Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Doorbreek de besmettingsketen niet met quarantaines maar met gerichte acties
  • 13/05/2020

Doorbreek de besmettingsketen niet met quarantaines maar met gerichte acties

Iedereen wil een heropflakkering van het coronavirus en zeker een tweede lockdown vermijden. Als inwoners nemen we onze verantwoordelijkheden op, onze bedrijven doen dat ook. Door haar huidige logica om te draaien, kan ook de overheid ervoor zorgen dat we besmettingsclusters krachtig de kop indrukken en tegelijk geen grote delen van de economie of samenleving nodeloos opnieuw stilleggen. 

De heropstartfase is aangevat, heel wat sectoren zijn weer volop aan de slag. Het debat gaat nu – terecht – over hoe we een heropflakkering kunnen voorkomen, met een tweede lockdown als worst case scenario. Met drie cruciale bijsturingen in haar aanpak, kan de overheid ook vermijden dat het zover komt.  

De kern van de zaak is het omdraaien van de logica. Tot aan de heropstart kwam isolatie en quarantaine voor alles (blijf in uw kot). Als we nu het best practice voorbeeld willen volgen van een zo vlotte en gezond mogelijke corona-exit, komt het element van totale isolatie laatst te staan. Wat komt er eerst? Een doordachte toepassing van een drietrapsraket:

  1. beschermingsmaatregelen;
  2. contact tracing & symptomatisch gerichte isolatie;
  3. brede, asymptomatische testing. 

Eén richtlijn bijgestuurd, maar nog werk aan de winkel 

Enkele dagen geleden heeft de overheid haar richtlijn voor contacten van besmette personen aangepast: i.p.v. iedereen die in contact komt binnen een gesloten ruimte (bedrijf, school, …) veertien dagen te isoleren, heeft men in rekening gebracht op welke afstand zulke contact plaatsvond, en of dit achter plexiglas gebeurde of niet. Pas als er minder dan 1,5 meter afstand was gedurende meer dan een kwartier, zonder barrière, dan word de isolatieprocedure opgestart wordt. Een goede zaak, want zo voorkom je dat ganse werkvloeren of andere groepen, soms zonder al te veel of nauw contact, terug moeten afhaken in de samenleving. 

Maar wat betreft andere, belangrijke bijsturingen blijven we op onze honger zitten, in elke schakel van de optimale strategie van de drietrapsraket: 

Trap 1: beschermingsmaatregelen 

We voorkomen besmetting in eerste instantie vooral via social distancing, de inzet van beschermingsmaterialen (plexiglas, mondmaskers…), andere circulatiestromen enz. Iedereen heeft zich hiertoe geëngageerd en de naleving van dit gedrag blijft het eerste aandachtspunt. De bijgestuurde richtlijn bevestigt dit. Ook bij contacten met een besmette persoon in een voertuig moeten we dezelfde logica doortrekken en vormen beschermingsmaatregelen de eerste stap: was er voldoende social distancing? Gebruikte men plexiglas of een andere afscheiding in het voertuig? Droegen beide personen een mondmasker? Bij veilige randvoorwaarden is een directe, langdurige isolatie niet aan de orde. 

“Bij veilige randvoorwaarden is een directe, langdurige isolatie niet aan de orde.”

Pieter Van Herck

Trap 2: Contact tracing en symptomatisch gerichte isolatie 

Het belang van contact tracing staat buiten kijf. Ook de isolatie van personen met een besmettingscontact die zelf symptomen vertonen, is evident. De consequentie is dat we de maatregelen en isolatie dan ook hard moeten maken, niet enkel op het werk, op school of in de publieke ruimte. Maar ook in de privésfeer binnen het gezin. Want dat zijn de contacten met het hoogste besmettingsrisico. De WHO, CDC e.a. raden al sinds de start van de crisis aan om ook binnen de familie of binnen één woning afstanden te respecteren, materialen te gebruiken, afzonderlijk te slapen, .... In het kader van de aanpak van besmettingsclusters wordt het tijd dat we ook die maatregelen hard maken bij mensen die symptomen vertonen. 

Trap 3: Brede, asymptomatische testen 

De huidige richtlijnen schrijven voor om enkel mensen met symptomen te testen, binnen een oude logica die uitgaat van een brede isolatie. Maar dit staat haaks op de best practice van testen tijdens heropstart en clusterdetectie. Recente publicaties in de medische, wetenschappelijke toptijdschriften zeggen maar één ding: het grootste risico op overdracht van besmetting doet zich voor tijdens de eerste dagen van besmetting en er is een grote groep in de bevolking die ondanks infectie geen symptomen vertoont. Dus moet je asymptomatische contactpersonen ook zo snel mogelijk beginnen testen. Dit was de succesfactor in landen als Taiwan of Zuid-Korea en ook de VS zetten nu in op een rapid response met massale uitbreiding van testen. Ook ons land heeft nu de testcapaciteit, en kan dit nog vrij vlot uitbreiden via de industrie, ziekenhuislabo’s en klinische biologie. Velen zijn vragende partij om deze rol bijkomend op te nemen.  

Test dus ook de contacten die (nog) geen symptomen vertonen en voorkom dat zij op de werkvloer of elders de besmetting doorgeven. De brede inzet van testen kan ook de isolatieperiode zo kort mogelijk houden als nodig. Want een periode van 14 dagen is niet meer nodig nadat iemand positief is getest (met corona). We spreken dan nog over een besmettelijke periode van 7 tot 10 dagen, afhankelijk van het feit of de symptomen langer aanhouden of niet. 

Laat ons dus inzetten op het performant toepassen van deze drietrapsraket  

  1. Breng beschermingsmaatregelen op locatie of tijdens vervoer in kaart 
  2. Isoleer effectief en symptomatisch gericht 
  3. Test breed en voorzie isolatieduur op maat 

Als er ondanks deze maatregelen nog besmettingshaarden als cluster groeien, dan moet er uiteraard wel ingegrepen worden via ruimere isolatie van de betrokkenen en hun omgeving. Maar ook dan moet het duidelijk zijn dat essentiële diensten, beroepen en sectoren onze samenleving draaiende moeten kunnen houden. Zij vormen dus een uitzondering op dit laatste redmiddel – wat de overheid nu in haar richtlijnen ook heel expliciet moet benoemen – zodat deze segmenten zich via alle andere veiligheidsinitiatieven kunnen beschermen, inclusief de strategie van de drietrapsraket. 

Contactpersoon

Pieter Van Herck

Senior Adviseur Welzijns- en Gezondheidsbeleid

VZW - BOL.COM
VZW - IMU FIT
ING
SD  Worx