Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Duurzaam wonen: goed voor comfort, klimaat en factuur
Onder constructie
  • 29/03/2019

Duurzaam wonen: goed voor comfort, klimaat en factuur

Veel Vlamingen zijn geboren met de spreekwoordelijke baksteen in de maag... maar die mag gerust wat duurzamer. De gebouwen in België presteren op energievlak barslecht. Alle cijfers tonen aan dat onze woningen sterk verouderd en bijzonder energieverslindend zijn. "We moeten nu écht wel dringend aan de slag om onze woningen klaar te maken voor een koolstofarme toekomst. Hiermee verhogen we tegelijk ook het comfort en halen we de energiefactuur naar beneden", dat zegt Klaas Nijs, senior adviseur klimaat en energie van Voka.

Energie under constructionDe cijfers spreken voor zich: België kampt met een verouderd gebouwenpark, dat voor de helft dateert van voor 1970 (het begin van de oliecrisissen). Meer dan driekwart van de woningen is daarbij gebouwd zonder aan enige energiewetgeving te moeten voldoen. In Europees perspectief scoort Vlaanderen dan ook bijzonder slecht voor het energieverbruik in bestaande gebouwen:

  • Volgens de Europese Commissie verbruiken Belgische woningen nog steeds 70% meer energie dan het Europese gemiddelde. 
  • Belgische woningen scoren dan ook slechter op isolatievlak dan alle andere EU-lidstaten, met uitzondering van het zuiderse Spanje, Italië en Griekenland (en de dwergstaten Malta en Cyprus).
  • In 60% van de Vlaamse woningen is voor minstens één dak de isolatie afwezig (of onbekend), maar bij veel woningen waar er wel isolatie aanwezig is, schiet het niveau sterk tekort. Nochtans is het isoleren van een dak een maatregel met een snelle terugverdientijd en een relatief eenvoudige uitvoering.

De gebouwen in Vlaanderen zijn bovendien ook goed voor ongeveer een derde van de broeikasgasuitstoot waar Vlaanderen verantwoordelijk voor is. Ondanks die wetenschap en veel communicatie-initiatieven, daalde de renovatiegraad de afgelopen jaren, en moet ze ondertussen al meer dan verviervoudigen om nog op schema te geraken voor de klimaatdoelstellingen voor 2050.

Actie nodig

Het is gelukkig niet enkel kommer en kwel, er is ook goed nieuws weet Klaas Nijs: "Het gebouwenbestand aanpakken, levert alleen maar baten op, en dat voor alle betrokkenen. En dat een omslag ook in Vlaanderen mogelijk is, hebben we al bewezen met het succesverhaal van de EPB-normen voor nieuwbouw. Via een geleidelijke verstrenging van de energieprestatie-eisen mag Vlaanderen zich daarin ondertussen een koploper noemen in Europa."

Vlamingen tonen zich dus bereid om inspanningen te leveren voor een duurzamer gebouwenbestand, toch zeker voor wat de nieuwbouw betreft. Klaas Nijs: "We mogen gerust trots zijn op dit beleid, dat tot nog toe ambitie heeft weten te verzoenen met haalbaarheid en aanvaardbaarheid."

"We moeten trouwens erkennen dat inzake renovatie de Vlaamse regering in de laatste legislatuur stappen vooruit heeft proberen te zetten. Zo is de fiscaliteit hier en daar gewijzigd en werden in de Vlaamse klimaat- en energieplannen voor het eerst voorzichtige stappen richting renovatieverplichtingen van woningen en kantoren aangekondigd. Een sloop- en herbouwpremie moet in 2019 zorgen voor een verhogingen van de vernieuwingsgraad bij woningen die op energie- en comfortvlak dermate slecht presteren dat het logischer is ze volledig te vervangen. De woningpas en het EPC+ zijn vooruitstrevende instrumenten die de komende jaren hopelijk nog veel vruchten zullen afwerpen", zegt Klaas Nijs.

Maar de volgende Vlaamse coalitie zal alsnog een stevig tandje bij moeten steken wil ze de doelstellingen binnen bereik brengen. Klaas Nijs: " Daarbij zal de concrete implementatie van de renovatieverplichting uit het Vlaams Klimaat- en Energieplan een belangrijke eerste stap zijn. Effectieve controle en handhaving moeten ervoor zorgen dat er net zoals bij nieuwbouw ook in de renovatiepraktijk vooruitgang wordt geboekt. Maar ook de fiscaliteit moet verder hervormd worden, enerzijds om diegenen die stappen vooruit zetten daar fiscaal voor aan te moedigen (bijvoorbeeld via een hervorming van de woonbonus), anderzijds om de kosten voor renovatie zo beperkt mogelijk te houden (bijvoorbeeld door toepassing van het btw-tarief van 6% sloop en heropbouw in heel Vlaanderen in plaats van enkel voor dertien steden). Het Renovatiepact moet aangescherpt en versterkt worden."

Meer over voorstellen over hoe we van ons gebouwenpark een klimaattroef maken lees je in de Voka Paper 'Duurzaam (ver)bouwen'.

Contactpersoon

Klaas Nijs

Senior adviseur energie en klimaat

VZW - NBN
VZW - vGD
ING
SD Worx