Skip to main content
  • Nieuws
  • 5 aanbevelingen om ons onderwijs te redden van een steile val

5 aanbevelingen om ons onderwijs te redden van een steile val

  • 25/08/2021

De sterke kwaliteitsdaling van het secundair onderwijs baart zorgen. Want sterk onderwijs is essentieel voor een sterke economie en om onze welvaart te behouden. Voka ziet 5 pistes om de trend te keren.

Ga rechtstreeks naar de Voka Paper 'Onderwijs: groot budget, dalende kwaliteit' of lees hieronder verder.

In 2003 behaalde Vlaanderen nog de hoogste PISA-score voor wiskunde van alle deelnemende landen. Vandaag behoren we tot de sterkste dalers. Deze negatieve trend zet zich ook door in andere leergebieden. Op alle beschikbare indicatoren gaan we achteruit, en dat zowel in het lager als in het secundair onderwijs

We gaan niet alleen achteruit ten opzichte van eerdere metingen, maar dalen vaak ook een pak forser dan andere landen waardoor onze competitiviteit afneemt. Ter vergelijking: in de Franse gemeenschap bleven de wiskundeprestaties de afgelopen 20 jaar wel stabiel.

Estland koploper met helft budget

Estland geeft per scholier maar de helft uit van wat een Vlaamse scholier kost. Toch is het de Europese koploper op de PISA-ranking. Het is dus geen kwestie van meer middelen, wel van een beter beheer van de bestaande middelen. We geven vooral geld uit aan lonen waardoor er minder ruimte is voor investeringen in infrastructuur, digitalisering en innovatie.

5 concrete pistes

In de nieuwste Voka-paper schetst onderwijsexpert Jonas De Raeve 5 concrete pistes om het onderwijslandschap te moderniseren en te professionaliseren.

1. Zet leerkrachten efficiënt in

Eén van de grote uitdagingen is het lerarentekort. We hebben nochtans zeer veel leerkrachten: Vlaanderen heeft 1 leraar voor 9 leerlingen terwijl het OESO-gemiddelde 1 leraar op 13 leerlingen bedraagt.

Dat komt omdat leraren minder uren lesgeven, leerlingen meer uren les krijgen en we een erg versnipperd onderwijslandschap kennen met scholen die dezelfde studierichtingen aanbieden in eenzelfde regio.

Zet leerkrachten efficiënter in en gebruik ze op hun sterktes. Niet elke leerkracht beschikt over hetzelfde pakket vaardigheden. Bovendien staan te veel leraren niet voor de klas, maar werken ze als gedetacheerden in tussenstructuren en is het ziekteverzuim in het onderwijs erg hoog.

2. Voer een modern HR-beleid

Vandaag is het personeelsbeleid in het onderwijs erg centralistisch opgevat. Dat geeft schoolbesturen weinig bewegingsvrijheid om een eigen HR-beleid op poten te zetten.

Geef scholen de mogelijkheid om zelf de arbeidsorganisatie te bepalen. Scholen die dat goed doen, zullen meer tevreden leerkrachten tellen, een kleiner verloop en minder ziekteverzuim.

3. Versterk de samenwerking met het bedrijfsleven

Slechts 3% van de jongeren uit arbeidsmarktgerichte opleidingen krijgt een deel van de opleiding in een onderneming. In Zwitserland is dat 90%.

Landen met sterke duale trajecten kennen de hoogste werkgelegenheidsgraad voor volwassenen met arbeidsmarktgerichte diploma’s. Duaal leren moet fors aangemoedigd worden.

4. Zet sterker in op digitalisering

Het is pas wanneer leerlingen door de coronacrisis niet meer naar school konden gaan, dat digitalisering in het Vlaamse onderwijs van de grond gekomen is. De recente investeringen waren dan ook absoluut noodzakelijk, maar ze zijn pas een begin.

Er moet structureel meer geïnvesteerd worden in digitalisering door ruimte te maken op de loonkost.

5. Professionaliseer de schoolbesturen

Vandaag zijn schoolbesturen vaak te klein. We moeten evolueren naar sociale ondernemingen die betere bestuurders kunnen aantrekken en de middelen op de meest efficiënte manier kunnen besteden.

Dat zal toelaten dat schoolbesturen bevoegdheden en taken kunnen overnemen van de overheid, koepels en de netten.

Uit onderzoek blijkt dat ruimere autonomie voor scholen in combinatie met hogere verantwoording over geleverde onderwijskwaliteit (bv. via centrale examens) tot betere resultaten leidt.

Contactpersoon

Jonas De Raeve

Senior Adviseur Onderwijs

IMU - MIKO
IMU Multiburo
IMU Canteen
IMU Altez
IMU - FIT
ING
SD  Worx