Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • COLUMN - Verdubbel de overheidsinvesteringen (op z’n minst)
  • 29/04/2020

COLUMN - Verdubbel de overheidsinvesteringen (op z’n minst)

De coronacrisis slaat een gat in de overheidsfinanciën. Volgens het IMF klimt het begrotingstekort dit jaar naar 9% van het bbp. De overheidsschuld klimt daardoor richting 120% van het bbp, terug naar het niveau van zo’n 20 jaar geleden. Belangrijk daarbij: toen bedroegen de rentebetalingen op die schuld 7,5% van het bbp, vandaag is dat nog geen 2%. 

Gentse en Leuvense professoren gaven al aan dat onze overheden zich over de schuld niet al te veel zorgen moeten maken. Dat klopt onder drie voorwaarden: de rente blijft laag, de crisisuitgaven zijn tijdelijk en vooral de economische groei raakt terug op peil. Voor die lage rente kunnen we rekenen op de ECB. De andere twee voorwaarden liggen moeilijker. 

Malaise tegengaan

Overheden moeten een economische malaise actief tegengaan, onder meer met extra uitgaven. Bedoeling is wel dat die uitgaven na de crisis opnieuw teruggeschroefd worden. Dat blijkt in België nogal tegen te vallen. Eerdere crisissen zorgden telkens voor een structurele stijging van de overheidsuitgaven, het meest opmerkelijk met de dubbele recessie van de financiële crisis en de eurocrisis. Aan het einde daarvan, in 2013, lagen de primaire overheidsuitgaven 8% van het bbp hoger dan in 2007. Een herhaling daarvan zou onze overheidsfinanciën wel in moeilijkheden brengen. 

Daarnaast is het essentieel om de economische groei terug op peil te krijgen. Ondanks beweringen uit sommige hoeken dat we beter af zijn met tragere of zelfs zonder economische groei, is die laatste de beste manier om onze overheidsfinanciën op langere termijn terug op orde te krijgen. Bovendien is het de enige realistische manier om onze huidige welvaartsstaat overeind te houden. 

Groei stimuleren

In die zin doen onze overheden tot nog toe te weinig om de groei op te krikken. Andere Europese landen gaan duidelijk verder met stimulusmaatregelen. De voor de hand liggende kandidaat om meer op in te zetten zijn overheidsinvesteringen. Al decennia lang investeren onze overheden te weinig, en zowat de helft van een topland als Zweden. Vandaag kan de overheid lenen aan lage rentes (0,7% op 30 jaar) en daarmee ons groeipotentieel opkrikken. Op die manier betalen productieve overheidsinvesteringen zichzelf terug. 

Onze overheden zullen de komende maanden nog heel wat meer uit de kast moeten halen voor onze economie. Als ze dat verstandig aanpakken hoeft dat geen probleem te zijn voor de gezondheid van onze overheidsfinanciën. Het gevaar dat we uit deze crisis komen met structureel hogere overheidsuitgaven en lagere groei is evenwel verontrustend reëel.

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

VZW_IMU_Orange
IMU_Altez_1/04
VZW - IMU - Multiburo
ING
SD  Worx