Skip to main content
  • Nieuws
  • FOUTE LESSEN: 'Corona is het einde van een economie gebaseerd op groei'

FOUTE LESSEN: 'Corona is het einde van een economie gebaseerd op groei'

  • 28/02/2021

In bepaalde kringen lijkt economische groei een bron van allerlei kwaad: milieuvervuiling, klimaatverandering, ongelijkheid, armoede,… en nu zelfs ook de coronacrisis. Hebben ze ergens een punt?

Deze crisis zou volgens sommigen het startpunt moeten zijn voor een nieuw economisch model zonder groei (hoewel niet gespecifieerd wordt hoe dat model dan zou werken). Daarbij wordt nogal vlot voorbije gegaan aan het feit dat economische groei de ruggengraat vormt van onze welvaartsstaat en dat het ook het beste recept is om de gevolgen van de huidige crisis weg te werken. 

Ook na corona is er geen nood aan minder, maar net aan meer economische groei.

Bart Van Craeynest

Zonder economische groei wordt onze hele samenleving een ‘zero-sum game’. Er is dan een vaste hoeveelheid welvaart die verdeeld kan worden. Dat betekent dat bepaalde groepen binnen de samenleving er enkel op vooruit kunnen gaan als andere groepen erop achteruit gaan. In zo’n klimaat zou de bestaande trend van toenemende polarisatie in het publieke debat nog verergeren. Bovendien kan onze huidige welvaartsstaat niet overeind blijven zonder economische groei.

Vergrijzing

Volgens het recentste rapport van de Studiecommissie voor de vergrijzing duwt de veroudering van de bevolking de jaarlijkse sociale overheidsuitgaven tegen 2040 5% van het bbp, of 24 miljard in euro’s van vandaag, hoger dan in 2019. Wat daarbij al te vaak vergeten wordt, is dat die raming steunt op de verwachting van een stevige economische groei. De Studiecommissie baseert haar analyses op een verwachte economische groei per hoofd van gemiddeld 1,2% per jaar in de komende 50 jaar. Ter vergelijking, de economische groei per hoofd is sinds de jaren 60 aan het vertragen en bedroeg de laatste 10 jaar maar 0,9% per jaar.

De Studiecommissie rekent/hoopt dus op een versnelling van de economische groei om de vergrijzingsfactuur nog enigszins ‘binnen de perken’ te houden. Als de economische groei lager zou uitvallen, loopt de factuur snel verder op. Met een gemiddelde economische groei die 0,3% lager ligt, zou de vergrijzingsfactuur al oplopen tot 7% van het bbp, of zo’n 33 miljard. De Studiecommissie berekent geen scenario zonder economische groei, maar het zou duidelijk moeten zijn dat de vergrijzingsfactuur in dat geval heel snel onbetaalbaar zou worden. 

Overheidsschuld

Een gelijkaardig verhaal gaat op voor onze overheidsschuld. Die klimt in de huidige crisis allicht naar zo’n 120% van het bbp. Ondanks allerlei doemverhalen daarover blijft dat houdbaar, maar enkel op voorwaarde dat de economische groei terug op peil raakt. Economische groei maakt het mogelijk om de rentelasten op die schuld te dragen en vergroot de terugbetalingscapaciteit van de overheid. In die zin is groei een essentiële factor om onze overheidsschuld onder controle te houden.

Zonder groei zou de schuldgraad snel gaan oplopen, en gaan heel onze overheidsfinanciën aan het wankelen. In zo’n scenario dreigt de overheid al snel failliet te gaan. Dan zouden naast onze sociale zekerheid ook de andere kerntaken van de overheid in het gedrang komen.

Meer groei

Zonder economische groei moeten we niet praten over extra middelen voor de zorg of over hogere pensioenen, maar eerder of welke delen van onze welvaartsstaat we nog willen behouden. Ook na corona is er geen nood aan minder, maar net aan meer economische groei om de impact van de crisis te verteren en om onze welvaartsstaat veilig te stellen voor de toekomst.
_______________________________________________________________________

Lees en bekijk hier nog meer 'foute' lessen uit de coronacrisis.

Beter af zonder groei?
Economische groei nodig om de vergrijzing op te vangen
grafiek 3
grafiek 4

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW - eATA 2021
VZW - DigiChambers 2021
IMU - LOOK&FIN
IMU salesforce
VZW - Take The Lead
ING
SD  Worx