Belgische bedrijven gewrongen tussen de Amerikaanse handelssancties tegen Iran en de Europese antiboycotmaatregelen

09/08/2018 , jolyce.demely@voka.be

Op 8 mei besliste president Trump om uit het internationaal akkoord over het Iraans nucleair programma te zullen stappen. In een eerste fase zouden vroeger bestaande sancties opnieuw worden ingevoerd, maar later volgen er nog extra sancties tegen Iran. Ook Belgische bedrijven komen hierdoor in moeilijkheden. Bedrijven die verder handel voeren met Iran lopen het gevaar om op een Amerikaanse blacklist te komen en dreigen dus ook moeilijkheden te ondervinden om naar de VS te exporteren of toegang te krijgen tot het Amerikaanse financiële systeem.

De EU probeert haar bedrijven te beschermen tegen deze Amerikaanse wet door terug te vallen op de blocking regulation. Die blokkeringsregels proberen deze extraterritoriale handelsbeperkingen tegen te gaan door naleving van de buitenlandse handelsbeperkingen te verbieden. Er zijn weliswaar nog grote vraagtekens bij de bescherming die deze blocking regulation wenst te bieden en het lijkt er op dat de EU en de VS nogmaals in een diplomatieke krachttoer zullen verwikkeld geraken over de gevolgen van de Amerikaanse sancties voor de Europese bedrijven. Veel Europese bedrijven voelen zich daarom toch genoodzaakt om vanaf 6 augustus niet langer zaken te doen met Iran.

De handelssancties

De sancties worden in twee golven ingevoerd. Sancties die opnieuw geïntroduceerd werden op 6 augustus 2018:

  • sancties bij de aankoop of verwerving van Amerikaanse dollarbiljetten door de Iraanse regering;
  • sancties tegen de Iraanse handel in goud of edele metalen;
  • sancties op de directe of indirecte verkoop, levering of overdracht aan of vanuit Iran van grafiet, onbewerkte of half-afgewerkte metalen, zoals aluminium en staal, steenkool en software voor de integratie van industriële processen;
  • sancties op belangrijke transacties verband houdende de aankoop of verkoop van Iraanse Rials of het aanhouden van aanzienlijke fondsen of rekeningen buiten het grondgebied van Iran, die in Iraanse Rial worden aangeduid;
  • sancties bij de aankoop, inschrijving op of hulp bij de uitgifte van de Iraanse staatsschuld;
  • sancties tegen de Iraanse automobielsector.

De volgende machtigingen worden ook ingetrokken:

  • de invoer in de Verenigde Staten van Iraanse tapijten en voedingsmiddelen en bepaalde daarmee samenhangende transacties in gevolge de algemene licenties zoals vastgesteld in de Amerikaanse “Iranian Transactions and Sanctions Regulations”, 31 C.F.R. deel 560 (ITSR);
  • ondernomen activiteiten ingevolge specifieke licenties uitgevaardigd in relatie met de Amerikaanse “Statement of Licensing Policy for Activities Related to Export or Re-export to Iran of Commercial Passenger Aircraft and Related Parts and Services (JCPOA SLP)”;
  • ondernomen activiteiten ingevolge de algemene licentie I gerelateerd aan voorwaardelijke contracten voor activiteiten die in aanmerking komen voor autorisatie volgens de JCPOA SLP.

Sancties die opnieuw zullen geïntroduceerd worden op 4 november 2018:

