Skip to main content
  • Nieuws
  • 3 cruciale dossiers voor onze economie op de Europese beleidsagenda dit najaar

3 cruciale dossiers voor onze economie op de Europese beleidsagenda dit najaar

  • 14/09/2021

Het belooft ook op Europees niveau een bijzonder druk najaar te worden. Wij lichten drie beleidsdossiers uit die voor de Belgische economie van groot belang zijn.

Als de Voka Rentrée XL één ding heeft aangetoond, dan wel dat de coronacrisis steeds minder het politieke debat domineert in eigen land: de coronacrisis werd terloops aangekaart maar de focus van het debat onder de Vlaamse partijvoorzitters lag vooral op de hervormingen: van pensioenen en arbeidsmarkt tot klimaat en energie.

Eenzelfde dynamiek zien we op Europees niveau: het beheersen van de coronacrisis die sinds februari vorig jaar bijna de volledige beleidsagenda dicteerde, wordt steeds minder relevant naarmate de vaccinatiegraad doorheen de EU stilaan maar zeker opgekrikt wordt.

Van beheer naar beleid

De Europese Commissie heeft dan ook weer de handen vrij om te schakelen van crisisbeheer naar beleid. En dat beleid is broodnodig om de vele ambities die Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bij de aanvang van haar termijn waar te maken. Het belooft dan ook een bijzonder druk najaar te worden.

We lichten alvast drie beleidsdossiers uit die voor de Belgische economie van groot belang zijn.

1. Europese begrotingscontrole

Bij de aanvang van de coronacrisis besliste de Europese Commissie om de algemene ontsnappingsclausule te activeren waardoor lidstaten niet langer gebonden waren aan het stabiliteits- en groeipact. Op deze manier konden de lidstaten de nodige maatregelen treffen om hun nationale economieën te stutten. Dat heeft zeker zijn effect gehad: in België blijft tot nader orde nog steeds de gevreesde massale faillissementsgolf uit.

Nu de Europese economie weer volop aan het aantrekken is, is het echter van groot belang dat de lidstaten opnieuw overschakelen naar een prudenter begrotingsbeleid. Dit dreigt echter de discussie over het Europees Semester op scherp te stellen, waarbij noordelijke lidstaten en zuidelijk lidstaten zullen clashen met elkaar.

Een nieuwe ontwikkeling op dat vlak zijn overigens de Herstel- en Veerkrachtplannen. Dit zijn grote hervormings- en investeringsplannen die de lidstaten hebben afgeklopt met de Europese Commissie met het oog op de relance van de Europese economie. Zo kan België rekenen op 5,9 miljard euro Europese financiering.

Dit is echter geen ‘free lunch’: de Europese Commissie maakt financiering vrij als de lidstaten de vooraf vastgelegde mijlpalen omtrent investeringen én hervormingen uitvoeren.

De grote vraag is hoe streng de Europese Commissie zal optreden naar België toe. Het ingediende plan van België stelt bijvoorbeeld dat de pensioenhervorming onder andere tot doel heeft om “het pensioenstelsel toekomstbestendig te maken en de financiële houdbaarheid van de sociale zekerheid en de overheidsfinanciën te verbeteren.” De aangekondigde pensioenhervorming van minister Lalieux voldoet absoluut niet aan deze voorwaarden. Zal de Europese Commissie durven streng op te treden?

2. Fit for 55

Op 14 juli heeft de Europese Commissie en ambitieus pakket aan wetsvoorstellen gelanceerd met het oog op een 55% broeikasgasreductie tegen 2030. Zo wil de Europese Commissie bijvoorbeeld dat de ETS-sectoren een broeikasgasreductie van 61% ten opzichte van 2005 realiseren tegen 2030 in plaats van de initiële 43%. Daarnaast wil men een nieuw, afzonderlijk ETS-systeem uitbouwen specifiek voor de transport- en gebouwensector.

Een ander opvallend voorstel is het zogenaamde ‘carbon border adjustment mechanism’ om carbon leakage te beperken, waarbij specifieke CO2-intensieve sectoren die exporteren naar de EU CO2-certificaten zouden moeten aankopen.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van beleidsvoorstellen die gelanceerd zijn binnen het ‘Fit for 55'-pakket en die nu verder besproken moeten worden door de lidstaten en het Europees Parlement.

Het belang van deze beleidsontwikkelingen voor de Belgische economie is ook hier van niet te onderschatten belang. Zo moet België tegen 2030 een 47% broeikasgasreductie realiseren in plaats van de initieel vastgelegd 35%. Interfederaal moet nog afgeklopt worden wie welk deel van deze bijkomende inspanning voor haar rekening zal nemen én hoe men dit exact zal realiseren.

3. Duurzaam ketenbeheer

De Belgische Commissaris Didier Reynders is vandaag ook volop bezig met het uitwerken van een wetsvoorstel omtrent duurzaam ketenbeheer. De publicatie van dit voorstel wordt verwacht op 27 oktober.

Met dit initiatief wil commissaris Reynders Europese ondernemingen ertoe aanzetten om risico’s te identificeren en te mitigeren die hun activiteiten in hun internationale waardeketen kunnen veroorzaken met betrekking tot mensenrechten, gezondheid, milieu en goed bestuur

De exacte reikwijdte van het wetsvoorstel is vandaag nog niet duidelijk: zullen kleinere bedrijven ook gegrepen worden door de wetgeving? Hoe ver zullen de vooropgestelde verplichtingen gaan? En wordt er een rol voorzien voor de lokale overheden?

België, één van de meest open economieën ter wereld zit sterk ingebed in internationale waardeketens. Dit betekent dat dit initiatief heel wat van onze bedrijven kan impacteren. Een nauwlettende opvolging van dit dossier is dan ook aan de orde.

Contactpersoon

Gilles Suply

Adviseur Europese Zaken & Internationaal Ondernemen

IMU Altez
IMU - MIKO
IMU - FIT
IMU Multiburo
IMU Canteen
ING
SD  Worx