Skip to main content
  • Home
  • Nieuws
  • Antwerpse gemeenten duiken in het rood
kaart
  • 27/01/2020

Antwerpse gemeenten duiken in het rood

Schuldenlast neemt met meer dan 70 procent toe

Na jaren van schuldafbouw en soberheid duiken zowat alle gemeenten in de regio Antwerpen Waasland weer flink in het rood. De komende jaren loopt de gezamelijke schuldenlast op tot 2,7 miljard, een stijging met 71 procent. Tot die opmerkelijke conclusie komt Voka - Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland na een financiële doorlichting van de nieuwe meerjarenplannen voor de periode 2020 - 2025.

Bij de nieuwe meerjarenplannen van de lokale besturen valt op dat bijna alle gemeenten substantieel meer investeren en lenen dan in de afgelopen twee legislaturen. Tegenover de meerjarenplannen van de vorige legislatuur nemen de investeringen met 34% toe. 'Hier is duidelijk sprake van een inhaalbeweging', zegt Dirk Bulteel, directeur belangenbehartiging bij Voka Antwerpen-Waasland. 'De Vlaamse overheid heeft 1,4 miljard opzijgezet in de begroting om de helft van de pensioenlasten van de gemeenten over te nemen. Daarnaast groeit het gemeentefonds jaarlijks met 3,5%. Op die manier zorgt ze voor financiële marge, waar de lokale besturen meteen dankbaar gebruik van maken.'

Maar bovenop die financiële stimulans, wordt er ook weer flink geleend. Tussen eind 2018 en eind 2025 stijgt de gezamenlijke schuld met 71,1%, tot een totaal van iets meer dan 2,7 miljard euro. In dit verhaal is de voetafdruk van grootstad Antwerpen en in iets mindere mate Sint-Niklaas natuurlijk het grootst. Maar ook in het merendeel van de kleinere gemeenten is er sprake van een trendbreuk.

Dirk Bulteel: 'Het verkiezingsjaar 2018 vormt een kantelpunt. De nieuwe coalities die zijn gevormd, verlaten het pad van de Duitse soberheid. Overal worden er weer grote projecten in de steigers gezet. De historisch lage rentes zorgen natuurlijk voor een extra duwtje in de rug. En als daar noodzakelijke infrastructuurwerken tegenover staan zoals bijvoorbeeld in Antwerpen, hebben we daar geen probleem mee. Maar in een aantal gevallen is dat minder duidelijk. En dan zijn het vaak de bedrijven die het feest moeten betalen. In Zwijndrecht bijvoorbeeld, dat nu al 70% van zijn inkomsten bij de bedrijven haalt, staat het zelfs zwart op wit in het beleidsakkoord. Ik citeer: In Zwijndrecht maakt de politieke meerderheid dan ook de keuze om de personenbelastingen laag te houden en om de financiering vooral bij bedrijven te zoeken. En dus gaan ze daar nog maar eens de tarieven op drijfkracht en opslagtanks verhogen. Dat is dus een voorbeeld van een gemeente die boven haar stand leeft, op kap van de bedrijven.'

Hieronder vindt u een overzicht van de investeringsactiviteit en de schuldenlast van alle gemeenten in de regio.

Investeringen(1):

  • De meeste gemeenten investeerde in de vorige legislatuur iets minder dan wat in de meerjarenplannen was vooropgesteld. Voor de jaarrekeningen van 2014 tot 2018 berekenen we al 2,54 miljard euro aan investeringen. Waarschijnlijk eindigt de legislatuur op zo'n 92% van de oorspronkelijke raming. De meerjarenplannen zijn dus een goede indicatie voor de effectieve investeringsgraad.
  • Tussen de gemeenten tekeken zich wel grote verschillen af. De gemeente Borsbeek realiseerde slechts 58,96% van het geplande bedrag en Wijnegem gaf bijna drie keer meer (246,46%) uit dan oorspronkelijk voorzien.
  • Antwerpen, met voorsprong de grootste investeerder, realiseerde 86,36% van de geplande investeringen. Hiermee is de Stad en zijn districten goed voor 49,38% van alle gemeentelijke investeringen voor de arrondissementen Antwerpen en Sint-Niklaas.
  • Voor de gecumuleerde periode 2020 - 2025 plannen de gemeenten en OCMW's in de arrondissementen Antwerpen en Sint-Niklaas samen 3,4 miljard euro aan investeringen. Ofwel een gemiddelde van zo'n 2.550 euro per inwoner.²
  • Dat is een stijging van 865 miljoen euro (+34,07%) tegenover de meerjarenplannen voor de periode 2014 - 2019.

(1) Investeringen in materiële vaste activa, immateriële vaste activa en investeringssubsidies.
² https://statbel.fgov.be/nl/themas/bevolking/bevolkingsvooruitzichten#panel-13 Bevolking per arrondissement 2025. Voor de regio Antwerpen-Waasland 1.348.631 inwoners.

Grootste dalers en stijgers voor de periode 2020 - 2025

gemeentes

Investeringen per gemeente (inclusief OCMW, exclusief AGB)³

investeringen

³ Bron: Agentschap Binnenlands Bestuur:  https://statistieken.vlaanderen.be/QvAJAXZfc/opendoc.htm?document=abb%5Cabb%20-%20bbc%20-%20analysetool%20-%20bbcdr2020.qvw&lang=nl-NL&host=QVS%40cwv100154&anonymous=true
Het meerjarenplan 2020-2025 voor gemeente en OCMW Kapellen wordt goedgekeurd op de raden van 29 januari 2020.
Investeringen = materiële vaste activa + immateriële vaste activa + investeringssubsidies

AGB = autonoom gemeentebedrijf. Relatief kleine speler met apart budget.

Schulden

  • In de arrondissementen Antwerpen en Sint-Niklaas groeit het schuldentotaal tussen 2020 en 2025 van 2 miljard euro naar meer dan 2,7 miljard euro. Tussen 2018 en 2020 was ook al een toename met 400 miljoen euro.
  • Dat is een suldaangroei met meer dan 71,18% in zeven jaar tijd.
  • Voor de stad Antwerpen is dit een sterke afbreuk met de periode 2003 - 2018 waar nagenoeg voortdurend schuldenafbouw was.

Grootste dalers en stijgers in schuldenlast voor de periode 2018-2025

schuld

Schulden per gemeente (inclusief OCMW, exclusief AGB)(4)

schulden pg

[4] Bron: Meerjarenplannen 2020-2025 Het meerjarenplan 2020-2025 voor gemeente en OCMW Kapellen wordt goedgekeurd op de raden van 29 januari 2020.

Kaart + tabel schuld per inwoner op 31/12/2025 (5)

map

list

[5] Per gemeente laatst beschikbare kencijfer van het Agentschap Binnenlands Bestuur voor periode 2020-2025.

Contactpersoon

Pieter Leuridan

Manager Routeplan 2025

CapitalAtWork
Deloitte
facilicom
ING
Logo Mensura
Proximus
Recrewtment
Rombit_corporate partner
SD  Worx
Tormans_Corporate partner