Skip to main content

De nieuwe visboer

  • 30/06/2021

De duurzaamste vis ter wereld zwemt niet in een Noorse fjord, maar in een loods op het Oost-Vlaamse platteland. De Omegabaars eet vegetarisch en wordt gekweekt zonder noemenswaardige impact op zijn omgeving. 

Als duiker zag Stijn Van Hoestenberghe de nefaste invloed van onze visconsumptie op de biodiversiteit. Zelf was hij jarenlang actief in de viskweek. “Een goede oplossing, die ervoor zorgt dat er minder vis uit de zee wordt gehaald”, zegt hij zelf. “Toch gaat ook die sector niet vrijuit. Kweekvis wordt gevoed met wilde vis. Die is evengoed uit de zee afkomstig. Bovendien zijn kwekerijen vaak zeer vervuilend. De kooien met vissen liggen in fjorden of rivieren. Het afval stroomt gewoon het water in.”

Aan de KU Leuven schreef hij een doctoraat over duurzame viskweek. “Ik wou echt van nul beginnen en over de hele lijn de duurzame kaart trekken. Op zoek naar een vis die leeft op plantaardige voeding en die zich makkelijk in groep laat kweken, kwam ik uit bij de Australische Jade baars. Een volgende stap was het vinden van de juiste voedingsmix, zonder dierlijke producten. De vis is niet te duur en gezond, boordevol Omega 3-vetzuren. Daaraan dankt hij ook zijn naam.”

Na een investeringsronde om Aqua4C op te starten, bouwde Stijn Van Hoestenberghe z’n eigen kwekerij. Niet aan zee, maar op het erf van een oude boerderij in Kruisem, naast de tomatenserre van Tomato Masters, een van grootste serrecomplexen van België. 

“Niet toevallig, want voor mijn doctoraat had ik de koppeling van viskweek en tomatenteelt bestudeerd. Al het water dat we nodig hebben – ondertussen zo’n duizend kubieke meter per week – vangen we op via het dak van de tomaten­serres. Ons afvalwater wordt gezuiverd en gaat terug naar de buren om de tomaten te besproeien. De mest van de vissen wordt gebruikt als biogas in de winter en meststof in de zomer. De kweek gebeurt met andere woorden volledig circulair: niets gaat verloren.”

Schepnet met vis van bij Omegabaars

Ons afvalwater wordt gezuiverd en gaat terug naar de buren om de tomaten te besproeien.

Stijn Van Hoestenberghe

Zijn Omegabaars brengt hij via een grootwarenhuis en enkele kleinere afnemers aan de man. Een lokaal gekweekte vis, volledig bio, korte keten: onder druk van de milieubewuste consument waren sommige inkopers precies naar die kenmerken op zoek en hapten onmiddellijk toe.

“We kunnen 200 ton produceren per jaar. Voor een viskweker is dat relatief bescheiden, maar in Vlaanderen zijn we de grootste. Qua technologie behoren we echter tot de wereldtop.” 

Om winstgevend te worden dringt een schaalvergroting zich op. Op termijn zou Van Hoestenberghe in Europa graag een vijftal kwekerijen bouwen, die elk twee à drie keer groter zijn dan de opstelling in Kruisem. Dat zou uitzicht bieden op een grotere automatisatie en de schommelingen in de productie opvangen. 

Maar om die expansie te realiseren kiest Stijn Van Hoestenberghe niet voor de makkelijkste weg. Duurzaamheid is voor hem geen laagje vernis, maar een uitgangspunt. Verpakken in plastic vindt hij al te pijnlijk. Toegeven op de vegetarische voeding om de smaak van de vis bij te sturen, niet bediscussieerbaar. En lange afstanden overbruggen tussen de verschillende vestigingen zou de ecologische voetafdruk van het bedrijf vergroten. “Het is denken op lange termijn”, zegt hij. “Duurzaamheid en economie gaan hand in hand. Uiteindelijk kom je wel tot een proces dat rekening houdt met de uitdagingen waar de wereld voor staat. In onze dichtbevolkte regio zijn de natuurlijke hulpbronnen beperkt. Kennis en technologie zijn onze belangrijkste troeven. En wij gebruiken die om de hele sector vooruit te stuwen.”

IMU - Altez 0110
IMU - Sport Vlaanderen
VZW_IMU_GROUPS
ING
SD  Worx