Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • COLUMN - De motor van onze welvaart sputtert
  • 04/03/2020

COLUMN - De motor van onze welvaart sputtert

De voorbije weken kregen we een professor die beweerde dat de vergrijzingsfactuur geen probleem was omdat we toch productiever worden en werd er nog eens gepleit voor een collectieve arbeidsduurvermindering die we ook makkelijk zouden kunnen betalen dankzij de productiviteit. In theorie kan een hogere productiviteit inderdaad al dat soort plannen financieren. Maar in de praktijk vertraagde onze productiviteitsgroei spectaculair. 

Als we na 2000 de gemiddelde productiviteitsgroei van de periode 1980-2000 hadden kunnen aanhouden, dan lag onze welvaart vandaag ruim een kwart hoger. Dat komt overeen met 120 miljard in euro’s van vandaag extra. Maar die miljarden kwamen er dus niet doordat de productiviteitsgroei spectaculair vertraagde. Die is teruggevallen van nog meer dan 4% per jaar in de jaren 70 naar minder dan 0,5% in de voorbije jaren. Op die manier wordt het uiteraard veel moeilijker om nieuwe initiatieven te financieren

Productiviteitsgroei cruciaal voor vergrijzingsfactuur

Een sterkere productiviteitsgroei wordt cruciaal om de vergrijzingsfactuur op te vangen. In haar ramingen van die factuur rekent de Studiecommissie voor de vergrijzing al op een herstel van de productiviteitsgroei: terug naar 1,5% tegen 2050. Wie ervan uitgaat dat we de vergrijzing makkelijk kunnen opvangen met productiviteit hoopt dus eigenlijk op een nog sterkere versnelling van die groei. Als het herstel van de productiviteitsgroei blijft hangen op 1%, wat ook al een trendbreuk vereist met de dynamiek van de voorbije decennia, dan verdubbelt de vergrijzingsfactuur. De Studiecommissie heeft geen ramingen over wat er met de vergrijzingsfactuur gebeurt als de productiviteitsgroei op het huidige niveau blijft hangen of volledig stilvalt, maar het vereist weinig verbeeldingskracht om in te zien dat onze huidige welvaartsstaat in zo’n scenario onbetaalbaar wordt. Anderzijds is het opkrikken van de productiviteitsgroei meteen ook de minst pijnlijke manier om de vergrijzingsfactuur en allerlei andere plannen te financieren.  

“Productiviteitsgroei moet de absolute prioriteit van het beleid zijn.”

Bart Van Craeynest

Economische groei afhankelijk van productiviteit

Nog volgens de Studiecommissie moet 86% van de economische groei in de komende 50 jaar van de productiviteit komen. Productiviteitsgroei moet dan ook de absolute prioriteit van het beleid zijn. De lijst met recepten daarvoor is lang: 

  • meer overheidsinvesteringen, 
  • meer innovatie, 
  • meer concurrentie, 
  • meer internationalisering, 
  • meer flexibiliteit op arbeids- en productmarkten,
  • meer levenslang leren, 
  • meer ondernemerschap, 
  • … 

Dat soort recepten komt vandaag helaas veel te weinig aan bod in het publieke debat.    

Contactpersoon

Bart Van Craeynest

Hoofdeconoom

Artikel uit publicatie

ING
SD  Worx