Brexit: EU is klaar, maar durven Britten te springen?

05/12/2018 , Gilles Suply - EU en Internationaal ondernemen

Na een uitputtingsslag van iets minder dan twee jaar slaagden de Europese en Britse onderhandelaars er eindelijk in om een akkoord op tafel te leggen over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. Deze deal ratificeren is cruciaal om een status quo transitieperiode vanaf 29 maart volgend jaar te garanderen en het risico op een harde brexit - met alle chaos vandien - definitief van tafel te vegen.

  • De Europese en Britse onderhandelaars zijn er eindelijk in geslaagd om een akkoord op tafel te leggen.
  • Premier May is volop bezig met een ultiem offensief om in het Britse parlement een meerderheid achter zich te scharen.
  • Ondanks de stroomversnelling waarin de onderhandelingen zijn geraakt, is het risico op een no-dealscenario nog steeds groot.
  • Bedrijven moeten zich voorbereiden op een rampscenario en nu al maatregelen nemen.

De EU slaagde erin om al op 25 november dit terugtreDeal of geen dealkkingsakkoord te ratificeren in de Europese Raad. Aan de Europese zijde volgt nu nog de ratificatie door het Europees Parlement, waar er algemeen verwacht wordt dat het akkoord met een ruime meerderheid goedgekeurd zal worden. Maar het Britse Parlement moet het terugtrekkingsakkoord natuurlijk ook ratificeren. Dat zal wellicht een ander paar mouwen zijn. 

Afgelopen week werd beslist dat de stemming in het Britse Lagerhuis zal plaatsvinden op 11 december. De Britse premier Theresa May is nu volop bezig met een ultiem offensief om een meerderheid achter zich te scharen, zodat het terugtrekkingsakkoord ook door de Britten formeel geratificeerd kan worden. Dat zou stabiliteit garanderen op de korte termijn en ook toelaten om daarna de onderhandelingen over de definitieve toekomstige relatie tussen de EU en het VK op te starten, zodat die duidelijk is eens de transitieperiode voorbij is.

Experts verwachten echter dat het terugtrekkingsakkoord niet door het Britse Parlement zal geraken op 11 december. In haar eigen partij heeft May af te rekenen met notoire ‘brexiteers’ die vinden dat het VK nog steeds te veel soevereiniteit afstaat aan de EU. De coalitiepartner van premier May, de Noord-Ierse unionistische partij, vindt dan weer het speciale statuut van Noord-Ierland in het akkoord onaanvaardbaar. Ze vreest dat deze Britse deelstaat te ver zou wegdrijven van de rest van het Verenigd Koninkrijk. 

Een wisselmeerderheid door de steun van parlementsleden uit de oppositie, in het bijzonder Labour, is wellicht niet haalbaar. De partijleider van Labour, Jeremy Corbyn, heeft immers al duidelijk aangegeven dat het akkoord zijn steun niet geniet. Er wordt verwacht dat May er zal in slagen om enkele stemmen uit Labour te ontfutselen, maar dat dit ruimschoots onvoldoende zal zijn om aan haar wisselmeerderheid te geraken.

Wat er gebeurt indien de deal wordt weggestemd in het Britse Lagerhuis op 11 december, is pure speculatie. Theresa May kan trachten terug te keren naar Brussel om in de marges de deal nog wat te heronderhandelen om op de valreep toch nog een meerderheid in het Brits Parlement te vinden net voor de ultieme brexitdeadline van 29 maart 2019. Indien de deal met een overweldigende meerderheid wordt weggestemd, is het evenwel mogelijk dat niet alleen de deal maar ook May zelf sneuvelt. Nieuwe verkiezingen zijn in dat geval niet uit te sluiten. Een nieuw, tweede referendum rond de brexit evenmin.

“De enige zekerheid die bedrijven vandaag hebben, is onzekerheid.”

Daarom is de enige zekerheid die bedrijven vandaag hebben onzekerheid. Ondanks de stroomversnelling waarin de onderhandelingen zijn geraakt de afgelopen weken, is het risico op een nodealscenario op 29 maart volgend jaar nog steeds groot.

Bedrijven moeten zich dan ook voorbereiden op dit rampscenario en nu reeds actief maatregelen nemen om de mogelijke neveneffecten van een no-dealscenario op te vangen. Zulke maatregelen uitvoeren gaat helaas vaak gepaard met kosten. Afwachten en vervolgens geconfronteerd worden met een no deal zal bedrijven echter wellicht met exponentieel meer kosten opzadelen. 

De woorden van de Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier blijven dan ook jammer genoeg nog altijd relevant: “Hoop op het beste maar bereid je voor op het ergste.”

Gilles Suply - Adviseur EU & Internationaal ondernemen - gilles.suply@voka.be - 0474 66 33 98