Skip to main content

COLUMN - Verkeerde corona-lessen

  • 16/04/2020

De corona-crisis was de voorbije weken de aanleiding voor heel wat snelle analyses over ons economisch systeem. Sommigen zien in de crisis het overduidelijke bewijs dat we een veel grotere overheid nodig hebben, dat we ons verloren hebben in overdreven vrijemarktdenken, dat we te ver gegaan zijn met ons kapotbesparen en dat de globalisering te ver doorgeslagen is. Veel van die conclusies negeren nogal wat feiten over ons ‘systeem’. 

Voor wie het zou vergeten zijn, we hebben al een grote overheid. In 2019 bedroegen onze totale overheidsuitgaven meer dan 52% van het BBP, waarmee we tot de absolute top onder de industrielanden horen. In die zin is het nogal bizar om de huidige crisis te linken aan ‘overdreven vrijemarktdenken’ of een te kleine overheid. Ook het mantra van de voorbije jaren over de keiharde besparingen is misplaatst. De overheidsuitgaven namen de voorbije jaren af door lagere rentelasten en dalende uitgaven voor werkloosheid. De echte besparingsinspanningen bleven vrij beperkt. In de gezondheidszorg zijn inspanningen gedaan om de groei van de uitgaven te vertragen, maar in verhouding tot de hele economie waren de gezondheidsuitgaven nooit hoger dan vandaag. 

Ook het idee dat we af moeten van die globalisering en beter kunnen terugplooien op onszelf is te kort door de bocht. Volgens het Planbureau is ongeveer een derde van onze economische activiteit te danken aan de buitenlandse handel. Multinationals zijn een drijvende kracht achter onze productiviteitsgroei, de motor van onze welvaart. Terugplooien op onszelf impliceert lagere economische groei en een fors lager welvaartsniveau. Dat kan voor sommigen misschien goed klinken, maar die vergeten allicht dat onze hele welvaartsstaat, en dus ook onze gezondheidszorg, gefinancierd worden vanuit die economische groei. 

Uiteraard moeten we lessen trekken uit deze crisis. Voor de overheidsfinanciën moeten we eerder nagaan of we de middelen efficiënt genoeg inzetten op de juiste plaats, dan mikken op een veel grotere overheid. Voor de productie moeten we zeker een aantal zaken, zoals mondmaskers, zelf organiseren. Maar voor de meeste activiteiten moet de focus vooral liggen op het robuuster maken van de productieketens, onder meer niet afhankelijk zijn van één leverancier, eerder dan op vanalles terug zelf te gaan doen. Ook deze crisis kan lessen leren om onze economie sterker te maken, maar met overhaaste conclusies die niet gebaseerd zijn op feiten schieten we niets op.

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW - eATA 2021
IMU salesforce
VZW - Take The Lead
IMU - LOOK&FIN
VZW - DigiChambers 2021
ING
SD  Worx