Skip to main content
  • Nieuws
  • FOUTE LESSEN: 'Laat ons de jobs herverdelen via arbeidsduurverkorting of brugpensioen'

FOUTE LESSEN: 'Laat ons de jobs herverdelen via arbeidsduurverkorting of brugpensioen'

  • 28/02/2021

Sommigen pleitten voor brugpensioen en arbeidsduurverkorting met loonbehoud om het aantal ontslagen door de coronacrisis te beperken. Hebben ze ergens een punt?

De coronacrisis heeft onvermijdelijk een impact op de arbeidsmarkt. In de eerste helft van het jaar gingen in België netto 54.000 jobs verloren. Dat is ongeveer dubbel zoveel als tijdens elk van de drie voorgaande recessies, maar valt eigenlijk nog mee.

De terugval in het aantal jobs is vooralsnog beperkt in vergelijking met de terugval in economische activiteit (-1% versus -15%) en in vergelijking met de rest van Europa. Tijdelijke werkloosheid speelde daarbij een cruciale rol, maar er zit ongetwijfeld nog slecht nieuws van op de arbeidsmarkt aan te komen.

Schijnoplossingen

Als antwoord pleitten sommigen voor brugpensioen en arbeidsduurverkorting met loonbehoud om het aantal ontslagen te beperken. Dat zijn evenwel schijnoplossingen die vertrekken van een verkeerde inschatting van de werking van de arbeidsmarkt. Het kernidee is daarbij dat er een vaste hoeveelheid werk is in de economie die verdeeld kan worden onder de potentiële werkenden. In die optiek zou het vervroegd op pensioen sturen van oudere werkenden jobs vrijmaken voor jongeren.

Maar zo werkte het niet in de jaren 80 toen het brugpensioen bedacht werd als antwoord op de hoge jongerenwerkloosheid. En zo werkt het vandaag nog altijd niet. Landen met een goed werkende arbeidsmarkt creëren meer jobs voor ouderen en jongeren. Er is geen afruil in jobs omdat de hoeveelheid jobs in een economie eenvoudigweg geen vast gegeven is.

Hetzelfde onzinnige argument werd trouwens ook al decennia eerder gebruikt om te pleiten tegen de toetreding van vrouwen tot de arbeidsmarkt. Die zouden ook alleen maar de jobs van mannen innemen, wat uiteraard ook niet gebeurd is. 

Krapte komt terug

Bovendien vertrekken die pleidooien voor arbeidsherverdeling van een verkeerd uitgangspunt rond de crisis. Het is gewoon niet zo dat deze crisis onze arbeidsmarkt langdurig zal veranderen van een situatie van permanente krapte naar een situatie met een gigantisch arbeidsoverschot. Volgens het Planbureau en de Nationale Bank verdwijnen er in 2020-2021 netto respectievelijk 82.000 en 90.000 jobs. Dat is uiteraard een zware klap, maar zal de situatie op onze arbeidsmarkt niet structureel veranderen.

De voorbije 25 jaar vereiste een normale economische groei zo’n 43.000 extra werkenden per jaar. En de komende jaren komt daar door de vergrijzing nog de zware pensioneringsgolf van de babyboomers bovenop. Om die te vervangen zijn ook extra mensen nodig. Als we straks terugkeren naar een normalere economische situatie zal de structurele krapte op de arbeidsmarkt die de voorbije jaren heel wat bedrijven parten speelde zich vrij snel terug laten voelen

Slecht idee

Tegen die achtergrond zijn maatregelen die de huidige jobverliezen structureel zouden maken, zoals brugpensioen of algemene arbeidsduurverkorting met loonbehoud, niet aan de orde. Het blijft een slecht idee om mensen vervroegd uit de arbeidsmarkt te duwen of om vanuit een waanidee van herverdeling van jobs de loonkost zodanig op te drijven dat er jobs vernietigd worden.

De focus moet liggen op de mensen die de komende maanden hun job verliezen zo snel mogelijk terug naar een nieuwe job te begeleiden, o.a. via gepaste opleiding, niet op met z’n allen minder gaan werken. Voor corona was meer mensen aan het werk een belangrijke beleidsdoelstelling. Na corona is die doelstelling alleen maar belangrijker geworden.

_______________________________________________________________________

Lees en bekijk hier nog meer foute lessen uit de coronacrisis.

grafiek 1
grafiek 2
grafiek 3

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW - Take The Lead
IMU salesforce
VZW - eATA 2021
VZW - DigiChambers 2021
IMU - LOOK&FIN
ING
SD  Worx