corona) of een stijging van de marktrentes waardoor de rentebetalingen snel zouden kunnen oplopen. 

De extra facturen die liggen te wachten en de reële risico’s op extra uitgaven impliceren dat we vandaag werk moeten maken van een strategie om de overheidsfinanciën terug op de rails te krijgen. Dat is noodzakelijk om de houdbaarheid van onze welvaartsstaat te vrijwaren. Dat wordt sowieso een meerjarenplan. Maar gezien onze economie dit najaar het precrisis-niveau terug zal overstijgen en de groeivooruitzichten ook voor de volgende jaren redelijk fraai blijven, kunnen we daar best zo snel mogelijk mee beginnen (zeker ook gezien er in 2024 alweer een pauze in de budgettaire inspanningen te verwachten valt). Het debat lijkt vandaag te gaan over 1, 2 of 3 miljard aan budgettaire inspanning voor 2022. In vergelijking met wat er op ons afkomt, blijven dat sowieso vrij beperkte inspanningen. Dat framen binnen een retoriek van ‘kapotbesparen’ of verwijzingen naar de jaren na 2008 is weinig meer dan politieke stemmingmakerij

Hervormen en saneren

De ‘beste’ manier om de overheidsfinanciën terug op de rails te krijgen, is via sterkere economische groei, meer mensen aan het werk of het binnen de perken houden van toekomstige uitgavenstijgingen. Dat vereist structurele hervormingen. De recente voorstellen op dat vlak van ministers Lalieux en Dermagne zullen alvast weinig bijdragen tot sterkere overheidsfinanciën, wel integendeel. Daardoor moet de klemtoon nog meer verschuiven naar budgettaire inspanningen, die ongetwijfeld ook moeilijk zullen liggen. 

Wat we vooral niet moeten doen, lijkt nogal duidelijk: we hebben geen nood aan hervormingen die mensen van de arbeidsmarkt weghalen en we hebben evenmin nood aan allerlei budgettaire cadeautjes die onze begrotingsuitdaging nog meer verzwaren. We hebben wel nood aan een geloofwaardig meerjarentraject om de overheidsfinanciën terug op de rails te krijgen, waarbij de budgettaire inspanningen versterkt worden door structurele hervormingen. En we kunnen daar best deze week al mee starten
   
 

IMU - Altez 0110
VZW_IMU_GROUPS
IMU - Sport Vlaanderen
ING
SD  Worx