“Elk land zijn eigen luchtvaartmaatschappij: die tijd is voorbij”

13/12/2018 , Katrien Stragier

“Ja, Brussels Airlines zal een Belgisch bedrijf blijven. Maar met de Eurowings-groep zijn we nu een pan-Europese onderneming aan het uitbouwen, wat geen Belgisch bedrijf is. We streven naar iets groters”, zegt Christina Foerster aan Voka, sinds 1 april CEO van Brussels Airlines. “Zelfs grote Europese landen zijn immers te klein om nog een powerhouse airline te hebben. Die tijd is voorbij.”

Ze maakt haar eigen jurken, is hevig fan van popfenomeen Lady Gaga én intussen zo’n 8 maanden CEO van Brussels Airlines. Christina Foerster moet er de integratie managen van wat ooit als één van de Belgische kroonjuwelen gold in de Eurowings-groep, de lagekostentak van Lufthansa. Maar in een gesprek met Voka verliest de eigenzinnige Duitse er allesbehalve de glimlach onder. “Om iets nieuws te ontdekken, moet je uit je comfortzone treden. Ik begrijp dat dat mensen zorgen baart, maar als je dat doet denk je nadien vaak: het was uiteindelijk allemaal veel minder erg dan ik dacht.”

Christina Foerster
Christina Foerster (Brussels Airlines) ©Dann

U bent CEO sinds 1 april. Hoe kijkt u op die eerste maanden terug? 

“Ik kende het bedrijf natuurlijk al (in 2016 kwam ze van Brussels Airlines-overnemer Lufthansa over om commercieel directeur te worden, red.). Ik wist dus dat het een onderneming is met veel passie, met uitstekende medewerkers en de juiste attitude. Daar ben ik blij om, want zoiets is moeilijk om aan te leren. Ik wist ook dat het belangrijk is om wat Brussels Airlines te bieden heeft meer in het hart van de Eurowings-groep te brengen. Belgen zijn daar erg bescheiden over. Het is mijn rol om hen aan te moedigen te delen wat ze weten. Wat ik wél onderschat heb, is hoezeer je als CEO in het middelpunt van de belangstelling staat. In mijn achterhoofd wist ik dat. Maar als je het ervaart, is het toch nog wat heel anders.”

Wat bedoelt u met in het middelpunt staan?

“Alles wat je doet, wordt binnen het bedrijf bekeken. Of je met de ene persoon praat en niet met de andere. Aan alles wordt een betekenis toegedicht. Het is moeilijker om gewoon jezelf te zijn. Om het met een grapje te zeggen: ik kan nooit dronken worden in Brussel want je weet nooit wie er in de buurt zit (lacht).”

Is het een grotere uitdaging dan gedacht?

“Nee. Ik was mij er goed van bewust dat het niet eenvoudig zou worden.”

Er leven veel vragen over Brussels Airlines. Gaat het geworteld blijven in België? Hoe gaat de toekomst van het bedrijf eruit zien?

“Daar hebben we duidelijke antwoorden op. Ja, Brussels Airlines zal een Belgisch bedrijf blijven. Wij hebben immers voornamelijk Belgisch personeel en het zijn de mensen die het bedrijf maken. Maar met de Eurowings-groep zijn we nu een pan-Europese onderneming aan het uitbouwen, wat geen Belgisch bedrijf is. We zijn op ontdekking naar iets groters.”

Dus alle bezorgdheden of Brussels Airlines wel Brussels Airlines zal blijven, zijn wat overtrokken?

“We zitten in de dienstensector, dus het belangrijkste is wat de klanten van ons willen. En het eerste wat ze willen zijn rechtstreekse verbindingen naar hun bestemming vanaf Brussels Airport. Ten tweede willen ze waar voor hun geld: de kwaliteit die ze verwachten tegen een correcte prijs. Ten derde willen ze zich thuis voelen, willen ze een bedrijf waar ze het gevoel hebben dat er voor hen wordt gezorgd. En het is voor die zaken dat we zullen zorgen, no matter what.”

Klanten zijn er intussen aan gewend om voor bijna geen geld te vliegen, maar verwachten toch kwaliteit en eisen tegelijkertijd dat ondernemingen duurzaam werken. Da’s een hele uitdaging.

“Klanten moeten zich er bewust van zijn dat ze bij elke aankoopbeslissing hun stem uitbrengen. Ik heb veel mensen die mijn zeggen: ‘Emirates biedt zo’n goed en goedkoop product’. Dan zeg ik: ‘Ja, maar het wordt gesubsidieerd door zijn thuisland. Als je voor Emirates kiest, dan kies je allicht ook een Indiër die in Dubai werkt boven een Belg.’”

Wat is de grootste uitdaging voor Brussels Airlines op dit moment?

“Niet verliezen wat het bijzonder maakt. Het enthousiasme, de energie behouden binnen de bredere taken die we nu hebben. Dan wordt het een fluitje van een cent.”

Is het moeilijk om dat enthousiasme te behouden met de onzekerheid die er volgens velen rond Brussels Airlines hangt?

“Belgen zijn, net als Duitsers, niet de grootste optimisten. Dat maakt het wat moeilijker. Als mensen er meer vertrouwen in hebben dat er wel een oplossing uit de bus komt, is het eenvoudiger dan dat mensen meteen aan het ergst mogelijke scenario denken wanneer je een woord laat vallen. Mijnheer Davignon, het hoofd van onze board, zei me: ‘Meestal zijn mensen bang van dingen die uiteindelijk nooit gebeuren’. Dat hou ik in het achterhoofd.”

