Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Brexit: contouren van een omvattend akkoord absoluut nog niet in zicht
  • 20/05/2020

Brexit: contouren van een omvattend akkoord absoluut nog niet in zicht

Waar de brexit-discussie top of mind was in heel wat Europese hoofdsteden in het begin van dit jaar, werd deze uitdaging steeds meer naar de achtergrond verschoven om volop te kunnen focussen op de bestrijding van het coronavirus. Nu de heropstart geleidelijk aan wordt doorgevoerd doorheen Europa, lijken de brexit-onderhandelingen ook weer uit een winterslaap te ontwaken. Hieruit blijkt vooral dat de coronacrisis geenszins de patstelling tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk heeft doorbroken. Het risico op een tweede economische crisis begin 2021 is dan ook niet ondenkbaar.

30 januari 2020 lijkt ondertussen een eeuwigheid geleden. Het was nochtans een belangrijke mijlpaal in de afwikkeling van de brexit. Op die dag trad het terugtrekkingsakkoord in werking en werd de tweede onderhandelingsfase afgetrapt over de toekomstige relatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk (VK). De deadline van die tweede onderhandelingsfase was 31 december 2020 met een mogelijkheid voor het VK om voor juni een verlenging van de onderhandelingen aan te vragen tot maximum twee jaar. De uitkomst van deze onderhandelingen is voor de Vlaamse bedrijfswereld nog belangrijker dan de onderhandelingen rond de terugtrekking: deze zal immers bepalen op welke manier er in de toekomst handel gedreven zal worden met het VK.

Voor de coronacrisis hield het VK halsstarrig vast aan de deadline van 31 december: zij wilden absoluut geen verlenging aanvragen. Dit betekende dat op minder dan een jaar tijd een omvattend akkoord onderhandeld én geratificeerd moest worden, een enorme uitdaging, wetende dat de onderhandelingen voor het vrijhandelsverdrag tussen Canada en de EU 7 jaar geduurd hebben. 

Die uitdaging is nu nog een stuk groter geworden. Zo is er de afgelopen maanden amper vooruitgang geboekt, mede door de coronacrisis. Zo waren bijvoorbeeld zowel de Britse premier Boris Johnson alsook de Europese hoofdonderhandelaar Michel Barnier besmet met het coronavirus. De Europese regeringsleiders hadden bovendien andere katjes te geselen. Het doorhakken van de grote politieke knopen was in een dergelijke context bijzonder moeilijk. Hierdoor is de tijdspanne van de onderhandelingen nog korter geworden maar de Britten zijn nog steeds virulent tegen een verlenging van de onderhandelingen.

De discussie lijkt vooral spaak te lopen op de gelijke speelveld voorwaarden. Paradoxaal genoeg zouden de EU en het VK het erover eens dat het gelijke speelveld gegarandeerd moet worden op verschillende vlakken, in het bijzonder omtrent staatssteun. Het VK wil zich echter niet inschrijven in bepaalde Europese regelgevende kaders met betrekking tot het gelijke speelveld omdat dit de Britse soevereiniteit zou aantasten. Voor de EU is het wel uitermate belangrijk dat er duidelijke en afdwingbare engagementen rond het gelijke speelveld worden opgenomen in het akkoord, in plaats van loutere intentieverklaringen gebaseerd op algemene principes. 

Na een teleurstellende derde onderhandelingsronde over de toekomstige relatie vorige week waarin bovenstaande zaken werden vastgesteld, worden de onderhandelingen terug aangevat op 4 juni. Later die maand vindt er dan ook nog een belangrijke top plaats met de regeringsleiders van de EU lidstaten en het VK om de stand van zaken in de onderhandelingen te evalueren. Het vermoeden is dat er tegen die top weinig schot in de zaak zal komen.
Het zal van cruciaal belang zijn dat de onderhandelingen in de tweede helft van 2020 in een stroomversnelling geraken. Gebeurt dit niet, neemt het risico op een zogenaamde harde brexit met invoerheffingen weer toe.

Afgaande op de eerste onderhandelingsfase rond de terugtrekking kan de toenemende tijdsdruk alvast helpen om politieke knopen door te hakken. Het is echter nog steeds gissen hoe hard de Britse premier Boris Johnson het werkelijk wenst te spelen. In een dergelijke zeer onzekere context, doen bedrijven er goed aan om zich nog steeds voor te bereiden op een harde brexit scenario.

Contactpersoon

Gilles Suply

Adviseur Europese Zaken & Internationaal Ondernemen

VZW - Digitaal Dossier - EdTech
ING
SD  Worx