Skip to main content
  • Nieuws
  • “Duurzaamheid zou de norm moeten zijn.”

“Duurzaamheid zou de norm moeten zijn.”

  • 04/10/2021

Interview met wijnbouwer Patrick Nijs

De Houwaartse bergwandeling, een van mooiste routes in het Hageland, voert langs wijngaarden waar geschiedenis wordt geschreven. In wijngaard Steenkuyl rijpten de druiven van de Kontreir III, een topwijn uit 2019. Intussen prijken ze op de wijnkaart van Belgische sterrenrestaurants als het Hof Van Cleve en binnenkort Hertog Jan. Maar ook op die van het Catalaanse El Celler de Can Roca, een van de beste restaurants ter wereld. Duurzaamheid, een basisingrediënt in de wijnfilosofie van Patrick Nijs, zorgt blijkbaar voor een onovertroffen smaak. 

Tekst: Marlies Vanthuyne en Peter Dhondt - Foto's: Lander Loeckx

Wat houdt duurzaamheid in voor jou?

“Duurzaamheid is voor mij een tweeledig verhaal. Enerzijds probeer ik aan de toekomst te denken. Hoe kan ik mijn bodem in een betere staat aan de volgende generatie doorgeven dan wanneer ik ermee begon? Anderzijds is er het nu: hoe beperk ik mijn impact op de natuur zoveel mogelijk? Ik stel me op als een deel van de natuur, eerder dan te proberen er controle over te krijgen. Tussen mijn wijnstokken zaai ik een mengsel van een veertigtal kruiden die me helpen. Zo bindt de rode klaver stikstof uit de lucht en slaat die op in de grond en wisselt wilde venkel voedingsstoffen uit met de wijnstokken. Door de combinatie van de kruiden hoef ik geen insecticiden en geen kunstmest te gebruiken en moet ik de grond zelf ook nauwelijks bewerken. Dat verhindert dan weer stikstofuitstoot en erosie.

Toen ik hier vijf jaar geleden begon, was ik een rare vogel: “Geen herbiciden? Die zaait onkruid?!” Maar nu voel ik interesse, zeker nu de resultaten komen. Ik beperk mijn water- en stroomverbruik. Ik gebruik zwaartekracht in plaats van pompen – ik haat het lawaai ervan – en ik heb mijn elektrische kneuzer ingeruild voor een handmatige. Mijn pers werkt ook niet op stroom maar op waterdruk. Bij het poetsen hergebruiken we dat water. We verbruiken minder water dan de gemiddelde koffiebar.”

wijn

Kan je winstgevend zijn als je consequent voor duurzaamheid kiest?

“Soms kosten duurzame alternatieven nauwelijks meer. Zo kost de biodegradeerbare tape waarmee we onze dozen dichtmaken amper 20 cent meer dan de gebruikelijke tape. Hij maakt bovendien geen vreselijk geluid wanneer je hem afrolt. Bij ons heb je dus geen oordoppen nodig bij het inpakken, en daardoor stap je na de dagtaak vrolijk weer naar buiten. Arbeidsvreugde is belangrijker dan winstmaximalisatie.

Maar ik zit in een kleinschalige omgeving en daardoor is alles sowieso duurder. Heel de landbouw kleinschalig maken, is allicht niet mogelijk. Maar we moeten anders gaan werken om die extreme prijsdruk weg te nemen. Waarom moet alles bijvoorbeeld steeds meer geautomatiseerd worden terwijl zoveel mensen niets omhanden hebben?

Zelf neem ik bewust een risico door op een natuurlijke manier te werken. Als het tegenzit, verdien ik heel weinig. Daarom heb ik een plan B: ik geef wijnopleidingen en ik werk als consultant – voor andere wijnhuizen in binnen- en buitenland.

Duurzaamheid helpt zeker en vast om topwijnen te maken. Alle grote wijnen worden zo puur mogelijk geproduceerd. Ik schep een zo rijk mogelijke basis en laat de wijn zich volgens zijn eigen talenten ontwikkelen. Om tot een maximale complexiteit te komen gebruik ik geen additieven, vertrek ik van uiteenlopende variëteiten, pluk ik de druiven op verschillende momenten, kies ik voor wilde gisting en gebruik ik oude vaten. Maar uiteindelijk laat ik de wijn zelf beslissen hoe hij wordt. Kontreir 2020 ligt nu nog op vat, en hoe goed die wordt, kan ik nog niet zeggen. Voor dit jaar weet ik zelfs niet of er een Kontreir inzit. Het was een moeilijk jaar, maar de druiven hangen er goed bij en er komen nog mooie dagen. Ik kan het echt niet voorspellen. Dat is nu eenmaal zo als je op een natuurlijke manier werkt."

Hoe beperk ik mijn impact op de natuur zoveel mogelijk? Ik stel me op als een deel van de natuur, eerder dan te proberen ze te controleren.

Patrick Nijs, wijnbouwer

Maakt de klimaatverandering van het Hageland een ideale wijnstreek? 

“Dat is te kort door de bocht. Hogere temperaturen en meer zon zijn positief, maar het weer is veel wispelturiger geworden. Het slaat soms extreem om, we krijgen te maken met hittegolven of hagelbuien. De winters zijn vaak niet meer koud genoeg om insecten in toom te houden. Er zijn meer onvoorspelbaarheden en momenten waarop het fout kan lopen. Daardoor is wijn maken nu veel moeilijker. Gelukkig is onze kennis hier in België aanzienlijk toegenomen.”

Je wijngaarden in het Hageland liggen vrij afgelegen, maar wel langs een wandelroute. Wil je hier iets mee doen? Wandeltoerisme is allicht de meest duurzame vorm van reizen.

“Toerisme en duurzaamheid gaan niet altijd hand in hand, maar zolang je vooral bezoekers uit eigen land aantrekt, zie ik mooie kansen. Wijn is een grote troef voor het Hageland en er is veel interesse. Dat merk ik in onze Wijnfaktorij in Antwerpen, waar bezoekers de brochure van de Houwaartse bergwandeling graag meenemen. Zo ontdekken de Antwerpenaars de glooiende heuvels van ons eigen Toscane. 
Mijn nieuwe wijngaard Neerinckveld biedt de ruimte om wat grotere groepen te ontvangen. We gaan er ook appels, kweeperen en cassis telen – een experiment met permacultuur. Binnen vier à vijf jaar kunnen we er de eerste druiven oogsten. Duurzaamheid is ook geduld hebben.”
 

foto
Proximus

Artikel uit publicatie

ING
Proximus
SD  Worx
Logo Premed
Logo Randstad