Actieplan ‘Jobs voor iedereen’: iedereen aan de slag!

02/05/2017 , Niko Demeester - secretaris generaal

Maandag vierden we de Dag van de Arbeid. En er was reden tot feesten, want onze arbeidsmarkt is in bloedvorm! Sinds 2014 kwamen er liefst 116.000 jobs bij, onder meer dankzij de indexsprong en de taks shift. 4 op 5 bijkomende jobs werden gecreëerd door bedrijven met meer dan 50 werknemers; 1 op 2 door zeer grote bedrijven met meer dan 1.000 werknemers. Hiermee wordt het cliché weerlegd dat grote bedrijven enkel maar jobs zouden vernietigen: elke reorganisatie van een groot bedrijf haalt het nieuws, maar de massa jobs die zij creëren komt nauwelijks aan bod.

Hoog tijd voor een actieplan om alle beschikbare mensen te mobiliseren om de extra jobs in te vullen.

 

  • Sinds 2014 kwamen er liefst 116.000 jobs bij, onder meer dankzij de indexsprong en de taks shift.
  • Voor 41% van de bedrijven is het nu al moeilijker dan zes maanden geleden om geschikte medewerkers te vinden.
  • De spanning op de Vlaamse arbeidsmarkt is paradoxaal, omdat er in België wel nog voldoende arbeidsreserve beschikbaar is.

Die sterke jobcreatie is natuurlijk goed nieuws voor de werklozen – onze werkloosheid is gedaald tot de vijfde laagste in Europa! Enkel Duitsland, Tsjechië, het VK en Malta doen het nog iets beter dan Vlaanderen. Bovendien blijven de perspectieven zeer goed: de komende jaren worden nog 121.000 extra jobs verwacht; het aantal vacatures staat op recordhoogte en liefst 40% van de Voka-leden plant nog bijkomende aanwervingen voor de komende maanden, ook dat is een record.

De keerzijde van deze goede conjunctuur laat zich jammer genoeg ook al voelen: voor liefst 41% van de bedrijven is het nu al moeilijker dan zes maanden geleden om geschikte medewerkers te vinden. Onze arbeidsmarkt wordt dus snel weer krap: veel Vlaamse bedrijven ervaren meer en meer knelpunten om de beschikbare jobs in te vullen. Met een arbeidsmarkt onder spanning riskeren we snel te evolueren van een groei-economie naar een knelpunten-economie, waarbij opportuniteiten om te groeien en welvaart te creëren niet kunnen worden benut omdat er simpelweg niet genoeg medewerkers zijn om alles gedaan te krijgen.

Deze spanning op de Vlaamse arbeidsmarkt is paradoxaal, omdat er in België wel nog voldoende arbeidsreserve beschikbaar is: er zijn nog veel werklozen en niet-actieven, vooral in Wallonië en Brussel. Waar Vlaanderen de vijfde laagste werkloosheid in Europa heeft, bengelen zij achteraan het peloton, resp. op de 23ste en 28ste plaats.

Hoog tijd dus voor een actieplan om alle beschikbare mensen te mobiliseren om de extra jobs in te vullen. Dat is een win-win voor hen, de bedrijven en de sociale zekerheid: iedereen aan de slag! Dit actieplan ‘Jobs voor iedereen’ bevat zes kernpunten die door overheden, bedrijven en vakbonden moeten worden gerealiseerd:

  • De Vlaamse regering moet de lat voor de VDAB hoger leggen: zij moet werklozen strikter controleren op hun arbeidsbereidheid en zij moet ook meer mensen actiever toeleiden naar de beschikbare jobs. Daartoe moeten de uitstroomdoelstellingen voor de VDAB verder verhoogd worden.
  • De RVA en de federale sociale partners moeten de definities van ‘passende betrekking’ en ‘beschikbaarheid’ verruimen en versoepelen, zodat meer werklozen zich actief inzetten om een job te vinden.
  • De regionale regeringen moeten de handen in elkaar slaan om de interregionale mobiliteit van werklozen te stimuleren: werklozen uit Henegouwen resp. Luik en Brussel kunnen perfect aan de slag in West-Vlaanderen resp. Limburg en Vlaams-Brabant, maar het gebeurt veel te weinig. Voka heeft daarvoor al een aantal initiatieven ontwikkeld, maar de tijd van vrijblijvendheid is voorbij – het is de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de Brusselse en de Waalse regering om hun werklozen actief naar Vlaanderen te sturen om er te werken.
  • De federale regering moet, zoals voorzien in het regeerakkoord, de anciënniteitsbarema’s en het aantal paritaire comités afbouwen. Dit zal de uitstoot van te dure oudere werknemers afremmen en hun mobiliteit op de arbeidsmarkt verhogen.
  • Werkgevers en werknemers moeten de handen in elkaar slaan om hun oudere werknemers naar een nieuwe job te begeleiden: in plaats van die thuis te zetten met behoud van loon, kan dat geld beter worden ingezet voor onder meer omscholing, coaching en begeleiding teneinde die werknemers zinvol aan de slag te houden in de laatste fase van hun carrière.
  • De federale regering moet de re-integratie van arbeidsongeschikten op de werkvloer bevorderen: niet alleen met de voorziene responsabilisering van werkgevers en werknemers, maar ook door het gedrag van artsen aan te pakken die te makkelijk/lang ziektebriefjes voorschrijven.
  • Werkgevers en werknemers moeten de handen in elkaar slaan om allochtonen en andere kansengroepen aan een job te helpen. In plaats van te focussen op discriminatie moeten we inzetten op positieve initiatieven om die talenten volop te benutten.

Voka is alvast bereid om zijn schouders te zetten onder dit actieplan - wie doet er nog mee?

 

Niko Demeester - secretaris generaal - niko.demeester@voka.be