Christina Foerster
©Dann

Aan Brussels Airlines kleeft natuurlijk ook veel geschiedenis vast voor Belgen.

“Ja, maar niet alleen voor de Belgen. De business van een luchtvaartmaatschappij is een global business. Dus om het zó sterk aan één land te linken … De blik moet verruimen.”

Er wordt gesproken over de noodzaak van een ‘cultural change’ binnen de Eurowings-groep. Wat wordt daarmee bedoeld?

“Cultuur komt van de mensen binnen het bedrijf. We hebben dus de mensen van beide bedrijven (Brussels Airlines en Eurowings, red.) samengebracht om op te lijsten wat de waarden zijn aan beide kanten en wat zijn de waarden die we samen naar voor willen brengen. De waarden die wij hadden bij Brussels Airlines, zullen daarbij zeer sterk worden in de toekomst: passie voor je werk maar ook voor de klant, samenwerken in team. Het gaat erom je open op te stellen, te delen wat je weet binnen het bredere plaatje en ook te zien wat de andere te bieden heeft.”

België kan een eigenzinnig land zijn. Hoe ervaart u dat?

“De manier om beslissingen te nemen is meer fluïde. In de Duitse cultuur wordt tijd als iets lineairs gezien. Je start bij punt A en dan volgen B, C, D, E enzovoort. Je weet precies wat er wanneer zal gebeuren en geen enkel moment keert terug. In België is het meer een circulair proces. Zaken worden herbekeken tot er het gevoel is dat echt alles bekeken is en er een consensus ontstaan is. Ik vind dat goed en de implementatie van beslissingen verloopt goed, maar het zijn twee heel andere processen. Toen ik hier aankwam zei mijn relocation helper me: het is intuïtief rijden. Je moet aanvoelen op welk punt je staat en vandaar verdergaan. Als je de regels volgt, dan raak je nooit waar je moet zijn (lacht).”

We hebben ook een heel specifieke politieke context in België, zeker op dit moment. Is dat iets wat u als CEO van een groot bedrijf in de gaten houdt?

“Zeker als Duitse wil ik me niet in de Belgische politiek mengen, want zelfs na twee jaar in dit land blijft het moeilijk om die volledig te begrijpen. Maar als CEO is het natuurlijk belangrijk dat er een groeiende economie is en stabiliteit. Als die twee zaken verzekerd zijn, ben ik happy.”

U wil de winstgevendheid van Brussels Airlines vergroten. Hoe bent u dat van plan?

“Brussels Airlines heeft veel dingen gedaan enkel en alleen voor Brussels Airlines, terwijl dat op een veel grotere schaal zou kunnen. Zo is er de Brussels Airlines-app die klanten kunnen downloaden. Maar Eurowings heeft ook een app. Twee apps, dubbele kosten dus. We zouden één app kunnen hebben voor de helft van de prijs. Wat we bijvoorbeeld ook gedaan hebben: vroeger leasten we bij Brussels Airlines onze eigen vliegtuigen, nu worden de vliegtuigen gezamenlijk gekocht door de Lufthansa-groep. Zo krijg je een betere prijs, want je koopt een groter aantal.”

Hoe ziet u de toekomst van de luchtvaartsector?

“Ik denk dat klanten voor lange vluchten altijd wel iets extra’s zullen willen blijven betalen voor comfort. Voor korte vluchten zijn volgens mij betrouwbaarheid, je netwerk en value-for money essentieel. Ik ben blij dat wij kwaliteit bieden, maar ik denk dat klanten voor die korte vluchten vooral kijken: wie vliegt er rechtstreeks naar waar? Zeker zakenklanten.”

Christina Foerster
©Dann

Er is binnen de luchtvaarsector veel turbulentie met stakingen en sociale conflicten. Brengen die die betrouwbaarheid in het gedrang?

“In deze sector – op welke locatie je ook zit – hang je af van veel partners. De federale politie, luchtverkeersleider Skeyes (het vroegere Belgocontrol), het luchthavenbedrijf, de bagageafhandelaars, … Maar ook als er een treinstaking is, kunnen mensen niet naar de luchthaven geraken. Je hangt van zoveel anderen af, vandaar dat stabiliteit en economische groei erg belangrijk zijn.”

Wat is het beste advies dat u ooit gekregen hebt en hoe past u dat toe bij Brussels Airlines?

“Mijn favoriete advies is: ‘nee’ betekent ‘ja’, maar later. Als je gelooft dat je op de goede weg zit, zelfs als anderen het eerst niet met je eens zijn, wacht je het juiste moment af om het nog eens te proberen.”

Hebt u zelf advies voor wie CEO wil worden of is?

“Je moet de balans vinden tussen jezelf zijn – want je moet iets nieuws toevoegen en niet zomaar zoals iedereen zijn – en de omgeving begrijpen, begrijpen wie de beslissingen maakt en begrijpen hoe je met hen kan spreken op een manier dat zij verstaan wat je wil zeggen.”

Is het evident om jezelf te blijven, want u ziet er geen typische CEO uit?

“Tot nu toe is mij dat gelukt en nu is het te laat om nog te veranderen (lacht). Ik ben ook blij dat ik kan aantonen dat je niet zoals alle anderen hoeft te zijn. Maar was het altijd makkelijk om mezelf te zijn en succes te hebben? Nee. Ik ben vaak onderschat geweest. Maar dat helpt je ook tactisch.”

Maar als CEO kan u dat voordeel van onderschat te worden nu niet meer gebruiken?

“Hmm. Daar zou je nog van staan kijken (lacht).”