  • sancties tegen de Iraanse havenexploitanten en scheepvaart- en scheepsbouwsectoren, waaronder op de “Islamic Republic of Iran Shipping Lines” (IRISL), “South Shipping Line Iran” of aanverwante ondernemingen;
  • sancties op transacties gerelateerd aan aardolie met, onder andere, de nationale Iraanse oliemaatschappij (NIOC), Naftiran Intertrade Company (NICO) en nationale Iraanse tankeronderneming (NITC), inclusief de aankoop van aardolie, aardolieproducten of petrochemische producten uit Iran;
  • sancties op transacties door buitenlandse financiële instellingen met de Centrale Bank van Iran en de genoemde Iraanse financiële instellingen op grond van Sectie 1245 van de “National Defense Authorization Act” (NDAA) voor het fiscaal jaar 2012;
  • sancties bij het verstrekken van gespecialiseerde financiële berichtdiensten (lees: SWIFT) aan de Centrale Bank van Iran en Iraanse financiële instellingen beschreven in artikel 104 (c) (2) (E) (ii) van de “Comprehensive Iran Sanctions and desestment Act of 2010” (CISADA);
  • sancties met betrekking tot het verlenen van verzekeringsdiensten, verzekeringen of herverzekeringen; 
  • sancties tegen de energiesector van Iran (inspanningen om de Iraanse olie-export te verminderen zullen ook worden hervat waarvoor het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse zaken, het State Department, een evaluatie maakt na 180 dagen. Landen die uitzondering(en) willen verkrijgen, moeten hun invoer tijdens de overgangsperiode verminderen.

Amerikaanse bedrijven, alsook de buitenlandse entiteiten die onder Amerikaanse (private) controle vallen, dienen bepaalde activiteiten op te doeken die voordien werden toegelaten ingevolge de Algemene licentie H en werden uitgevoerd samen met de Iraanse overheid of met personen die onder de Iraanse jurisdictie vallen.

De Amerikaanse overheid raadt niet-Amerikaanse burgers aan hun activiteiten, getroffen door de opnieuw ingevoerde Amerikaanse sancties, aan het einde van elke periode te verminderen om vervolging te voorkomen. Betalingen zijn nog steeds mogelijk na deze twee data onder de voorwaarde dat er vóór de datum van 8 mei 2018 contracten gesloten zijn voor goederen of diensten die vóór deze data zijn geleverd. Hetzelfde geldt voor Amerikaanse burgers en bedrijven op basis van OFAC-autorisatie.

Tot en met 4 november 2018 zullen de namen van personen die figureren op de lijst van het presidentieel uitvoeringsbesluit 13599 van 2012 (handelend over de blokkering van eigendommen van de Iraanse regering en de Iraanse financiële instellingen) worden overgenomen op de SDN-lijst (Specially Designated Nationals and Blocked Persons). Vanaf 5 november 2018 worden activiteiten met de meeste mensen die op de SDN-lijst zijn verschenen, onderworpen aan secundaire sancties.

Europese antiboycotmaatregelen

Op 7 augustus trad de EU Verordening 2018/1100 in werking. Deze geüpdatete blokkeringsverordening beoogt de Europese bedrijven te beschermen tegen de onwettige gevolgen van de extraterritoriale toepassing van de Amerikaanse sancties tegen Iran maar ook Cuba.

De verordening bepaalt enerzijds dat opgelopen schade verhaalt kan worden op diegene die de schade veroorzaakt en dat uitspraken van buitenlandse rechtbanken nietig verklaard zullen worden voor wat betreft hun toepassing in de EU. Anderzijds wordt het personen ook verboden om deze sancties na te leven, tenzij ze daar uitzonderlijk toestemming voor krijgen door de Europese Commissie in geval een niet-naleving hun belangen of deze van de Unie zou schaden. Deze toestemming zal verleend worden op basis van een aantal criteria.

Meer informatie over deze blokkeringsverordening kunt u via deze link raadplegen.

Wat kan Voka voor u doen?

Voelt u zich getroffen door de Amerikaanse maatregelen? Neem contact op met jolyce.demely@voka.be. Zo kunnen we dit melden aan onze Belgische en Europese beleidsmakers, alsook getroffen bedrijven samenbrengen om ervaringen uit te wisselen.

In het kader van exportdiversificatie organiseren we op vrijdag 26 oktober een gratis infosessie in samenwerking met het FIT over exportsubsidies. Klik hier voor meer info over die sessie.