Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Beschermingsregels fnuiken kansen tijdelijke natuur
Tijdelijke natuur
  • 25/10/2017

Beschermingsregels fnuiken kansen tijdelijke natuur

Als een bedrijf zijn kansen gaaf wil houden om later uit te breiden, koopt het soms een nabijgelegen stuk industriegrond op. Wanneer dat terrein dan ongemoeid wordt gelaten, kan zich daar spontaan natuur ontwikkelen. Maar dat heeft gevolgen. Want als het bedrijf in kwestie later wil overgaan tot de realisatie van de gronden, moet ze naast een bouwvergunning eventueel ook een kap- en/of een natuurvergunning aanvragen. Daarbij bestaat het risico dat het verwijderen van bomen of natuur gecompenseerd moeten worden. Om zich al die moeite te besparen, laten vele bedrijven hun braakliggende terreinen regelmatig maaien, zodat de natuur geen kans krijgt om zich spontaan te ontwikkelen.

  • Omzendbrief Schauvliege bepaalt juridisch kader waarbinnen tijdelijke natuur mogelijk is.
  • Maar Europese Vogel- en Habitatrichtlijn kan stokken in de wielen steken.
  • Om echt zeker te zijn dat tijdelijke natuur uitbreidingsplannen niet fnuikt, moet Europese regelgeving aangepast worden.

Velen vinden dat jammer en stellen dat deze gronden de natuur van dienst kunnen zijn, ook al is dat misschien van tijdelijke aard. Tegenwoordig duikt daarom het idee van ‘tijdelijke natuur’ meer en meer op. Dit concept, dat komt overgewaaid vanuit Nederland, wil het mogelijk maken dat zich op braakliggende stukken grond voor wonen en industrie in afwachting van de realisatie van de uiteindelijke bestemming voorlopig natuur kan ontwikkelen, met de garantie dat deze later weer weggenomen mag worden.

“Een omzendbrief kan de problemen niet oplossen, maar kan wel wijzen op de risico’s en hun gevolgen.”

Vorige maand rapporteerden de media dat voor de Philips-site in Turnhout een vergunnintijdelijke natuurg werd verleend met toepassing van het concept tijdelijke natuur. Het wordt dus al in de praktijk toegepast. Daarom ook werkt minister Schauvliege momenteel aan een omzendbrief ter verduidelijking van het juridische kader waarbinnen tijdelijke natuur zich afspeelt. Voka is ook voorstander van zo’n rondschrijven, op voorwaarde dat het klare taal spreekt en initiatiefnemers correct informeert over de gevaren. Want deze risico’s zijn wel degelijk aanwezig. Een initiatiefnemer heeft immers een fundamenteel probleem zodra zich op het terrein een diersoort (of een habitat) komt vestigen die Europees beschermd is en die voorkomt op de rode lijst van zeldzame soorten. In dat geval wordt een bom gelegd onder de toekomstige uitbreidingsplannen. De eventuele aanwezigheid van Europees beschermde habitats en soorten op een terrein met tijdelijke natuur wordt nog problematischer doordat de meeste beschermde soorten en habitats in Vlaanderen vandaag in een ongunstige staat van instandhouding verkeren zodat een aantasting van deze natuurwaarden verboden is. (Onze situatie verschilt wat dat betreft sterk met die van Nederland.)

Bovendien is het vandaag onduidelijk en onzeker of een rechter het principe zal aanvaarden dat een vergunning wordt verleend voor 10 jaar of langer om nieuw bijgekomen natuur te verwijderen. Om dit risico in te beperken, zouden geen algemene afwijkingen worden toegestaan, maar moet de vergunning specifiek aangeven welke natuur verwacht wordt en dus nadien verwijderd mag worden. Maar het blijft onduidelijk of de rechtspraak deze werkwijze zal aanvaarden en daar bovenop komt het risico dat zich tijdelijke natuur ontwikkelt die niet voorspeld werd en waarvoor geen afwijking werd voorzien. Tijdelijke natuur is immers gebaseerd op theoretische voorspellingen van experts. Het risico bestaat dat onverwachte beschermde soorten zich vestigen, die de initiatiefnemer dus niet zomaar mag verwijderen.

De oplossing voor deze problemen moet vooral vanuit Europa komen dat daarvoor de Vogel- en Habitatrichtlijn moet wijzigen en een regelgevend kader moet creëren voor tijdelijke natuur. Daar kan Vlaanderen niet veel aan doen. Een omzendbrief kan de problemen niet oplossen, maar kan wel klaar en duidelijk wijzen op de risico’s en hun gevolgen, zodat een bedrijf met kennis van zaken in zulk avontuur stapt.

Steven Betz - Senior Adviseur Milieu & Ruimtelijke Ordening - steven.betz@voka.be - 0475 85 03 16

Contactpersoon

Steven Betz

Senior adviseur milieu & ruimtelijke ordening

VZW - De Tijd - Podcast
DigiChambers
VZW - Look&Fin
VZW - IMU - Polestar
ING
SD  Worx