Dubbelinterview: warm hart voor ondernemerschap

09/11/2018 , sandy.panis@voka.be

Op 7 november heeft Paul Kumpen de voorzittersfakkel van Voka doorgegeven aan BASF-topman Wouter De Geest. Paul Kumpen, die bekend staat als 'bruggenbouwer', heeft hiermee een sterke captain of industry naar voren geschoven om de komende drie jaar aan het roer te staan van Voka en de ondernemingen in Vlaanderen. Tijd voor een kennismakings- en afscheidsgesprek. 

Voorzitters
Paul Kumpen en Wouter De Geest ©Bart Dewaele

Ze kennen elkaar al jaren, Paul Kumpen en Wouter De Geest. Als twee prominente Vlaamse ondernemers kwamen ze elkaar regelmatig tegen: bij het vroegere Vlaams Economisch Verbond (VEV), de Kamers van Koophandel en andere netwerkorganisaties. Wouter De Geest was er getuige van hoe Paul Kumpen mee aan de doopvont stond van Voka. "Toen al zag ik hem als een man die verbindt", zegt Wouter De Geest. "En dat mag je in mijn geval ook letterlijk nemen", vertelt hij, "want voor BASF heeft hij in Duitsland twee van onze terreinen, die gescheiden waren door de Rijn, verbonden met tunnels."

"We hebben elkaar gaandeweg leren kennen als soortgenoten", zo omschrijft Paul Kumpen de relatie. "We zijn ondernemers. We praten over werk. En zo ontdek je dat je dezelfde waarden deelt, dat je beiden nadenkt over maatschappelijke kwesties en dat er ook gedeelde interesses zijn buiten het werk."

Motto

Paul Kumpen heeft als motto 'Dromen, durven, doen en doorzetten.'. "Eigenlijk hoort daar nog een extra werkwoord bij: 'denken'. Ik geef dat advies vaak mee aan jonge mensen. Als ondernemer droom je van iets. Je wil iets maken, iets realiseren. Maar in het begin is dat nog iets embryonaals. Dan moet je durven, maar ook heel goed nadenken. Want het kan altijd verkeerd uitpakken. Je moet je daartegen wapenen, mentaal op voorbereiden. Maar falen is niet erg als je leert uit je fouten: de ervaring van succesvolle ondernemers is vaak gebaseerd op mislukkingen. Ze hebben geleerd om te doen en door te zetten."

Is er ook ruimte voor dromen en risico's nemen in een groot bedrijf als BASF?

Wouter De geest: "Het is net heel belangrijk om in een groot bedrijf te kunnen dromen. Want dat heeft te maken met passie. Als je passie hebt in je werk, dan ga je dat ook goed doen. Als je passie kunt delen met anderen, dan krijg je focus. Ook durven is belangrijk in een groot bedrijf. Want als niemand durft te ondernemen, dan krijg je inertie. Dan wacht iedereen af totdat er gezegd wordt wat er moet gebeuren. En ik ben ook blij dat Paul ook 'doorzetten' vernoemt: want dat is belangrijk. Je moet kunnen leren uit je fouten, je moet die ervaring delen met elkaar, en zo haal je snelheid. Het zijn stuk voor stuk werkwoorden die voor iedereen gelden, ook buiten het werk."

Engagement

En dan krijg je als druk bezette ondernemer plots de vraag om voorzitter te worden van Voka. Zie je het dan als je plicht om daarop in te gaan? Wouter De Geest: "Ik zou het geen 'plicht' noemen, want dat wordt vaak geassocieerd met een last. Ik voelde me in eerste instantie nederig. Waarom ik? In de loop der jaren heb ik zoveel fantastische ondernemers ontmoet die dit mandaat perfect zouden kunnen invullen. En dan komt het verantwoordelijkheidsgevoel. Want al die fantastische ondernemers kijken nu naar mij met verwachtingen. Maar het is een geruststelling dat ik kan bouwen op het werk van mijn voorgangers. Ik zal drie jaar de weg voortzetten die Voka aan het maken is. De drijfveer om uiteindelijk 'ja' te antwoorden, is dezelfde drijfveer om te ondernemen. Als je ervan uitgaat dat ondernemingen stuk voor stuk een missie, een doel hebben in de maatschappij, dan is de stap klein om als ondernemer ook buiten de eigen onderneming een maatschappelijk engagement op te nemen."

Paul Kumpen: "Dat is ook de reden waarom ik Wouter als voorzitter heb voorgedragen. Omwille van zijn expertise en ervaring - kijk naar het traject dat hij bij BASF al heeft afgelegd - maar ook omwille van zijn engagement in verschillende organisaties. Hij kent het VEV, de Kamers, hij zat in het bestuurscomité van Voka, was actief bij de sectoren. Hij zal al die ervaringen kunnen gebruiken. Zeker met de aankomende verkiezingen gaat hij een belangrijke periode tegemoet."

Partners

Een van de werven voor Paul Kumpen de afgelopen jaren was de vereenvoudiging van het werkgeverslandschap. Paul Kumpen: "Vergeet niet dat Voka ontstaan is op vraag van de ondernemingen om het werkgeverslandschap te vereenvoudigen. We hebben de afgelopen jaren de samenwerking met de sectoren, vandaag zijn dat er al zeventien, verstevigd. We zullen met de verkiezingen gemeenschappelijke standpunten naar buiten brengen. Ik droom er nu van om onze zuiderburen in Wallonië te inspireren om tot een structuur als Voka te komen. Want daar heb je ook een federatie van Kamers en met Union Wallonne des Entreprises (UWE) een structuur als het vroegere VEV. Ik ben al met verschillende Waalse collega's rond de tafel gaan zitten, en zij waren te vinden voor dat idee. Ik hoop dat dit idee bottom-up verder zal groeien."

Werkgever nemen ook deel aan het sociaal overleg. Paul Kumpen heeft tijdens zijn mandaag een aantal keren fel uitgehaald naar de vakbonden. Hij noemde ze op een bepaald moment zelfs 'failed unions'.

Wouter De Geest: "In een grote multinationale onderneming als BASF ken je de syndicale werking maar al te goed. Ik ook de verschillende modellen. In Duitsland, bijvoorbeeld is dat dat van 'de Mitbestimmung' (waarbij werknemers een rol spelen in de raad van bestuur van ondernemingen, nvdr). Ik stel ook alleen maar vast dat de relatie op de werkvloer enorm geëvolueerd is ten opzichte van pakweg twintig jaar geleden. En als je uitgaat van facts and figures, dan kun je je ogen niet sluiten voor een veranderende realiteit. Kijk bijvoorbeeld naar de digitalisering. We kunnen onze werknemers en ondernemingen enkel door deze transformaties loodsen als we dat samen doen, in dialoog. Uiteindelijk zitten we in hetzelfde bad: we delen het belang van een gezond functionerende onderneming war het goed is om te werken. Overigens, met de huidige krapte op de arbeidsmarkt zullen werkgevers geen werknemers kunnen aantrekken met arbeidsverhoudingen die stammen uit de vorige eeuw. We moeten proberen om de vakbonden, hun overkoepelende structuren, mee te krijgen in de fase van durven en doen. Dromen doen we uiteindelijk allemaal van hetzelfde."

Heeft Paul kumpen tot slot nog een wijze raad voor zijn opvolger? "Blijf wie je bent. En pas je ervaring toe in dit huis (lacht)."