Skip to main content
  • Nieuws
  • 5 maatregelen om 8 op 10 burgers aan de slag te krijgen

5 maatregelen om 8 op 10 burgers aan de slag te krijgen

  • 22/02/2022

Zowel het federale als het Vlaamse regeerakkoord hebben de ambitie om te gaan naar een werkzaamheidsgraad van 80%. De realisatie van die doelstelling, samen met een toename van de productiviteit, is broodnodig om de toekomstige welvaart van dit land te stutten.

Als we willen aansluiten bij de Europese topregio’s zullen ingrijpende aanpassingen nodig zijn in verschillende domeinen, zowel op het vlak van de arbeidsmarkt, de sociale zekerheid als de fiscaliteit. Daar wint iedereen bij, niet enkel onze ondernemingen en de welvaarsstaat. Meer mensen aan het werk zorgt ook voor minder armoede en meer sociale cohesie.

Structurele en creatieve maatregelen zullen nodig zijn. Voka geeft alvast 5 maatregelen mee zodat acht op de tien van 20 tot 64-jarigen aan de slag zullen zijn in 2030:

1. Ontgin al het arbeidspotentieel

Activering mag niet enkel beperkt worden tot de klassieke verplicht ingeschreven werklozen bij VDAB. De winst zit vooral in de beroepsbevolking die valt onder de inactieven, mensen die zich niet actief aanbieden op de arbeidsmarkt. Het aantal langdurig zieken is de afgelopen 10 jaar quasi verdubbeld. Daarvan worden er nu amper 5.000 toegeleid naar VDAB. Voka pleit voor een ambitieuzere doelstelling richting 40.000 toeleidingen. Dat moet haalbaar zijn als je weet dat er in 2019 420.504 langdurig zieken in België waren.

In Vlaanderen werkt ook maar 34% van de 60-64 jarigen. De effectieve pensioensleeftijd ligt veel te laag. Langere en duurzame loopbanen zullen nodig zijn.

2.    Nood aan een totaalaanpak

Naarmate de activering binnen de werkloosheid wordt verstrengd, zal het aantal mensen in bijstand of ziekteverzekering nog toenemen. Daarom is een andere aanpak van onder meer langdurig zieken en leefloongerechtigden dan ook nodig. In alle uitkeringsstelsels moeten rechten én plichten voor werk worden ingebouwd (ter illustratie: intensief langdurig tijdelijk werklozen moeten nog steeds geen opleiding volgen). Om een werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken moeten alle actoren en instanties daartoe bijdragen, van het federale over het regionale tot het lokale niveau. VDAB alleen kan deze klus niet klaren en dus moeten alle neuzen in dezelfde richting.

Alle betrokken overheden en actoren moeten aangesproken en geresponsabiliseerd worden om tot een hogere werkzaamheid te komen. De aanpak is op heden te versnipperd en institutioneel complex. Een coherente activeringsaanpak over alle statuten en stelsels blijft wenselijk. 

3. Maak werken lonend

Opdat activering succesvol zou zijn, moet ook verder worden ingezet op het voorkomen van uitkeringsvallen. Voor velen met een uitkering is het niet duidelijk of ze er met een job wel financieel op vooruitgaan. Werken moet lonend zijn zodat mensen wíllen werken en ook aan het werk willen blijven. De introductie van de Vlaamse jobbonus naast de verhoging van de federale werkbonus, zorgen alvast voor de stappen in de juiste richting. Tegelijk kan zeker in tijden van hoogconjunctuur, wat restrictiever omgegaan worden met uitkeringen door ze bijvoorbeeld sneller degressief te laten verlopen zodat het verschil tussen werken en niet werken voldoende groot blijft. 

4.    Van arbeidsrecht naar loonbaanrecht

Loopbaanzekerheid (in plaats van jobzekerheid) moet een begrip worden op de Vlaamse arbeidsmarkt, maar hiervoor zijn nog te veel hindernissen.

Helena Muyldermans

België wordt nog altijd gekenmerkt door een rigide arbeidsmarkt. De mobiliteit en transities tussen of naar jobs moeten eenvoudiger worden. Loopbaanzekerheid (in plaats van jobzekerheid) moet een begrip worden op de Vlaamse arbeidsmarkt, maar hiervoor zijn nog te veel hindernissen in onder meer de loonvorming en het rigide ontslagrecht. Levenslang leren en het inzetten op deze loopbaanmobiliteit zal zorgen voor wendbare en werkbare loopbanen en een gedeelde verantwoordelijkheid voor de burger, ondernemingen en de overheden.

5.    Voorzie de ruimte voor regio’s om in te spelen op concrete situatie op de regionale arbeidsmarkt

De uitdagingen en behoeften van de Vlaamse, Waalse en Brusselse arbeidsmarkten verschillen. Zo is de werkloosheid in Wallonië bijvoorbeeld veel hoger dan in Vlaanderen.

Deze verschillen in behoeften en visie geven aanleiding tot een moeizame besluitvorming met halfslachtige compromissen. Voka stelt dan ook voor dat er andere recepten mogelijk moeten zijn in de verschillende regio’s. Vlaanderen wilt aanleunen bij de economische topregio’s. Als we deze doelstellingen willen halen, zijn meer hefbomen nodig. Voka wacht dan ook op de uitwerking van het asymmetrisch beleid inzake arbeidsmarkt.

Contactpersoon

Helena Muyldermans

Senior Adviseur Sociaal recht en Arbeidsmarkt

IMU - vzw - Altez
IMU - vzw Remant
IMU - vzw - De Tijd