Elke stad eigen regels voor logistiek? Neen, dank u

07/02/2018 , Goedele Sannen - logistiek en mobiliteit

De uitdagingen vStedelijke logistiekoor stedelijke distributie zijn groot. De vraag naar e-commerceleveringen boomt: bijna 1 op 10 aangekochte producten wordt vandaag online besteld. Ook het beleveren van winkels, horeca of kantoren en het aanleveren van bouwmaterialen of het ophalen van afval zijn essentiële activiteiten voor een stad. Al deze vrachtbewegingen hebben een impact op lokale emissies, files, verkeersveiligheid, enz.

  • Niet op elkaar afgestemde regels zijn nefast voor ondernemingen.
  • Duidelijkheid en juridische zekerheid zijn essentieel.
  • Subsidiëring van stedelijke logistiek is niet de oplossing.
  • Technologische innovaties kunnen leefbaarheid en economische efficiëntie in de stad verzoenen.

Steden nemen alsmaar meer maatregelen om deze vrachtstromen te ‘regelen’. Maar niet op elkaar afgestemde en belemmerende regels zoals venstertijden, circulatieplannen, tonnagebeperkingen,... zijn nefast voor de groei van onze ondernemingen. Te strenge regels jagen winkels uit de stad wat de leefbaarheid van de stadskern allesbehalve ten goede komt. We hebben dan ook nood aan een helder en transparant kader. Voka heeft zes handvaten opgemaakt die lokale overheden kunnen helpen bij het opstellen van regelgeving voor stedelijke logistiek.

“Duidelijke en uniforme richtlijnen vormen de juiste ingrediënten om slimme stadsdistributie te laten slagen.”

  1. Ken je stad: Onze steden en gemeenten moeten meer data verzamelen en beschikbaar stellen over de stedelijke logistieke stromen. Het is essentieel dat lokale beleidsmakers hun beleid voeren vanuit de specifieke invloed die ze van de regels verwachten. Afstemming met de lokale handelszaken, bedrijven en logistieke spelers die de stad beleveren is daarbij van groot belang.
  2. Zorg voor juridische zekerheid: Een leefbare stadskern moet voor veel beleidsmakers voorzien zijn van winkelkernen, autovrije winkelwandelstraten, … Dit is natuurlijk enkel mogelijk indien de handelslocaties in deze steden aan een realistische kostprijs kunnen bevoorraad worden. Zo niet, loopt de stad het risico dat handelszaken zich verplaatsen naar locaties buiten de zone of zelfs buiten de stad. Te strenge regels en venstertijden zorgen er bovendien voor dat logistieke bedrijven geen efficiënte routes meer kunnen plannen. Bovendien heb je veelal een mix aan maatregelen nodig. Zo zal een fietskoeriersinitiatief een niche van de markt kunnen vooruithelpen, maar dit zal geen oplossing bieden voor de totale transportmarkt. Verschillende alternatieven overwegen is zeker nodig. Verladers gebruiken in de toekomst een veelvoud aan stedelijke logistieke oplossingen op maat. Essentieel daarbij is de toegang tot goedkope opslagcapaciteit, voldoende parkeer- en laad- en losplaatsen. ,Neem als lokale overheid ook de tijd om initiatieven door te voeren want duidelijkheid en (juridische) zekerheid zijn essentieel voor een goede planning van logistieke activiteiten.
  3. Consulteer alle betrokkenen, dialoog is essentieel: Het spreekt voor zich dat een stad enkel voldoende draagvlak kan creëren voor de maatregelen wanneer alle betrokken partijen geconsulteerd worden. Hierbij moet niet enkel gedacht worden aan de horeca en de detailhandel, maar eveneens aan onder meer kantoren die beleverd moeten worden of bouwwerven. Dergelijke ad hoc of tijdelijke transporten vormen een apart aandachtspunt.
  4. Wees zuinig met subsidies, hanteer een marktgerichte aanpak: Subsidiëring is in sommige specifieke gevallen te verantwoorden om de markt in een bepaalde richting te sturen. Zo kan het bijvoorbeeld zinvol zijn om de extra kost van stil materiaal om buiten de dag te leveren deels door de overheid te laten dragen. Toch is subsidiëring an sich niet dé oplossing. Want als deze té hoog is en té lang aanhoudt, kan een negatief en marktverstorend effect optreden. Daarom pleit Voka ervoor om opstartsubsidies (dus uitdovend van aard) enkel mogelijk te maken op voorwaarde dat er transparante regels gelden met eisen en maxima.
  5. Omarm technologische innovaties: Tal van innovatieve initiatieven worden dagelijks gelanceerd, mede dankzij de digitale technologische ontwikkelingen. Steden vormen ideale proeftuinen om innovatieve alternatieven te testen. Het (stads)beleid moet dus voldoende ruimte en vrijheid laten aan marktpartijen om zelf innovatieve en alternatieve oplossingen voor de uitdagingen in de stedelijke distributie te kunnen aanreiken. Dankzij technologische innovaties kunnen stadsbeleveringen een pak efficiënter worden: verbeterde routeplanners die een beroep doen op ITS en apps, real time wijzigingen in de routeplanning in functie van de verkeerssituatie of calamiteiten, … Wanneer het beleid wordt uitgetekend, mag men deze evoluties en opportuniteiten niet uit het oog verliezen. Steden worden straks allemaal een ‘smart city’. Laat ons deze digitalisering en technologische innovaties aangrijpen om leefbaarheid en economische efficiëntie met elkaar te verzoenen. 
  6. Harmoniseer zoveel als mogelijk: Over het algemeen is er weinig afstemming tussen de acties en tussen de steden. Ook binnen steden is logistiek beleid veelal versnipperd. Voor logistieke bedrijven is het zeer moeilijk werken als elke stad afwijkende reglementering invoert. Het verhoogt de kost exponentieel, verlaagt de duurzaamheid en jaagt eventueel activiteiten weg uit de stadscentra. Er is nood aan een algemeen regionaal kader voor ‘stadstoegang’. Tegelijkertijd blijft stedelijke logistiek goed doordacht maatwerk. Elke stad is anders.

Duidelijke en uniforme richtlijnen op hoger niveau in combinatie met keuze en implementatie op lokaal niveau vormen de juiste ingrediënten om slimme stadsdistributie te laten slagen. De inwoners, bezoekers, pendelaars en dienstverleners zullen u dankbaar zijn, heren/dames burgemeesters.

Goedele Sannen - Adviseur Logistiek en Mobiliteit - goedele.sannen@voka.be - 0499 80 16 25